667-бапқа түсініктеме. Құқық қорғау немесе арнаулы мемлекеттік орган қызметкерінің (әскери қызметшісінің), әскери полиция органының, сот приставының, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің сот орындаушысының заңды өкіміне немесе талабына бағынбау  

     1. Құқық қорғау немесе арнаулы мемлекеттік орган қызметкерінің (әскери қызметшісінің), әскери полиция органының, сот приставының, сот орындаушысының қызметтік міндеттерін атқаруына байланысты олардың заңды өкіміне немесе талабына бағынбау, сол сияқты олардың заңды қызметіне кедергі жасау -

     ескерту жасауға немесе жиырма айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға не бес тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.

     2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, -

     он тәулік мерзімге әкімшілік қамауға алуға әкеп соғады.

     3. Осы Кодекстің 50-бабының екінші бөлігіне сәйкес әкімшілік қамаққа алу қолданылмайтын адамдар жасаған осы баптың екінші бөлігінде көзделген іс-әрекеттер, -

     қырық айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Қарастырылып отырған әкімшілік азаптың жалпы объектісі-мемлекеттік билік институтының қалыпты қызметі.  

     Құқық қорғау немесе арнаулы мемлекеттік орган қызметкерінің (әскери қызметшінің), әскери полиция органының, сот приставының, сот орындаушысының заңды өкімдерін немесе талаптарын орындаудың белгіленген тәртібін қамтамасыз ететін қоғамдық қатынастар рулық объект болып табылады.

     Қаралып отырған әкімшілік азаптаудың 1-бөлігінің объективті жағы заңды өкімге немесе талапқа бағынбау, яғни оларды елемеу түрінде көрсетілген әрекетсіздік нысанында ұсынылады. Сонымен бірге, мұндай әрекет бір мезгілде құқық қорғау немесе арнаулы мемлекеттік орган, әскери полиция органы, сот приставы, сот орындаушысы қызметкерінің (әскери қызметшісінің) заңды қызметіне кедергі жасау тәсілімен танылады.

     Қарастырылып отырған мақаланың диспозициясы кедергі жасаудың бір әдісін сипаттайтынына назар аудара отырып, ӘҚБтК-нің қарастырылып отырған бап бойынша қате біліктілігі болуы мүмкін балама нормалары бар екенін атап өтеміз:

     - сот орындаушысының, сот приставының қаулысын және өзге де заңды талаптарын орындамау ӘҚБтК 670-бабы ;

     - сот орындаушысына атқарушылық құжаттарды орындауға кедергі жасау (ӘҚБтК 673-бабы );

     - прокурордың, тергеушінің, анықтаушының заңда белгіленген негіздерде және тәртіппен қойылған талаптарын орындамау (ӘҚБтК 665-бабының 2-бөлігі )  

     Сондай - ақ, Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде - "Билік өкіліне бағынбау" 379-бабында да бәсекелес норма бар, алайда осы бап бойынша жауапкершілік төтенше жағдай жарияланған жерде немесе терроризмге қарсы операция жүргізілетін аймақта жасалған билік өкілінің заңды талабына немесе өкіміне бағынбау кезінде туындайды.

     Осылайша, жоғарыда аталған іс-әрекеттердің құрамы қамтымайтын барлық басқа жағдайларда құқық қорғау немесе арнаулы мемлекеттік орган қызметкерінің (әскери қызметшінің), әскери полиция органының, сот приставының, сот орындаушысының қызметтік міндеттерін атқаруына байланысты олардың заңды өкіміне немесе талабына бағынбағаны үшін ӘҚБтК-нің 667-бабы бойынша жауапкершілік туындайды.  

     Құқық қорғау органы қызметкерінің заңды өкіміне немесе талабына бағынбағаны үшін әкімшілік жауаптылықтың басталуының құқықтық негізі Әкімшілік кодекс нормаларынан басқа болып табылады:

     - "Прокуратура туралы"Заңның 23, 26, 37 және 45-баптарының ережелерімен.

     - "ішкі істер органдары туралы"Заңның 19-бабы 3-бөлігінің ережесімен:" жеке тұлғалардың құқықтары уақытша шектелетін ішкі істер органдары қызметкерлерінің іс-әрекеттері: "заңның атымен "деген сөздермен сүйемелденеді. Мұндай жағдайда әрбір адам белсенді әрекеттерді тоқтатуға, ішкі істер органдары қызметкерінің талаптарына сөзсіз бағынуға және қызметтік міндеттерін орындауға байланысты оның нұсқауларын орындауға міндетті".

     Осыған қарамастан, прокуратура органдары мен ішкі істер органдарынан басқа, құқық қорғау органдарына Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес өз қызметін жүзеге асыратын сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет пен экономикалық тергеу қызметі жатады, талаптарды орындау тәртібі "Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері министрлігінің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі ұлттық бюросы туралы ережені бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері министрінің 2016 жылғы 5 қаңтардағы № 1 бұйрығымен және "құқық қорғау қызметі туралы" Заңның 14-бабының ережелерімен регламенттелген: құқық қорғау органдары қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген талаптары (бұдан әрі-заңды талаптар), барлық азаматтар мен лауазымды тұлғалардың орындауы үшін міндетті.

     Заңды өкімге немесе талапқа бағынбағаны үшін әкімшілік жауаптылықтың басталуының құқықтық негізі:

     - арнаулы мемлекеттік органның қызметкері "арнаулы мемлекеттік органдар туралы"ҚР Заңының 15-бабының ережелері болып табылады.

     - әскери полиция органының әскери қызметшісі "әскери полиция органдары туралы"ҚР Заңының 8-бабының және 14-бабының ережелері болып табылады.

     - сот приставы - "сот приставтары туралы" ҚР Заңының 1-бабы 3-тармағының ережесі, онда сот приставының заңды талаптарын барлық жеке және заңды тұлғалар орындауға міндетті екендігі көрсетілген.

     - сот орындаушысының қаулысы міндетті түрде орындалуға тиіс; сот орындаушысының заңды талаптары барлық мемлекеттік органдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, Азаматтар мен ұйымдар үшін міндетті және республиканың бүкіл аумағында мүлтіксіз орындалуға тиіс Қазақстан.

     Өз кезегінде, мойынсұнбау жоғарыда аталған барлық адамдардың бірнеше рет қайталанған өкімдерін міндетті түрде орындаудан қасақана бас тартуда немесе оларға айқын құрметтемеуді көрсететін батыл түрде көрсетілген мойынсұнбауда көрінеді.

     Қаралып отырған Әкімшілік құқық бұзушылық субъектілері деп 1 - бөлім бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық аяқталған немесе жолын кесу сәтіне он сегіз жасқа толған (ӘҚБтК 667-бабы 3-бөлігінің қолданыстағы ережелеріне байланысты), сондай-ақ ӘҚБтК-нің 32-бабына сәйкес-әскери қызметшілер мен әскери жиындардағы әскери міндеттілер танылады.  

     Қарастырылып отырған әкімшілік азаптаудың 1-бөлігінің субъективті жағы ниетпен көрінеді, өйткені бұл құқық бұзушылықты жасаған адам өзінің іс-әрекетінің заңсыз сипатын біледі, оның зиянды салдарын болжайды және олардың пайда болуын қалайды немесе оларға саналы түрде жол береді немесе оларға немқұрайлы қарауы мүмкін.

     Мысал ретінде Шығыс Қазақстан облысында болған жағдайлардың бірін көрсетейік: "2018 жылғы қыркүйекте Зырян аудандық соты ӘҚБтК-нің 667-бабы 1-бөлігі бойынша әкімшілік істі қарады (құқық қорғау немесе арнаулы мемлекеттік орган қызметкерінің (әскери қызметшінің), әскери полиция органының, сот приставының, сот орындаушысының заңды өкіміне немесе талабына бағынбау қызметтік міндеттерін атқара отырып, сол сияқты олардың заңды қызметіне кедергі жасау).

     24.09.2018 жылы Зырян психо-неврологиялық диспансері ғимаратының фойесінде болған азамат А. мас болу дәрежесіне куәландырудан бас тартты, Зырян АІІБ қызметкерлерінің заңды талаптарына бағынбады, сол арқылы олардың заңды қызметіне кедергі келтірді.

     Сот қаулысымен А.азамат ӘҚБтК-нің 667-бабының 1-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды және 1 тәулік мерзімге қамауға алу түрінде әкімшілік жазаға тартылды".

     Қаралып отырған әкімшілік азаптаудың 2-бөлігінің объективті жағы ӘҚБтК-нің 667-бабының бірінші бөлігінде көрсетілген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекеттерді көздейді.  

     Осылайша, адам әкімшілік жазаға тартылған, ол үшін ӘҚБтК-нің 61-бабында көзделген мерзім өтпеген біртекті әкімшілік құқық бұзушылықты бір жыл ішінде қайталап жасау әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілікті ауырлататын мән-жайлар деп танылады (ӘҚБтК-нің 57-бабы ).

