Несие берушілер мен мұрагерлер арасындағы даулар
Азаматтық кодекстің 8-бабының 3, 4, 5-тармақтарына сәйкес азаматтар мен заңды тұлғалардың басқа тұлғаға зиян келтіруге, өзге нысандарда құқықты теріс пайдалануға, сондай-ақ оның мақсатына қайшы келетін құқықты жүзеге асыруға бағытталған әрекеттеріне жол берілмейді. Осы баптың 3-5-тармақтарында көзделген талаптар сақталмаған жағдайда, сот адамға Қазақстандағы "Н" ЕБ АҚ – ның (бұдан әрі-Банк) өзіне тиесілі құқығын қорғаудан жауапкерді мұрагерлік тәртібімен қабылданған кепілге меншік құқығын мәжбүрлеп тіркеуге мәжбүрлеу туралы И. - ға, үшінші тұлға Б. - ны тарта отырып, талап қоюмен сотқа жүгіне алады мұра қалдырушы (кепіл беруші) қайтыс болғаннан кейін жылжымайтын мүлік Ж. И. банк ай сайын 200 000 теңге сомасында табысы бар қарыз алушы Б. - ның төлем қабілеттілігін Тексермегені, несие кепіл нысанасын-тұрғын үйді рейдерлік басып алу мақсатында берілгені, қарыз шарты заң нормаларына сәйкес келмейтіні және ойдан шығарылған мәміле болып табылатыны негіздер бойынша Банкке кепіл шартын және қарыз шартын жарамсыз деп тану туралы қарсы талаппен сотқа жүгінді. кепіл беруші ж. кепіл шартына қол қойған жоқ.
Несие берушілер мен мұрагерлер арасындағы даулар
Алматы қаласы Бостандық аудандық сотының 2018 жылғы 4 шілдедегі шешімімен Банктің талап-арызын және қарсы талап-арызды қанағаттандырудан бас тартылды. Алматы қалалық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2018 жылғы 8 қарашадағы қаулысымен бірінші сатыдағы соттың шешімі өзгеріссіз қалды. Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасы жергілікті соттардың сот актілерін өзгертті және талап қоюды қанағаттандыру туралы жаңа шешім шығара отырып, Қазақстандағы "Н" ЕБ АҚ талап қоюдан бас тарту бөлігінде күшін жойды. Міндетті И. Алматы қаласы, көк-шоқы шағынауданы, Селезащита Кварталы, № 16 үй мекенжайы бойынша орналасқан жылжымайтын мүлікке меншік құқығын келесі негіздер бойынша тіркеу. Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, 2012 жылғы 25 қаңтарда банк пен Б.арасында № ДБЗ-0390 банктік қарыз шарты жасалды, оған сәйкес қарыз алушыға қамтамасыз ету, мерзімділік, ақылылық, қайтарымдылық шарттарында жылдық 16% сыйақы мөлшерлемесімен 60 ай мерзімге 60 000 000 теңге мөлшерінде кредит берілді. Меншік иесінің қарыз міндеттемелерін орындауын қамтамасыз ету үшін Ж. кепілге 2012 жылғы 25 қаңтардағы № ДЗН-0325 кепіл туралы шарт бойынша Алматы қаласы, Көкшоқы шағынауданы, Селқорғау орамы, № 16 үй (бұдан әрі – даулы кепіл мүлкі) мекенжайы бойынша орналасқан жылжымайтын мүлік берілді. Алматы облысы Қарасай аудандық сотының 2016 жылғы 10 ақпандағы шешімімен Банктің пайдасына 53 745 325 теңге мөлшерінде берешек және 1 612 360 теңге сомасында мемлекеттік баж өндірілді. Сот шешімі заңды күшіне енді, борышкер орындамады. 2012 жылғы 4 қарашада кепіл беруші Ж. қайтыс болды, бірінші кезектегі мұрагерлер-жұбайы Б., ұлы и., қызы С. Қарасай аудандық сотының 2014 жылғы 3 наурыздағы шешімімен и. мұраны қабылдау мерзімі қалпына келтірілді, сот оны мұраны қабылдаған деп таныды, Б.және С. мұрадан бас тарту мерзімі қалпына келтірілді. 2014 жылғы 8 сәуірдегі және 2016 жылғы 15 қыркүйектегі нотариус К., И. және Б. - ға жолданған арыздармен 2015 жылғы 7 сәуірдегі С. пайдасына мұраны қабылдаудан бас тартылды. мүліктік емес құқықтар мен міндеттерден тұратын мұрагерлік құқығы туралы куәлік берілді, атап айтқанда: құжаттарды, телнұсқаларды, мұрағаттық анықтамаларды алу және жылжымайтын мүлікке құжаттарды тіркеу үшін уәкілетті органдар мен мемлекеттік емес ұйымдарға жүгіну құқығы мұра қалдырушы Б. Жұмаеваға Банк И. - ні даулы кепілді мүлікке меншік құқығын тіркеуге мәжбүрлеу туралы осы талап арызбен жүгінді. жауапкердің қарыз шарты бойынша кепілді қамтамасыз ету болып табылатын мұраға қалған мүлікке меншік құқығын тіркеуден жалтаратынын көрсете отырып, әділет органдарында.
Бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар Банктің талап-арызын қанағаттандырудан бас тартуды и.мүліктік емес құқықтар мен міндеттерге куәлік берілгендігіне, тиісінше, оның "тұрғын үй қатынастары туралы"Заңның 12-бабында көрсетілген негіздер бойынша тұрғын үйге немесе оның бір бөлігіне меншік құқығы болмағандығына негіздеді. Осыған байланысты жергілікті соттар жауапкердің даулы кепіл мүлкіне меншік құқығын тіркеуі үшін заңды негіздерді қарастырған жоқ. Сот алқасының пікірінше, төмен тұрған соттардың бұл тұжырымдары істің мән-жайларына сәйкес келмейді, материалдық құқық нормаларын дұрыс түсіндірмеуге негізделген. Заңда белгіленген мерзім өткеннен кейін мұраны қабылдау тәртібі Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі – АК) 1072-3-бабымен регламенттеледі, соған сәйкес мұраны қабылдау үшін белгіленген мерзімді өткізіп алған мұрагердің өтініші бойынша (АК-нің 1072-2-бабы) сот бұл мерзімді қалпына келтіре алады және егер мұрагер бұл мерзімді дәлелді себептермен өткізіп алса және мұрагерді мұраны қабылдаған деп тани алады. мұраны қабылдау үшін белгіленген мерзімді өткізіп алған мұрагер осы мерзімді өткізіп алу себептері жойылғаннан кейін алты ай ішінде сотқа жүгінген жағдайда. АК-нің 1072-бабының 4-тармағына, 1072-1-бабының 1-тармағына, "соттардың мұрагерлік туралы заңнаманы қолдануының кейбір мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2009 жылғы 29 маусымдағы № 5 нормативтік қаулысының 6-тармағына сәйкес қабылданған мұра мұра ашылған күннен бастап оның нақты қабылданған уақытына қарамастан, сондай-ақ мемлекеттік тіркелген сәтіне қарамастан мұрагерге тиесілі деп танылады мұндай құқық мемлекеттік тіркеуге жататын кезде мұрагердің мұрагерлік мүлікке құқықтары. Мұраны қабылдау мұра ашылған жер бойынша нотариусқа немесе заңға сәйкес мұрагерлікке құқық туралы куәлік беруге уәкілеттік берілген лауазымды адамға мұраны қабылдау туралы мұрагердің өтінішін не мұраға құқық туралы куәлік беру туралы мұрагердің өтінішін беру арқылы жүзеге асырылады. Белгіленген тәртіппен қабылданған мұра ашылған күннен бастап мұрагерге тиесілі деп танылады. Азаматтық кодекстің 1072-1-бабының 2-тармағына сәйкес, егер мұрагер мұраны іс жүзінде қабылдағанын куәландыратын әрекеттерді жасаса, мұрагер мұраны қабылдағанын мойындайды. Қабылдау фактісі және. мұрагерлік мүлік анасы қайтыс болғаннан кейін Қарасай аудандық сотының 2014 жылғы 3 наурыздағы заңды күшіне енген шешімімен белгіленді, сондай-ақ мүліктік емес құқықтарға мұрагерлік құқығы туралы куәліктің алынуымен расталады. Сонымен бірге, Даулы кепіл мүлкіне қатысты жауапкер өзіне меншік құқығын тіркеу жөнінде шаралар қабылдаған жоқ. АК-нің 1081-бабына сәйкес, мұра қалдырушының кредиторлары әрбір мұрагерге өткен мүліктің құны шегінде ынтымақты борышкер ретінде жауап беретін мұрагерлерге мұра қалдырушының міндеттемелерінен туындайтын өз талаптарын қоюға құқылы.
