619-1-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің мас күйінде жүрген жүргізушіні көлік құралын басқаруға жіберу  

     1. Көлік құралдарының техникалық жай-күйі мен пайдаланылуына жауапты адамның алкогольдік, есірткілік немесе уытқұмарлық масаң күйдегі жүргізушіні көлік құралын басқаруға жіберуі, -

     лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға қырық, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - елу, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне алпыс айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. Жәбірленушінің денсаулығына жеңіл зиян келтіруге немесе көлік құралдарына, жүктерге, жол немесе өзге де құрылыстарға не өзге де мүлікке зақым келтіруге әкеп соққан дәл осындай іс-әрекет, -

     Жеке тұлғаларға - жетпіс, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - жүз, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - жүз елу, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     ӘҚБтК "Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы"2017 жылғы 28 желтоқсандағы №127 ҚР Заңының негізінде 619-1-баппен толықтырылды.  

     2015 жылға дейін мұндай жауапкершілік ӘҚБтК-нің 475-бабында көзделген, оны қылмыстық құқық бұзушылық ретінде қылмыстық кодекске ауыстыру жоспарланған, осыған байланысты ол алынып тасталды, өйткені санкция әкімшілік қамауға алу түріндегі әкімшілік жазаны қарастырды.  

     "Жол қозғалысы туралы" ҚР Заңының 48-бабы Көлік құралдарының техникалық жай-күйі мен пайдаланылуына жауапты лауазымды және өзге де адамдарға жүргізушілерді мас күйінде (алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық) Көлік құралдарын басқаруға жіберуге тыйым салады.  

     Жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі қоғамдық қатынастар құқық бұзушылықтың жалпы объектісі болып табылады. Жүргізушілердің көлік құралдарын басқаруға рұқсаты сақталған кезде туындайтын қоғамдық қатынастар құқық бұзушылықтың жалпы объектісі болып табылады.

     Осы баптың 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы алкогольдік, есірткілік немесе уытқұмарлық масаң күйдегі жүргізушіні көлік құралын басқаруға жіберу жолымен жол жүрісі қауіпсіздігін бұзатын құқыққа қайшы әрекеттерде көрсетіледі.

     Жол жүрісі қағидаларының 2.4.7-тармағының негізінде көлік құралын басқаруды реакция мен зейінді нашарлататын дәрілік препараттардың әсерінен мас күйінде жүрген адамдарға беруге тыйым салынады.  

     Көлік құралдарына рұқсат беру жөніндегі негізгі ережелердің 15-тармағында көлік құралдарының техникалық жай-күйі мен пайдаланылуына жауапты лауазымды және өзге де адамдарға тыйым салулар аударылған. Бұл адамдарға мас күйінде (алкогольдік, есірткілік немесе өзге де), реакциясы мен назарын нашарлататын дәрілік препараттардың әсерінен, қозғалыс қауіпсіздігіне қатер төндіретін ауыр немесе шаршаған күйде немесе осы санаттағы көлік құралын басқаруға құқығы жоқ адамдарды көлік құралдарын басқаруға жіберуге тыйым салынады.  

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігінің объективті жағы жәбірленушінің денсаулығына жеңіл зиян келтіруге немесе көлік құралдарына, жүктерге, жол немесе өзге де құрылыстарға не өзге де мүлікке зақым келтіруге әкеп соққан осы баптың бірінші бөлігінде көрсетілген сол әрекеттер үшін әкімшілік жауаптылықты көздейді.

     Құқық бұзушылықтың біліктілігіне материалдық залалдың мөлшері маңызды емес. Залалды өтеу ерікті түрде мүмкін, бұл іс бойынша шешім қабылдау кезінде кінәні жеңілдететін жағдай болады. ӘҚБтК-нің 59-бабының негізінде судья мүліктік зиян келтірілген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарап, әкімшілік жаза қолдану туралы мәселені шешкен кезде, егер оның мөлшері туралы дау болмаса, осындай зиянды бір мезгілде өндіріп алады. Ал егер әкімшілік құқық бұзушылықпен келтірілген мүліктік зиянның мөлшері туралы дау туындаса, онда мүліктік зиянды өтеу азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қаралады.

