286-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің банк операциялары туралы көрінеу жалған мәліметтерді ұсыну  

     Банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың заңды немесе жеке тұлғалардың банк шоттары бойынша операциялар туралы көрінеу жалған мәліметтер беруі, сол сияқты егер бұл әрекеттер жеке немесе заңды тұлғаға не мемлекетке ірі залал келтіруге әкеп соқпаса, осы банктің нақты қаржылық жай-күйімен көрінеу қамтамасыз етілмеген кепілгерліктер, кепілдіктер және өзге де міндеттемелер беру, -

     елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Ескерту. Жеке тұлғаға келтірілген залалдың ірі мөлшері екі мыңнан асатын сома, заңды тұлғаға - құқық бұзушылық жасалған кездегі айлық есептік көрсеткіштің жиырма мың мөлшерінен асатын сома деп танылады.

     Түсініктеме берілген бап банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың заңды немесе жеке тұлғалардың банктік шоттары бойынша операциялар туралы көрінеу жалған мәліметтер бергені үшін, сол сияқты егер бұл әрекеттер жеке тұлғаға үлкен залал келтіруге әкеп соқпаса, осы банктің нақты қаржылық жай-күйімен көрінеу қамтамасыз етілмеген кепілгерліктер, кепілдіктер және өзге де міндеттемелер бергені үшін әкімшілік жауаптылығын белгілейді немесе заңды тұлғаға немесе мемлекетке.  

     ӘҚБтК-нің 286-бабында көзделген құқық бұзушылықтың жалпы объектісі ҚР салық заңнамасында белгіленген және мемлекет күзететін салық салу және салық қатынастарын салықтық әкімшілендіру тәртібі болып табылады.  

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың тікелей объектісі ҚР Салық кодексінде белгіленген және банктердің Мемлекеттік кіріс органдарына ақпарат беруінің және салық салу және салықтық әкімшілендіру мақсатында қажетті қамтамасыз ету міндеттемелерін берудің мемлекет күзететін тәртібі болып табылады.

     ӘҚБтК-нің түсініктеме берілген бабы бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық субъектісі арнайы болып табылады. Ол тек ҚР Заңнамасы бойынша банк немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым болып табылатын заңды тұлға бола алады. Басқа адамдар, егер олардың іс-әрекеттерінде осы Әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағының белгілері болса да, түсініктеме берілген бап бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартыла алмайды.

     Банктердің, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың ұғымдары, сондай-ақ банк операцияларының өздері ұғымы ҚР банк заңнамасында айқындалады.  

     "ҚР-дағы банктер және банк қызметі туралы" ҚР Заңының 1-бабының 1-тармағына сәйкес банк-бұл банктер туралы Заңға сәйкес банк қызметін жүзеге асыруға құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға.  

     "Банктер және банк қызметі туралы" ҚР Заңының 5-бабына сәйкес банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым – уәкілетті органның лицензиясы негізінде не Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес Банктер туралы заңда көзделген банк операцияларының жекелеген түрлерін жүргізуге құқылы банк болып табылмайтын заңды тұлға.  

     "Банктер және банк қызметі туралы" ҚР Заңының 30-бабының 2-тармағына сәйкес банк операцияларына: 1) депозиттерді қабылдау, заңды тұлғалардың банктік шоттарын ашу және жүргізу; 2) депозиттерді қабылдау, жеке тұлғалардың банктік шоттарын ашу және жүргізу; 3) банктер мен жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың корреспонденттік шоттарын ашу және жүргізу жатады 4) банктердің осы тұлғаға тиесілі тазартылған бағалы металдар мен бағалы металдардан жасалған монеталардың нақты саны көрсетілетін жеке және заңды тұлғалардың металл шоттарын ашуы және жүргізуі; 5) кассалық операциялар: банктердің және Ұлттық почта операторының қолма-қол ақшаны айырбастауды, айырбастауды, қайта есептеуді, сұрыптауды, буып-түюді және сақтауды қоса алғанда, оларды қабылдауы және беруі; 6) аударым операциялары: жеке және заңды тұлғалардың ақша төлемдері мен аударымдары бойынша тапсырмаларын орындауы; 7) есепке алу операциялары: вексельдер мен өзге де борыштық жеке және заңды тұлғалардың міндеттемелері; 8) банктік қарыз операциялары: Банктің, ипотекалық ұйымның, бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті жүзеге асыратын банк болып табылмайтын ұйымның немесе агроөнеркәсіптік кешен саласындағы ұлттық басқарушы холдингтің еншілес ұйымдарының ақылылық, мерзімділік және қайтарымдылық шарттарында ақшалай нысанда кредиттер беруі; 9) шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыруды қоса алғанда, валютамен; 10) банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау; 11) инкассоға төлем құжаттарын (вексельдерді қоспағанда) қабылдау; 12) аккредитивті ашу (ұсыну) және растау және ол бойынша міндеттемелерді орындау; 13) банктердің ақшалай нысанда орындауды көздейтін банк кепілдіктерін беруі; 14) банктердің ақшалай нысанда орындауды көздейтін үшінші тұлғалар үшін банк кепілгерліктерін және өзге де міндеттемелерді беруі.

     Түсіндірме баппен көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы құқық бұзушының ірі залал келтірмеген әрекеттерді жасауымен сипатталады:  

     1) Мемлекеттік кірістер органдарына және олардың лауазымды тұлғаларына заңды немесе жеке тұлғалардың банктік шоттары бойынша операциялар туралы көрінеу жалған мәліметтер беру бойынша,  

     2) мемлекеттік кіріс органдарына кепілгерліктерді, кепілдіктерді және оларды беруші тұлғаның нақты қаржылық жай-күйімен көрінеу қамтамасыз етілмеген өзге де міндеттемелерді беру бойынша жүзеге асырылады.  

     Бұл ретте, түсініктеме берілген баптың ескертпесіне сәйкес, жеке тұлғаға келтірілген залалдың ірі мөлшерімен құқық бұзушылық жасалған кезде 2 000 АЕК – тен, заңды тұлғаға-20 000 АЕК-тен асатын сома танылады. Бұл ретте мемлекетке келтірілген залалдың мөлшері заң шығарушы түсініктеме берген бапқа ескертпеде айқындалмайды.  

     Егер құқық бұзушылықпен келтірілген залалдың мөлшері ескертпеде белгіленген мөлшерден асып кетсе, онда түсініктеме берілген бап жасалған құқыққа қарсы іс-әрекеттің қоғамдық қауіптілігінің жоғарылауы және оны жасауға кінәлі адамдарды ҚК бойынша қылмыстық жауаптылыққа тарту қажеттілігі салдарынан қолдануға жатпайды.  

     Түсініктеме берілген бапқа қатысты заңды немесе жеке тұлғалардың банктік шоттары бойынша операциялар туралы көрінеу жалған мәліметтер деп заңды және жеке тұлғалардың банктік шоттары бойынша операциялар туралы шындыққа сәйкес келмейтін мәліметтерді түсінген жөн, егер оларды ұсынатын тұлғалар бастапқыда олар ұсынатын мәліметтердің жалған сипаты туралы білсе (білмеуі мүмкін емес).  

     Банктің іс жүзіндегі қаржылық жай-күйімен көрінеу қамтамасыз етілмеген кепілгерліктер, кепілдіктер және өзге де міндеттемелер деп Банк Мемлекеттік кіріс органына берген осындай кепілгерліктерді, кепілдіктерді және өзге де міндеттемелерді түсінген жөн, олар банкке оларды берген адамның іс жүзіндегі жай-күйімен толық немесе ішінара қамтамасыз етілмеуі салдарынан оларды орындауға мүмкіндік бермейді, егер оларды берген адамдар бастапқыда білсе (олар білу) бұл туралы.

     Мемлекеттік кіріс органы немесе оның лауазымды адамы банктен немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымнан көрінеу жалған мәліметтер немесе көрінеу қамтамасыз етілмеген банктік кепілдіктер, кепілгерліктер және өзге де қамтамасыз ету міндеттемелерін алған кезде әкімшілік құқық бұзушылық жасалды деп есептеледі.  

     Құқық бұзушылардың ерекше субъективті құрамын (банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар) ескере отырып, ӘҚБтК-нің 286-бабында көзделген құқық бұзушылықтың субъективті жағы әкімшілік жауапкершілікке тарту шарты ретінде кінәні белгілеу туралы заңнамалық талаптың болуы салдарынан тек жеке тұлғаларға қатысты белгіленуге жатпайды. Заңды тұлғалар осы әрекетті жасаған заңды тұлғаның лауазымды адамдарының кінәсін ескермей, ӘҚБтК-де әкімшілік жауаптылық көзделген құқыққа қайшы әрекетті не әрекетсіздікті жасау фактісі үшін ғана әкімшілік жауаптылықта болады.

     Түсініктеме берілген бап онда көзделген құқық бұзушылықты жасағаны үшін айыппұл түрінде санкция белгілейді.  

     Түсініктеме берілген бапқа сәйкес, түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұл 50 АЕК құрайды.

     Айыппұл бекітілген және оны жүктейтін орган ерікті түрде өзгерте алмайды.

     Егер әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс сотта қаралса, мемлекеттік кірістер органдары немесе сот айыппұл салады.

     Бұл ретте, ӘҚБтК-нің 55-бабы 5-бөлігінің жалпы талабына сәйкес құқық бұзушыдан айыппұл өндіріп алу оны заңмен немесе Мемлекеттік кірістер органының заңды талабымен жүктелген міндеттерді орындаудан, ол жіберген бұзушылықтарды жоюдан және ол келтірген залалды өтеуден босатпайды.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы