378-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК гарнизонында ішкі қызмет атқарудың немесе патрульдеудің жарғылық қағидаларын бұзу

     1. Тәуліктік нарядқа кіретін адамның ішкі қызмет атқаруының жарғылық қағидаларын бұзуы (қарауыл мен вахтадан басқа), сол сияқты гарнизонда патрульдеудің жарғылық қағидаларын және осы Қағидаларды дамытуға шығарылған патрульдік нарядтың құрамына кіретін адамның бұйрықтары мен өкімдерін, егер олардың алдын алу осы адамның міндетіне кіретін зиянды салдарға әкеп соқтырса, бұзуы, —    

әскери қызмет бойынша екі жылға дейінгі мерзімге шектеуге не алты айға дейінгі мерзімге қамауға алуға не тәртіптік әскери бөлімде екі жылға дейінгі мерзімге ұстауға жазаланады.      

2. Ауыр зардаптарға әкеп соқтырған сол әрекеттер, —    

бес жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазаланады.

     Ескерту. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген әрекеттерді алғаш рет жасаған әскери қызметші жеңілдететін жағдайларда қылмыстық жауаптылықтан босатылуы мүмкін.

     Қоғамдық қауіп-бұл қорғалатын объектілерге нақты зиян келтіру.   

  Гарнизонда ішкі қызмет атқару және патрульдеу тәртібі ҚР Қарулы күштерінің ішкі қызметінің Жарғысымен және гарнизондық және қарауылдық қызметтерінің Жарғысымен, оларға қосымша шығарылған командирлердің бұйрықтарымен және өкімдерімен регламенттеледі.    

Бұл қылмыстың тікелей объектісі-гарнизонда ішкі қызмет атқарудың және патрульдеудің белгіленген тәртібі. Бұл тәртіптің мазмұны әскери қызметшілердің жеке құрамның қауіпсіздігін, гарнизондық объектілердің сақталуын, әскери бөлімнің қалыпты тыныс-тіршілігін және бөлімшелер мен бөлімдердің жауынгерлік қабілеттілігі мен жауынгерлік әзірлігін қамтамасыз ететін басқа да міндеттерді шешуді қамтамасыз ететін әскери қызмет атқару қағидаларын қатаң орындауы болып табылады.   

  Объективті жағынан қылмыс әрекет ету арқылы да, әрекетсіздік арқылы да жасалуы мүмкін.    

 Ішкі қызметті атқару қағидаларын бұзу күндізгі посттан өз бетінше кетуінде, рота бойынша кезекші әскери қызметшілерге бөлімше командирінің немесе старшинасының бұйрығынсыз қару беруінде, қандай да бір оқиғалар болған жағдайда олардың шұғыл шаралар қолданбауында және сол сияқтыларда көрініс табуы мүмкін.   

  Жеке әскери бөлімде ішкі қызмет атқару ерекшеліктеріне байланысты жоғарыда аталған жарғылардың ережелері осы қылмысты саралау кезінде ескеру қажет әскери басқару органдарының тиісті нұсқаулықтары өкімдері түрінде дамуы және толықтырылуы мүмкін.    

 Гарнизонда патрульдеудің жарғылық ережелерін бұзу бекетті өз бетінше қалдырудан, патрульдік нарядтың патрульдеу бағыты мен кестесінен өзгеруінен, жалтаруынан, әскери қызметшілердің әскери тәртіпті бұзуының алдын алу бойынша шаралар қабылдамауынан, спиртті пайдаланудан, қаруды заңсыз қолданудан және сол сияқтылардан көрінуі мүмкін.    

 Әскери қызметшілер арасындағы жарғылық қарым-қатынастардың бұзылуы, әскери бөлім командирі бекітетін күн тәртібінің бұзылуы, жеке құрамның өмірі мен денсаулығына зиян келтіру, әскери қызметшілердің (әскери қызметшілердің) қылмыс жасауы, әскери қызметшілердің бейбіт тұрғындармен жанжалдары және басқалар зиянды салдарлар болып табылады.      ҚР Жоғарғы Сотының "Әскери қылмыстар туралы істер бойынша сот практикасы туралы" нормативтік қаулысы " тәуліктік нарядқа (қарауыл мен вахтадан басқа) кіретін әскери қызметшілердің ішкі қызмет өткеруінің немесе патрульдеуінің жарғылық қағидаларын бұзуы, жәбірленушілердің қоғамдық тәртіпті қорғау және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі патрульдің немесе әскери нарядтың құрамы жәбірленушілерге ҚР ҚК 378-бабының 1-бөлігі немесе ҚР ҚК 379-бабының 1-бөлігі бойынша біліктілігі бар.  

   Орташа ауырлықтағы денсаулыққа зиян келтіруге әкеп соққан осындай іс-әрекеттер көрсетілген баптың 2-бөлігі бойынша саралануы тиіс. Бұл ретте жеке адамға қарсы қылмыстар үшін жауаптылықты көздейтін қылмыстық заңның баптары бойынша жасалған қосымша біліктілік талап етілмейді.  

   Егер көрсетілген жағдайларда кінәлі адам басқа әскери қызметшілердің денсаулығына немесе өліміне қасақана ауыр зиян келтірсе, онда жасалған іс ҚР ҚК 96, 368 - 370, 380-баптары бойынша қосымша сараланады.   

  Аталған субъектілердің әскери қызметші болып табылмайтын жәбірленушілердің денсаулығына немесе өліміне қасақана зиян келтіруі ҚР ҚК 96-бабы немесе ҚР ҚК 103-бабы бойынша қосымша саралануы тиіс".   

  Қылмыстың алдын алу тәуліктік нарядтың міндетіне кіретін зиянды зардаптар туындаған сәттен бастап, ішкі қызмет атқару кезінде, сондай-ақ патрульдеу кезінде патрульдік наряд басталған кезден бастап аяқталған деп санаған жөн.    

 Субъективті жағы тікелей немесе жанама ниет түріндегі кінәнің қасақана түрімен сипатталады.      Ішкі қызмет атқарудың немесе гарнизонда патрульдеудің жарғылық ережелерін абайсызда бұзу қылмыс тудырмайды.   

  Қылмыс субъектісі-бөлімнің тәуліктік нарядына (қарауыл мен вахтадан басқа) не патрульдік наряд құрамына кіретін арнайы, яғни әскери қызметші.   

  Мұндай адамдарға: полк бойынша кезекші және оның көмекшісі, рота бойынша кезекші және күндізгі, парк бойынша кезекші немесе патруль бастығы және патрульшілер жатады. Көрсетілген қызметтерді орындайтын барлық адамдар күн сайын әскери бөлім командирінің бұйрығымен тағайындалады.    

 Осы баптың 2-бөлігі ауырлататын мән-жай ретінде ауыр зардаптардың туындауын көздейді, олардың болуы әрбір жағдайда жасалған іс-әрекеттің барлық мән-жайларын ескере отырып белгіленеді. Бұл өмірге немесе денсаулыққа зиян келтіру, мүлікті жою немесе зақымдау, әскери қызметкерлер арасындағы төбелес, әскери қызметкерлердің бейбіт тұрғындармен қақтығысы болуы мүмкін.  

   Гарнизонда ішкі қызмет атқарудың немесе патрульдеудің жарғылық ережелерін бұзған әскери қызметшіні қылмыстық жауаптылықтан босату шарттары ҚР ҚК 375-бабы ескертпесінің шарттарына ұқсас.  

   ҚР ҚК 378-бабының 1-бөлігінде көзделген қылмыс ауырлығы аз қылмыстарға жатады.    

 ҚР ҚК 378-бабының 1-бөлігінде көзделген қылмыс ауырлығы орташа қылмыстарға жатады.

Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі                  

Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы