110-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі қауымдастығы (одағы) нысанындағы заңды тұлғалардың бірлестігі  

Заңды тұлғалардың бірлестіктері заңды тұлғаның атауында және оның құрылтай құжаттарында олардың ұйымдық-құқықтық нысанын көрсете отырып, қауымдастық немесе одақ нысанында ғана құрылуы мүмкін.

Терминологиялық тұрғыдан қауымдастық пен Одақ арасындағы қатаң айырмашылық Азаматтық кодексті анықтамайды. Әдетте қауымдастық бір қызмет түріндегі адамдарды біріктіру деп аталады, ал Одақ кез - келген бірлескен мақсаттар үшін бірігу деп аталады.  

Коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдар бір бірлестіктің мүшелері бола алады (жаңа редакциядағы түсініктеме берілген мақаланың 1-тармағын қараңыз).

Заңды тұлға бірнеше бірлестіктердің мүшесі бола алады.

Қауымдастық (одақ) заңды тұлға болып табылады.

Қауымдастық (одақ) коммерциялық емес ұйым болып табылады. Табыс табудың негізгі мақсаты бар заңды тұлғалардың бірлестігі шаруашылық серіктестік нысанында құрылуға тиіс.

Қауымдастықтың (одақтың) құрылтай құжаттары құрылтай шарты және жарғы болып табылады.

Қауымдастықтың (одақтың) құрылтай құжаттарында пп-да көрсетілген мәліметтерден басқа болуы тиіс. АК 41-бабының 4, 5-тармақтары, қауымдастықты (одақты) басқару органдарының құрамы мен құзыреті және олардың шешімдер қабылдау тәртібі туралы, оның ішінде шешімдері бірауыздан немесе Қауымдастық (одақ) мүшелерінің білікті көпшілік даусымен қабылданатын мәселелер туралы және қауымдастық (одақ) таратылғаннан кейін қалған мүлікті бөлу тәртібі туралы шарттар.  

Қауымдастықтың (одақтың) мүлкі оның мүшелерінің жарналары, өз қызметі және өзге де заңды түсімдер есебінен құрылады. Қауымдастық бірлестігінің (одақтың) мүшелері берген мүлік оның меншігіне өтеді.

Қауымдастық (Одақ) оның балансындағы мүліктің иесі болып табылады. Қауымдастықтың (одақтың) мүлкі жеке меншік нысанының құқықтық режиміне бағынады.

Қауымдастық (одақ) өз бетінше немесе басқа заңды тұлғалармен кәсіпорын құра алады. Бұл жағдайда кәсіпорын өзінің жарғылық капиталына берілген мүліктің иесі болады және тек шаруашылық серіктестік түрінде құрылуы мүмкін. Қауымдастық (одақ) құрылтайшы бола отырып, берілген мүлікке тек міндеттеме құқықтарын сақтайды.

Қауымдастық (одақ) мүшелері оның міндеттемелері бойынша оның мөлшері мен тәртібі қауымдастықтың (одақтың) құрылтай құжаттарында көзделген жағдайларда ғана субсидиарлық жауаптылықта болады. Яғни, құрылтай құжаттарында қосымша жауапкершілікке нұсқаудың болмауы қауымдастық (одақ) мүшелерін одан босатады.

Қауымдастық (одақ) мүшесі өз қалауы бойынша қаржы жылы аяқталғаннан кейін қауымдастықтан (одақтан) шығуға құқылы. Бұл жағдайда ол құрылтай құжаттарында көзделген мерзім ішінде қауымдастықтың (одақтың) міндеттемелері бойынша өз жарнасына барабар субсидиарлық жауаптылықта болады. Қаржы жылының ұзақтығы әдетте құрылтай құжаттарында белгіленеді және күнтізбелік жылдың ұзақтығына сәйкес келуі мүмкін.

Қауымдастықтан (одақтан) шығу, егер бірлестіктің құрылтай құжаттарында өзгеше көзделмесе, шығушы енгізген жарналарды қайтаруға құқық бермейді.  

Қауымдастықтың (одақтың) мүшесі қауымдастықтың (одақтың) құрылтай құжаттарында белгіленген жағдайларда және тәртіппен қалған қатысушылардың шешімі бойынша одан шығарылуы мүмкін. Қауымдастықтың (одақтың) шығарылған мүшесінің жауапкершілігіне қатысты қауымдастықтан (одақтан) шығуға қатысты ережелер қолданылады.

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы 

Түсініктеме Қазақ мемлекеттік заң университетінің Жеке құқық ғылыми-зерттеу орталығының ғылыми-практикалық зерттеулер бағдарламасы аясында дайындалды.  

Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің жобасын дайындау жөніндегі жұмыс тобының жетекшісі Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының корреспондент-мүшесі, профессор М. К. Сүлейменов

Басшының орынбасары профессор Басин Ю. г.