Жеке сот орындаушысының әрекеттеріне шағымдану, кәмелетке толмаған балаларды асырауға алимент ұстау туралы даулар
Бірінші сатыдағы сот Жұмыс берушінің тұрғын үйді жалға алу және медициналық сақтандыру үшін төлеген сомалары Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2014 жылғы 24 желтоқсандағы № 372 бұйрығымен бекітілген Кәмелетке толмаған балаларды асырап-бағуға алимент ұстап қалу жүргізілетін жалақы және (немесе) өзге де табыс түрлерінің тізбесінің 2-тармағының қолданысына жатпайтынын заңды түрде анықтады, олар нақтыланған талаптарды ескере отырып, Б. даулы кезең үшін бір балаға алимент бойынша берешекті айқындау кезінде ТЖК ескерілуі тиіс, 2015 жылдан 2017 жылғы наурызға дейін алиментті есептеуге және қайта есептеуге байланысты жеке сот орындаушысының (бұдан әрі – ТжКБ) Т. - ның әрекеттеріне шағымданып сотқа жүгінді, Т. Т. - ның 2018 жылғы 20 ақпандағы берешекті айқындау туралы қаулысын заңсыз деп тануды сұрады. Атырау қалалық сотының 2018 жылғы 17 сәуірдегі шешімімен шағымды қанағаттандырудан бас тартылды. Атырау облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2018 жылғы 24 шілдедегі қаулысымен сот шешімі өзгертілді. Т. Т. ТЖК-нің 2018 жылғы 20 ақпандағы Б. берешегін айқындау туралы қаулысы заңсыз деп танылды. алимент бойынша берешек сомасы бөлігінде 2 698 904 теңге мөлшерінде.
Қалған бөлігінде сот шешімі өзгеріссіз қалды. Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасы апелляциялық сатыдағы қаулының күшін жойып, бірінші сатыдағы соттың шешімін келесі негіздер бойынша күшінде қалдырды. Іс материалдарынан Б.к. пайдасына жасалған сот актілерімен екі баланы асырауға алимент өндірілді: Алжан, 2008 жылғы 14 Қыркүйек (2015 жылғы 4 ақпаннан бастап өндірілді) және Амалия, 2016 жылғы 27 наурыз (2017 жылғы 12 сәуірден бастап өндірілді). Сот орындаушысы екі атқарушылық құжатты атқарушылық іс жүргізуге біріктірді, Б. - дан өндіріп алынатын алименттердің жалпы мөлшері табыстың немесе басқа табыстың барлық түрлерінің 1/3 бөлігін құрайды Б. сот актілері жеке сот орындаушысында орындалады Т. Өндіріп алушының 2017 жылғы 8 қыркүйектегі өтініші негізінде б. алимент бойынша берешегі 194 000 теңге мөлшерінде айқындалды. 2018 жылғы 1 ақпанда өндіріп алушы к. 2015 жылдың ақпанынан 2017 жылдың наурызына дейін алжанның ұлын асырауға алимент бойынша берешекті анықтау туралы сот орындаушысына өтініш білдіріп, борышкер Б.алиментті өз бетінше төлегенін, алайда оның жақсы жалақысы бар екенін көрсетті.
Жеке сот орындаушысының әрекеттеріне шағымдану, кәмелетке толмаған балаларды асырауға алимент ұстау туралы даулар
2018 жылғы 9 ақпандағы № 1 жалақы туралы анықтамаға сәйкес "С" Б.ЖШС-не даулы кезең үшін міндетті зейнетақы жарналары мен жеке табыс салығын ұстап қалумен барлығы 35 088 632,50 теңге төленді. Т. ТЖК 2018 жылғы 20 ақпандағы қаулысына сәйкес Б. - ның даулы кезеңдегі алименттер бойынша берешегі Өндіріп алушының өтінішіне сәйкес бір балаға есептегенде 35 088 632,50 теңге х ¼ (25%) = 8 772 158 теңге, 2 940 000 теңге мөлшерінде аударылған және расталған соманы шегергенде, қалдық анықталды борыш 5 832 158 теңгені құрады. Сот орындаушысы алимент бойынша берешекті соңғы үш жылда Өндіріп алушының өтініші негізінде айқындады, алименттердің ерікті төленген сомалары қайта есептеу кезінде ескерілді. Апелляциялық сатыдағы сот бірінші сатыдағы соттың шешімін өзгерте отырып, келесіге түрткі болды. Өтініш берушінің жалақысы туралы анықтамаларды, "С" ЖШС шақырылған қызметкерлеріне тұрғын үйді жалға алуға байланысты шығыстарға өтемақы беру туралы ережені зерделеу арқылы жұмыс беруші қызметкерге тұрғын үйді жалға алу, медициналық сақтандыру төлегені, яғни ол заттай нысанда материалдық пайда алғаны, осы кірістер алимент өндіріп алынатын ақшалай нысандағы кірістер болып табылмайтыны анықталды.
Осыған байланысты апелляциялық саты алынбаған алимент мөлшерін айқындау кезінде 35 088 633 теңге мөлшеріндегі жалақы сомасынан өтініш берушінің жалақысы туралы анықтамада көрсетілген 9 561 738 теңге мөлшеріндегі тұрғын үйді жалға алуды өтеу және 1 233 879 теңге мөлшеріндегі медициналық сақтандыру сомасын алып тастау қажет деп есептеді, демек, алынбаған алимент сомасы шегерілді 2 9410 000 теңге мөлшерінде ерікті түрде төленген алимент сомасы 3 133 254 теңгені құрайды. Осы негізде сот орындаушысының даулы қаулысы 2 698 904 теңге бөлігінде заңсыз деп танылуға жатады. Алайда, бұл тұжырымдар негізсіз, өйткені олар істің нақты жағдайларына сәйкес келмейді, ал сот материалдық құқық нормаларын дұрыс қолданбаған. "Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – заң) 99-бабы 2-тармағына сәйкес алименттер бойынша берешектің мөлшерін сот орындаушысы өндіріп алу жүргізілмеген уақыт ішінде борышкер алатын не ол өндіріп алған сәтке қарай алатын нақты жалақысын (табысын) негізге ала отырып, шешімді орындау орны бойынша айқындайды Өндіріп алушының таңдауы бойынша берешекті айқындау.
Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2014 жылғы 24 желтоқсандағы № 372 бұйрығымен бекітілген Кәмелетке толмаған балаларды асырауға арналған алименттерді ұстап қалу жүргізілетін жалақы және (немесе) өзге де табыс түрлерінің тізбесіне (бұдан әрі – тізбе) сәйкес кәмелетке толмаған балаларды асырап-бағуға арналған алименттерді ұстап қалу жалақының (ақшалай сыйақының, күтіп-бағудың) барлық түрлерінен және осы Тізбенің 2-тармағында көрсетілген тұлғалардың табыстарын қоспағанда, ата-аналардың ақшалай (ұлттық және (немесе) шетелдік) валютада алатын өзге де табысы. Бірінші сатыдағы сот Жұмыс берушінің тұрғын үйді жалға алу және медициналық сақтандыру үшін төлеген сомалары даулы кезең үшін бір балаға алимент бойынша берешекті айқындау кезінде ТЖК ескеруі тиіс Тізбенің 2-тармағының қолданысына жатпайтынын заңды түрде анықтады. Сондай-ақ, Заңның 98-бабына сәйкес аталған қаражат өндіріп алуға болмайтын ақшалай сомаларға жатпайды деген өтінішхаттың дәлелдері де назар аударуға тұрарлық. Жалға берілетін тұрғын үйге ақы төлеуді Қазақстан Республикасының "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңына сәйкес бюджет қаражаты есебінен, арнаулы мемлекеттік органдардың қызметкерлері мен әскери қызметшілерге қызметтік тұрғын үй берудің орнына жүзеге асырылатын тұрғын үй төлеміне жатқызуға болмайды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