     "Адамның әкімшілік жазаға тартылған мерзімі" ұғымы адамның әкімшілік жауапкершілікке тартылған деп есептелетін уақыт кезеңін білдіреді.

     Қаралып отырған Әкімшілік құқық бұзушылықтың субъектісі 2 - бөлім бойынша он сегіз жасқа толған немесе әкімшілік құқық бұзушылықтың жолын кесу сәтіне жеткен(ӘҚБтК-нің 667-бабы 3-бөлігінің қолданыстағы ережелеріне байланысты), сондай-ақ ӘҚБтК-нің 32-бабына сәйкес-1-бөлімде көзделген әрекеттерді жасаған әскери қызметшілер мен әскери жиындардағы әскери міндеттілер деп танылады ӘҚБтК-нің 667-бабы әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайта.

     Қарастырылып отырған әкімшілік азаптаудың 2-бөлігінің субъективті жағы ниетпен көрінеді, өйткені бұл құқық бұзушылықты жасаған адам өзінің іс-әрекетінің заңсыз сипатын біледі, оның зиянды салдарын болжайды және олардың пайда болуын қалайды немесе оларға саналы түрде жол береді немесе оларға немқұрайлы қарауы мүмкін.

Қаралып отырған әкімшілік азаптаудың 3-бөлігінің объективті жағы ӘҚБтК-нің 667-бабының 2-бөлігінде көрсетілген, ӘҚБтК-нің 50-бабының екінші бөлігіне сәйкес әкімшілік қамауға алу қолданылмайтын адамдар жасаған әрекеттерді көздейді.

     ӘҚБтК-нің 667-бабының мағынасы бойынша қаралып отырған құқық бұзушылықтың 3-бөлігі бойынша тартылатын субъектілер ӘҚБтК-нің 50-бабының екінші бөлігіне сәйкес әкімшілік қамаққа алу қолданылмайтын адамдар болып табылады. Мұндай адамдарға мыналар жатады:

     - жүкті әйелдер мен он төрт жасқа дейінгі балалары бар әйелдер;

     - он сегіз жасқа толмаған адамдар;

     - 1 және 2 топтағы мүгедектер;

     - елу сегіз жастан асқан әйелдер;

     - алпыс үш жастан асқан ер адамдар;

     - он төрт жасқа толмаған балаларды жалғыз тәрбиелеп отырған ер адамдар.

     Қарастырылып отырған әкімшілік азаптаудың 3-бөлігінің субъективті жағы ниетпен көрінеді, өйткені бұл құқық бұзушылықты жасаған адам өзінің іс-әрекетінің заңсыз сипатын біледі, оның зиянды салдарын болжайды және олардың пайда болуын қалайды немесе оларға саналы түрде жол береді немесе оларға немқұрайлы қарауы мүмкін.

     ӘҚБтК-нің 684-бабының 1-бөлігі негізінде ӘҚБтК-нің 667-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі істер мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьяларының қарауына жатады.

     ӘҚБтК-нің 804 - бабының 1-бөлігіне сәйкес осы құқық бұзушылық бойынша хаттама:

     1) тармақша ішкі істер органдарының осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары;

     4) тармақша ҚР Қарулы Күштері Әскери полиция органдарының жиындарға шақырылған әскери қызметшілер, әскери міндеттілер және Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының Көлік құралдарын басқаратын адамдар жасаған құқық бұзушылықтар туралы осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары;

     5) тармақша-ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті әскери полиция органдарының уәкілетті лауазымды адамдары;

     6) тармақша ҚР Ұлттық ұланы әскери полиция органдарының жиындарға шақырылған әскери қызметшілер мен әскери міндеттілер жасаған құқық бұзушылықтар туралы уәкілеттік берілген лауазымды адамдары;

     30) тармақша сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің уәкілетті лауазымды адамдары;

     45) тармақша ұлттық қауіпсіздік органдарының уәкілетті лауазымды адамдары;

     күзет іс-шараларын жүргізу кезінде Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметінің осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары 46) тармақша;

     56) тармақша мемлекеттік сот орындаушылары;

     57) тармақша сот приставтары және сот төрағасы немесе сот отырысына төрағалық етуші уәкілеттік берген соттардың басқа да қызметкерлері;

     68) тармақша Экономикалық тергеу қызметінің осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары.  

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы