240-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің бухгалтерлік ақпаратының құпиясын жария ету  

     Коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпаратты оған қол жеткізе алатын, үлкен зиян келтірмеген адамдардың жария етуі, -

     жүз елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Түсіндірме мақала бухгалтерлік ақпараттың құпиясын ашуға әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.

     ӘҚБтК-нің 240-бабында көзделген құқық бұзушылықтың жалпы объектісі қаржы және есеп саласындағы бухгалтерлік қызмет тәртібі болып табылады.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың тікелей объектісі коммерциялық құпияны қамтитын бухгалтерлік ақпаратты қорғаудың ҚР заңнамасында белгіленген режимі болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 240-бабында көзделген құқық бұзушылық субъектілері бұл туралы түсініктеме берілген баптың санкцияларында тікелей көрсетілуіне байланысты коммерциялық құпияны қамтитын бухгалтерлік ақпаратқа қол жеткізе алатын адамдар болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 190-бабында көзделген құқық бұзушылықты жасаудан жәбірленуші ретінде заң шығарушы түсініктеме берілген бапта коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпараттың (дара кәсіпкердің, ұйымның) меншік иесін немесе өзге де заңды иесін және басқарушысын білдіреді.

     ӘҚБтК-нің 745-бабының 1-бөлігіне сәйкес әкімшілік құқық бұзушылықпен жеке, мүліктік немесе моральдық зиян келтірілген жеке немесе заңды тұлға жәбірленуші болып табылады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жәбірленушінің қатысуымен қаралады. Ол болмаған кезде іс істің қаралатын орны мен уақыты туралы оның тиісті хабарламасы туралы деректер болған және одан істі қарауды кейінге қалдыру туралы өтінішхат келіп түспеген жағдайларда ғана қаралуы мүмкін.  

     Тиісінше, түсініктеме берілген бап бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істе жәбірленуші ретінде коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпараттың меншік иесінің (иесінің, басқарушының) болуы және қатысуы міндетті болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 240-бабында көзделген әрекеттің субъективті жағы оны жасаған жеке және лауазымды адамдар үшін қасақана немесе абайсыздық түріндегі кінәсімен сипатталады.

     ӘҚБтК-нің 240-бабының 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы құқық бұзушының коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпаратты жария ету түрінде құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) жасауы болып табылады.

     "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" ҚР Заңының 12-бабына сәйкес бухгалтерлік есептің бастапқы құжаттары мен тіркелімдерінің мазмұны коммерциялық құпияны құрайтын ақпарат болып табылады, оған тек басшылықтың немесе жеке кәсіпкердің рұқсаты бар адамдарға, сондай-ақ мемлекеттік органдардың лауазымды адамдарына ҚР заңдарына сәйкес қол жеткізуге болады. Көрсетілген құжаттарға рұқсаты бар адамдар оларда қамтылған ақпаратты иесінің келісімінсіз жария етпеуге міндетті және оны жеке мүддесі үшін пайдалануға құқығы жоқ.  

     Коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпаратты жария ету деп мұндай ақпаратқа қол жеткізе алатын адамның осындай ақпаратқа меншік иесі рұқсат етпеген, оны жария ету, осы ақпаратқа қол жеткізе алмайтын және оны алуға құқығы жоқ адамдарға хабарлау жөніндегі әрекеттерді (әрекетсіздікті) жасауы, сондай-ақ мұндай ақпаратты немесе оны жеткізушілерді бөгде адамдардың қол жеткізуінен қорғалмаған күйде қалдыруы түсініледі оның ағып кетуіне себеп болған жерлерде.

     Коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпаратқа қол жеткізе алатын адамдардың оны жария етпеу бойынша жоғарыда көрсетілген заңнамалық талапты бұзуы түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылықтың аяқталған құрамын құрайды.

     ӘҚБтК-нің 240-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық құрамы ресми болып табылады. Оны жасағаны үшін әкімшілік жауаптылыққа тарту үшін құқық бұзушының мемлекетке, ұйымға немесе азаматқа материалдық залал келтіру фактісін және оның мөлшерін анықтау талап етілмейді.  

     Алайда, құқық бұзушылықтың нұқсан келтіру фактісі анықталған жағдайда, құқық бұзушылықтың түсініктеме берілген бабы бойынша саралануы үшін құқық бұзушылықпен келтірілген нұқсан ірі мөлшерден аспауға тиіс.  

     Түсіндірілетін бапқа қатысты ірі залал деп азаматқа айлық есептік көрсеткіштен екі жүз есе асатын сомаға келтірілген залал не ұйымға немесе мемлекетке айлық есептік көрсеткіштен екі мың есе асатын сомаға келтірілген залал түсініледі.

     Тиісінше, құқық бұзушылық нұқсан келтірген жағдайда, құқық бұзушыны түсініктеме берілген бап бойынша әкімшілік жауаптылыққа тарту, егер құқық бұзушының коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпаратты жария ету жөніндегі әрекеттерімен жәбірленушіге ірі мөлшерде нұқсан келтірілмеген және тиісінше, құқық бұзушының әрекеттерінде қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаған жағдайда ғана жүзеге асырылады. Әйтпесе, құқық бұзушылар - коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпарат қызметі немесе жұмысы бойынша сеніп тапсырылған адамдар оны ҚК нормаларына сәйкес жария еткені үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылуға жатады. Аталған байланыста бастапқыда адамның коммерциялық құпияны құрайтын бухгалтерлік ақпаратты жария ету жөніндегі құқыққа қайшы іс-әрекетін құқық қорғау органдары онда қылмыстық құқық бұзушылық белгілерінің болуы немесе болмауы және оны жасаған адамды қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін негіздемелер тұрғысынан тексеруге тиіс.  

     Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін оны жасаған адам айыппұл түрінде жазаланады.  

     ӘҚБтК-нің 240-бабында көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұл мөлшері 150 АЕК құрайды, тіркелген болып табылады және оны жүктейтін орган өзгертуге жатпайды.

     Аталған жазаны құқық бұзушыға ҚР Қаржы министрлігінің органдары немесе сот - іс сотта қаралған жағдайда қолданады.

     Құқық бұзушыға түсініктеме берілген бап бойынша әкімшілік жаза қолдану оны өзі жіберген бұзушылықтарды жоюдан және құқық бұзушылық жасау нәтижесінде жәбірленушіге келтірілген залалды өтеуден босатпайды.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы