Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 310-бабына түсініктеме. Есірткілік масаңдыққа ұшырату үшін дәрілік немесе басқа да құралдарды пайдалана отырып, притондарды ұйымдастыру немесе ұстау
1. Есірткілік масаңдыққа ұшырату үшін есірткі құралдарына, психотроптық заттарға, олардың аналогтарына жатпайтын дәрілік немесе басқа да құралдар мен заттарды пайдалана отырып, притондарды ұйымдастыру немесе ұстау, сол сияқты осы мақсаттар үшін үй-жай беру —
екі мың айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына тартуға, не алты жүз сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға, не екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге, не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға, мүлкін тәркілеумен жазаланады.
2. Дәл сол әрекеттерді қылмыстық топ жасаған жағдайда —
мүлкін тәркілеумен үш жылдан жеті жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Қылмыстың қоғамдық қауіптілігі притондарды ұйымдастыру, ұстау немесе дәрілік не басқа да құралдарды пайдалана отырып, есірткілік масаңдыққа ұшырату үшін үй-жай беру жәбірленушілердің өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретіндігімен, сондай-ақ ұлттың генофондына қатер төндіретіндігімен сипатталады.
Қылмыстың объектісі — халықтың денсаулығы.
Қылмыстың объективтік жағын есірткілік масаңдыққа ұшырату үшін есірткі құралдарына немесе психотроптық заттарға, олардың аналогтарына жатпайтын дәрілік немесе басқа да құралдар мен заттарды пайдалана отырып, притондарды ұйымдастыру немесе ұстау, сол сияқты осы мақсаттар үшін үй-жай беру құрайды.
«Притон», «притонды ұйымдастыру», «притонды ұстау» ұғымдары ҚК-нің 302 және 309-баптарында көзделген қылмыстардың ұқсас белгілерімен сәйкес келеді (осы баптарға берілген түсініктемені қараңыз).
«Үй-жай беру» белгісі ҚК-нің 302-бабына берілген түсініктемеде ашып көрсетілген.
ҚР ҚК-нің 310-бабының ҚК-нің 302 және 309-баптарынан айырмашылығы притонның мақсатты тағайындалуында, яғни есірткі құралдарына, психотроптық заттарға, олардың аналогтарына жатпайтын дәрілік немесе басқа да құралдар мен заттарды пайдалана отырып, есірткілік масаңдыққа ұшырату үшін арналуында.
ҚК-нің 310-бабы бойынша есірткілік масаңдыққа ұшырату үшін притондарды ұйымдастыру және ұстау үшін жауаптылық мәселесін шешу кезінде тиісті сараптамалық зерттеу жүргізуді тағайындау қажет. Сараптаманың мақсаты есірткі немесе психотроптық заттар болып табылмайтын дәрілік немесе басқа да құралдар мен заттарды пайдалану кезінде адамдарға масаңдық тудыратын әсердің бар-жоғын анықтау болып табылады.
Қарастырылып отырған нормада тек притонның арнайы мақсатты тағайындалуы, яғни есірткілік масаңдыққа ұшырату үшін дәрілік немесе басқа да құралдар мен заттарды пайдалану көзделген.
Қылмыс құрамы өзінің құрылымы бойынша формальды болып табылады. Ол көрсетілген әрекеттердің біреуі жасалған сәттен бастап аяқталған болып есептеледі. Есірткі құралдарына, психотроптық заттарға, олардың аналогтарына жатпайтын дәрілік немесе басқа да құралдар мен заттарды қабылдау үшін үй-жай беру, бұл әрекет кемінде бір рет жасалған сәттен бастап аяқталған болып есептеледі.
Қылмыстың субъективтік жағы тікелей қасақаналық түріндегі кінәмен сипатталады, яғни адам есірткі құралдарына немесе психотроптық заттарға жатпайтын дәрілік немесе басқа да құралдар мен заттарды пайдалана отырып, есірткілік масаңдыққа ұшырату үшін притондарды ұйымдастыруға немесе ұстауға байланысты әрекеттерді жасап жатқанын сезінеді және олардың жасалуын қалайды.
Қарастырылып отырған қылмыстың субъектісі — 16 жасқа толған, есі дұрыс жеке тұлға.
ҚК-нің 310-бабының 2-бөлігі бойынша қылмыстық топ жасаған әрекеттер сараланған болып табылады (ҚК-нің 297-бабының 4-бөлігіне берілген түсініктемені қараңыз).
ҚК-нің 310-бабының 1-бөлігінде көзделген әрекет онша ауыр емес қылмыстарға жатады.
ҚК-нің 310-бабының 2-бөлігінде көзделген әрекет ауыр қылмыстарға жатады.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне 2021 жылғы түсініктеме, авторы — Исидор Шамилович Борчашвили, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі, ҚР Конституциялық Кеңесі және ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Ғылыми-консультативтік кеңестердің мүшесі, Қауіпсіздік Кеңесі жанындағы құқық қорғау жүйесін реформалау жөніндегі жұмыс тобының мүшесі, Қазақстан Республикасы ІІМ-нің еңбек сіңірген қызметкері.
Конституция Заң Кодекс Нормативтік акт Указ Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы заңгері Заңгерлік қызмет Заңгерлік кеңес Азаматтық Қылмыстық Әкімшілік істер мен даулар Қорғау Арбитраждық Қазақстанның заң компаниясы Адвокаттық кеңсе Сот істері Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Қорытынды Конвенция Шарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Қағидалар Бағдарлама Жарғы Хартия Бап Түсініктеме Резолюция Регламент Хаттама Жоба Бағдарлама Қағидалар Жолдаулар
