43-1-бап. Мемлекеттік меншіктегі жер учаскелерін шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін беру ерекшеліктері Жер кодексі Қазақстан Республикасының  

      1. Мемлекеттік меншіктегі және жер пайдалануға берілмеген жер учаскелерін шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығымен беру осы баптың 3-тармағында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, осы бапта белгіленген тәртіппен және шарттарда шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығын беру жөніндегі конкурс (бұдан әрі – конкурс) негізінде жүзеге асырылады.

      2. Шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін жер учаскесіне құқық беру конкурстарда жүзеге асырылу қажеттігіне байланысты оны беруден бас тартылған жағдайда, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары сұралып отырған жер учаскесі бойынша конкурстарды жер учаскесіне құқық беруден бас тарту туралы шешім қабылданған күннен бастап күнтізбелік тоқсан күннен кешіктірмей өткізуге тиіс.

      3. Қоныс аударушыларға Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерде шаруа немесе фермер қожалығын жүргізу үшін жер учаскелері иеліктен шығару, шаруашылық серіктестіктің жарғылық капиталына салым ретінде, акционерлік қоғам акцияларының төлеміне немесе өндірістік кооперативке жарна ретінде беру құқығынсыз, осы Кодекстің 50-бабының 5-тармағына сәйкес белгіленген ең аз мөлшерден аспайтын мөлшерде бес жылға дейінгі мерзімге уақытша қысқа мерзімді өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығымен конкурстан тыс беріледі.

      Жер учаскелерін аталған мақсаттар үшін қайта беруге жол берілмейді.

      Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерден тұрақты тұрғылықты жерін ауыстыру осы Кодекстің 81-бабына сәйкес осы тармақтың бірінші бөлігі негізінде берілген жер пайдалану құқығын тоқтатуға алып келеді.

      Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерде бес жылдан астам тұратын қоныс аударушыларға осы Кодекстің 37-бабында көзделген тәртіппен ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығындағы шартты жаңа мерзімге жасасу құқығы беріледі.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген ережелер жаңа мерзімге жасалған шартқа қолданылмайды.

      4. Конкурс мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталын пайдалана отырып, орталық уәкілетті орган айқындаған тәртіппен электрондық нысанда өткізіледі.

      Конкурсты ұйымдастыру мен өткізуді аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары жүзеге асырады.

      5. Жер учаскесі:

      конкурс өткізу туралы хабарлама жарияланғаннан кейін;

      жерге орналастыру жұмыстары жүргізілгеннен кейін конкурсқа шығарылады.

      6. Жайылымдарды конкурста беру Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар ескеріле отырып жүзеге асырылады.

      7. Конкурсқа шығарылатын жер учаскелерінің ең жоғары мөлшері жергілікті жағдайлар мен ерекшеліктерге қарай аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді және атқарушы органдарының бірлескен шешімімен айқындалады.

      Бұл ретте көрсетілген мөлшерлер осы Кодекстің 50-бабының 4-тармағына сәйкес белгіленген жер учаскелерінің шекті (ең жоғары) мөлшерінен аспауға тиіс.

      8. Өткізілетін конкурстарға:

      жер учаскелері мәжбүрлеп алып қойылған тұлғалар тізілімінде тұрған тұлғалардың;

      осындай конкурстар өткізілген күннен бастап бір жыл ішінде шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) шартына қол қоюдан бас тартқан, бұған дейін өткізілген конкурстар жеңімпаздарының қатысуға құқығы жоқ.

      9. Конкурс қорытындысы хаттамамен ресімделеді. Конкурс қорытындысы туралы хаттама бойынша сотқа шағым жасалуы мүмкін.

      Конкурс қорытындысы туралы хаттама аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының жер учаскесіне уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығын беру туралы шешім қабылдауына негіз болады.

      10. Аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың уәкілетті органы Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен құрылған шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорынға аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығын беру туралы шешімін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің паспортын жасау үшін бір жұмыс күні ішінде жібереді.

      11. Аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың уәкілетті органы жер учаскесіне уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығын беру туралы аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының шешімі негізінде конкурс жеңімпазымен шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) шартын жасасады.

      12. Шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) жөнінде жасалған шарттың нәтижесі бойынша оның пайдаланылуына, оның ішінде конкурс жеңімпазының конкурс қорытындысы бойынша қабылдаған міндеттемелерін орындауына:

      1) жалдаудың алғашқы бес жылында жыл сайын;

      2) келесі кезеңдерде: суармалы ауыл шаруашылығы алқаптарында – әр үш жыл сайын, суарылмайтын ауыл шаруашылығы алқаптарында әр бес жыл сайын мониторинг жүргізіледі.

      13. Шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін берілген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерін пайдалануды мониторингтеу орталық уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүргізіледі.

      Шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін берілген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің пайдаланылуын мониторингтеудің оң нәтижелері осындай шартты орталық уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жаңа мерзімге жасасуға негіз болады. 

Қазақстан Республикасының Жер кодексі 2003 жылғы 20 маусымдағы N 442 Кодексі. 

Бапқа өзгерістер мен толықтырулар енгізілген Қазақстан Республикасының Заңымен 2026 жылғы 8 шiлдедегi № 342-VIII ҚРЗ 

Қазақстан Республикасының  

Президенті  

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер орғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Конвенция Келісімшарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Ережелер Бағдарлама Жарғы Мақала Түсініктеме Қарар Регламент Хаттама Жоба Жолдау