Егер мұраны қабылдаған мұрагерлер мұраның құрамына кіретін мүлікті немесе оған құқықтарды тіркеуден жалтарса, мұра қалдырушының кредиторлары мәжбүрлеп тіркеуді талап етуге құқылы. Іс бойынша белгіленген мән-жайлар и. - ның анасы Ж. қайтыс болғаннан кейін мұрагерлік құқықтарға кіргенін және даулы кепіл мүлкін мақсаты бойынша пайдаланғанын куәландырады. АК-нің 287-бабына сәйкес мұрагерлікті қабылдаған жауапкер қарыз алушы Б. - мен бірге өзіне Өткен мұрагерлік мүліктің құны шегінде банк алдындағы міндеттемелердің орындалуы үшін толық ортақ жауаптылықта болады. Сотталушының отбасымен бірге тұратын іс жүзінде қабылдаған мұрасын заңдастырғысы келмеуі, сот алқасы банктің кепіл ұстаушы ретіндегі құқықтарын бұзуға әкеп соғатын даулы кепіл мүлкінен өндіріп алуды болдырмау ниеті ретінде қарастырады. Жауапкердің әрекеттері және. азаматтық құқықтарды жүзеге асыру басқа құқық субъектілерінің құқықтары мен заңнамамен қорғалатын мүдделерін бұзбауға тиіс деген Азаматтық кодекстің 8-бабының 3, 4-тармақтарының талаптарына қайшы келеді.
Азаматтар мен заңды тұлғалар өз құқықтарын жүзеге асыру кезінде адал, ақылға қонымды және әділ әрекет етуге, заңнамада қамтылған талаптарды, қоғамның адамгершілік қағидаттарын, сондай-ақ кәсіпкерлер Іскерлік әдеп ережелерін сақтауға тиіс. Азаматтық құқықтық қатынастарға қатысушылардың адалдығы, парасаттылығы мен әділдігі көзделеді. Заңның көрсетілген нормасының 5-тармағының негізінде азаматтар мен заңды тұлғалардың басқа тұлғаға зиян келтіруге, өзге нысандарда құқықты теріс пайдалануға, сондай-ақ оның мақсатына қайшы келетін құқықты жүзеге асыруға бағытталған әрекеттеріне жол берілмейді. Осы баптың 3-5-тармақтарында көзделген талаптар сақталмаған жағдайда, сот адамға өзіне тиесілі құқықты қорғаудан бас тарта алады. Жауапкердің іс-әрекеті қабылданған мұрагерлік мүлікті тіркеу бойынша өз міндеттерін орындаудан жалтаруға бағытталғандықтан, Банктің талабы заңды болып табылады. АІЖК-нің 109-бабының 1, 3-бөліктерінің негізінде и.с. банк пайдасына 1 203 теңге мөлшерінде мемлекеттік бажды төлеу жөніндегі сот шығыстары, сондай-ақ талапкердің сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау туралы негізделген өтінішхат бергені үшін 602 теңге мөлшерінде мемлекеттік бажды төлеу жөніндегі шығыстар өндірілуге жатады.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