     Денсаулыққа зиянның ауырлығын айқындау "сот сараптамасы органдарында сот сараптамалары мен зерттеулерін ұйымдастыру және жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 сәуірдегі №484 бұйрығына сәйкес жүзеге асырылады. Денсаулыққа келтірілген зиянның ауырлығына Сараптама медициналық құжаттар (стационарлық науқастың картасы, амбулаториялық пациенттің (науқастың) картасы және басқа да медициналық құжаттар) бойынша зақымдану сипаты, оның клиникалық ағымы туралы толық деректерді қамтитын құжаттардың толық пакеті болған кезде жүргізілуі мүмкін.  

     Егер қаралып отырған бапта көзделген құқыққа қайшы әрекеттер нәтижесінде жәбірленушінің денсаулығына зиян орташа немесе ауыр болса, онда мұндай әрекеттер ҚК-нің тиісті баптары бойынша саралануы тиіс. Бұл тәртіп ҚР Жоғарғы Сотының 2011 жылғы 29 маусымдағы № 3 "жол қозғалысы және көлік құралдарын пайдалану ережелерін бұзумен байланысты қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша қылмыстық заңнаманы қолдану тәжірибесі туралы"нормативтік қаулысымен түсіндірілді.

     ҚК-нің 345, 346-баптарында (екінші, үшінші, төртінші және бесінші бөліктері), 348, 349, 351-баптарында көзделген қылмыстық құқық бұзушылықтар үшін қылмыстық жауаптылық, егер жол жүрісі немесе көлік құралдарын пайдалану қағидаларын бұзу адам денсаулығына абайсызда орташа немесе ауыр зиян келтіру түріндегі зардаптарға әкеп соққан жағдайда ғана пайда болады, не бұл ретте туындаған салдарлар жол жүрісі немесе көлік құралдарын пайдалану ережелерін бұзуға жол берілген себептік байланыста болуға тиіс. Көрсетілген салдарға әкеп соқпаған жол жүрісі немесе көлік құралдарын пайдалану қағидаларын өзге де бұзушылықтар тәртіптік, азаматтық-құқықтық немесе әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғуы мүмкін.

     Зерттелетін баптың барлық бөліктері бойынша құқық бұзушылық субъектісі баптың диспозициясында көрсетілген және көлік құралдарының техникалық жай-күйі мен пайдаланылуына жауапты адамдар болып табылады, атап айтқанда:

     1) ӘҚБтК-нің 30-бабының талаптарына сәйкес лауазымды адамдар ;

     2) ӘҚБтК-нің 33-бабының тәртібімен шағын, орта және ірі кәсіпкерлік субъектілері нысанындағы заңды тұлғалар.

     Басқару құқығын алкогольдік, есірткілік немесе уытқұмарлық мас күйіндегі адамдарға механикалық көлік құралының меншік иесі немесе жүргізушісі берген жағдайларда, Мұндай әрекеттерді саралау ӘҚБтК-нің 608-бабының тиісті бөліктері бойынша жүргізіледі.

     Қарастырылып отырған мақаланың субъективті жағы тікелей ниет түрінде де, абайсызда да көрінуі мүмкін.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді қарауға құқығы бар:

     1 )ішкі істер министрлігі комитеттерінің төрағалары мен департаменттерінің бастықтары, аумақтық ішкі істер органдарының, әкімшілік, көші-қон полициясы бөлімшелерінің, облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті полиция қызметінің бастықтары, олардың орынбасарлары (ӘҚБтК 685-бабы 2-бөлігінің 1-тармағы);

     2) бөлімдердің, полиция бөлімшелерінің, әкімшілік, көші-қон полициясы бөлімшелерінің, ауданның (қаланың, қаладағы ауданның )жергілікті полиция қызметінің бастықтары және олардың орынбасарлары (ӘҚБтК-нің 685-бабы 2-бөлігінің 2-тармағы);

     3) әскери полиция органдарының бірінші, он екінші және он үшінші бөліктері бойынша уәкілетті лауазымды адамдары (ӘҚБтК 727-бабының 1-бөлігі).

     Түсініктеме берілген бап бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша іс қозғауға жоғарыда көрсетілген мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары құқылы (ӘҚБтК 804-бабы ).

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы