Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 156-бабына түсініктеме. Сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыратын адамға және сотқа келу туралы міндеттеме
1. Бұлтартпау шарасын қолдану қажеттілігі болмаған, бірақ бұлтартпау шарасы қолданылмаған күдіктінің, айыпталушының тергеу әрекеттеріне немесе сот талқылауына қатысудан жалтаруы мүмкін деп пайымдауға жеткілікті негіздер болған жағдайда не олардың дәлелді себептерсіз шақыру бойынша нақты келмегені анықталған кезде, аталған адамдардан қылмыстық қудалау органының немесе соттың шақыруы бойынша уақтылы келу, ал тұрғылықты жері өзгерген жағдайда бұл туралы дереу хабарлау жөнінде жазбаша міндеттеме алынуы мүмкін. Келу туралы міндеттеме алынған кезде күдікті немесе айыпталушы осы Кодекстің 140-бабының төртінші бөлігінде көзделген оны орындамаудың салдары туралы да ескертіледі.
2. Қылмыстық қудалау органына не сотқа келу туралы жазбаша міндеттеме жәбірленушіден және куәдан да алынуы мүмкін.
3. Келу туралы міндеттеме орындалмаған жағдайда, осы баптың бірінші бөлігінде көрсетілген адамдарға осы Кодекстің 160-бабында көзделген тәртіппен ақшалай өндіріп алу қолданылуы және бұлтартпау шарасы таңдалуы мүмкін.
4. Келу туралы міндеттеме орындалмаған жағдайда, осы баптың екінші бөлігінде көрсетілген адамдарға осы Кодекстің 160-бабында көзделген тәртіппен ақшалай өндіріп алу қолданылуы мүмкін.
1. Қылмыстық іс бойынша бұлтартпау шараларының орнына қолданылатын шаралардың бірі – келу туралы міндеттеме, ол белгілі бір жағдайларда бұлтартпау шарасын таңдауға ұласуы мүмкін. ҚПК-нің 156-бабы бірінші бөлігінің нормаларының мәні бойынша, іс бойынша келу туралы міндеттемені қолдану үшін қажетті жеткілікті негіздер болуы тиіс. Оларға мыналар жатады: іс материалдарында бар дәлелдемелер; жедел-іздестіру сипатындағы мәліметтер және жасырын тергеу әрекеттерінің нәтижелері; күдіктінің, айыпталушының, куәгердің, жәбірленушінің қылмыстық процестің тиісті сатыларында іс жүргізуге қатысудан қасақана жалтару ниетін куәландыруы мүмкін өзге де мәліметтер не олардың қылмыстық процесті жүргізетін органға ресми шақыру бойынша дәлелді себептерсіз кем дегенде бір рет келмеу фактісі.
Келмеудің дәлелді себептері ҚПК-нің 157-бабының екінші бөлігінде келтірілген.
2. Келу туралы міндеттеме жеке қаулы шығаруды талап етпейді және қылмыстық процесті жүргізетін орган жасайтын, күдікті, айыпталушы және т.б. қол қоятын әрі көшірмесін алатын, шақыру бойынша уақтылы келу және тұрғылықты жері өзгергені туралы алдын ала хабарлау жөніндегі жазбаша міндеттеме түрінде ресімделеді.
3. Келу туралы міндеттемені бұзудың салдары әртүрлі болуы мүмкін және қылмыстық процеске қатысушының құқықтық жағдайына байланысты болады. Егер оны күдікті, айыпталушы бұзса, оларға бұлтартпау шарасы қолданылуы, сондай-ақ тергеу судьясы ақшалай өндіріп алу қолдануы мүмкін (ҚПК-нің 156-бабының үшінші бөлігі).
4. Куәгер мен жәбірленушіні келу туралы міндеттеме қолданылуы мүмкін адамдар қатарына енгізу орынды, өйткені аталған адамдар көбінесе тергеу және сот әрекеттеріне қатысудан жалтарады не қылмыстық процесті жүргізетін органдардың негізді шақырулары бойынша уақтылы келмейді. Сондықтан куәгер мен жәбірленуші келу туралы міндеттемені бұзған жағдайда, заң оларға тергеу судьясының ақшалай өндіріп алу қолдануын көздеген (ҚПК-нің 156-бабының төртінші бөлігі).
Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне 2020 жылғы түсініктеме. Автор: Марат Чекишевич Когамов, заң ғылымдарының докторы, Қазақстанның құрметті заңгері, профессор, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің еңбек сіңірген қызметкері.
Конституция Заң Кодекс Нормативтік акт Указ Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгері Заңгерлік қызмет Заңгерлік консультация Азаматтық Қылмыстық Әкімшілік істер мен даулар Қорғау Төрелік Қазақстан заң компаниясы Адвокаттық кеңсе Сот істері Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Қорытынды Конвенция Келісімшарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Қағидалар Бағдарлама Жарғы Хартия Бап Түсініктеме Резолюция Регламент Хаттама Жоба Бағдарлама Қағидалар Жолдаулар
