Бас Прокурордың наразылығы бойынша сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау
Алматы қаласы әкімдігінің шаруашылық жүргізу құқығындағы КМК ЖШС-ке Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану және шартты бұзу туралы талап арызбен жүгінді. Алматы қалалық мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2017 жылғы 1 ақпандағы Алматы қалалық сотының сот алқасының 2017 жылғы 19 сәуірдегі қаулысымен өзгертусіз қалдырылған шешімімен талап қанағаттандырылды. Серіктестік Мемлекеттік сатып алудың жосықсыз қатысушысы болып танылды. Мемлекеттік сатып алу туралы шарт бұзылды. Кәсіпорынның талаптарын қанағаттандыра отырып, бірінші, апелляциялық сатыдағы соттар серіктестіктің Шарт талаптарын, міндеттеменің талаптары мен заңнама талаптарына сәйкес міндеттемені тиісінше орындау туралы АК-нің 272-бабының талаптарын бұзу фактісін негізге алды.
Бас Прокурордың наразылығы бойынша сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау
Жоғарғы Соттың сот алқасы жергілікті соттардың қорытындыларымен келіспеді және сот актілерінің күшін жойып, іс бойынша талап қоюдан бас тарту туралы жаңа шешім шығарды. Соттан бас тарта отырып, кассациялық сот серіктестік келісімшарт бойынша міндеттемелерді бұзған жоқ деген қорытындыға келді, өйткені орындау мерзімі әлі келген жоқ және кәсіпорынның техникалық жабдықты біріктіру мүмкін настігіне сілтемесі мерзімінен бұрын және болжамдарға негізделген. Алайда, кассациялық соттың бұл тұжырымдары тараптар ұсынған дәлелдемелерді қайта бағалауға негізделген. Істі қарау кезінде серіктестіктің борттық сигнал беру жүйесін орнату және интеграциялау жөніндегі міндеттерді орындаудан бас тартқаны және борттық жүйесі қолданыстағы сигнал беру жүйесімен көрінеу үйлеспейтін Электр пойыздарын қоюға ниетті екендігі сенімді түрде анықталды. Поездар қозғалысын басқару (АБЖЖ) автоматты жүйесінің қолданыстағы жүйесі кезінде Бас Прокурордың наразылығы бойынша басқа өндірушілердің электр жылжымалы құрамын қолдану мүмкін учитываястігін ескере отырып, сот алқасының қаулысы күші жойылып, іс бойынша шығарылған сот актілері күшінде қалады. Тағы бір мысал. ММ АҚ-ға негізсіз байыту сомасын өндіріп алу туралы талап арызбен жүгінді. Астана қаласы Мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2016 жылғы 5 мамырдағы шешімімен, Астана қаласы сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2016 жылғы 20 шілдедегі қаулысымен өзгеріссіз қалдырылған Басқарманың талап-арызы қанағаттандырылды. АҚ ‒ дан мемлекет кірісіне негізсіз байыту сомасы 899 179 680 теңге және мемлекеттік баж-26 975 390 теңге көлемінде өндірілді. Соттардың қорытындылары АҚ-ның бюджеттік ерекшелігі бойынша ақша алуы негізсіз болып табылатындығына негізделеді, өйткені бұл сомаға құрылыс монтаждау жұмыстары орындалмады. Бағаны ұлғайту бөлігінде мемлекеттік сатып алу туралы шартқа өзгерістер енгізілмеді, бюджет қаражатын аудару үшін құқықтық негіздер болған жоқ. Жоғарғы Соттың сот алқасы жергілікті соттардың қорытындыларымен келісті. Бас Прокурордың наразылығы бойынша Жоғарғы Соттың кассациялық сатысы сот актілерін өзгертті. АҚ-дан мемлекет кірісіне өндіріп алынған негізсіз байыту сомасы 390 523 463 теңгеге дейін төмендетілді. Наразылықты қанағаттандырудың құқықтық негізі келесі жағдайлар болды. Астана қаласы Сарыарқа ауданының № 2 аудандық сотының 2015 жылғы 20 қарашадағы заңды күшіне енген айыптау үкімімен С. басқарма басшысының бұрынғы орынбасарына қатысты бюджеттік комиссияда мәлімделген қоғам объектілері мен ЖШС ‒ нің жалпы сомасы 802 384 700 теңге және нақты-508 201 917 теңге арасындағы айырмашылық белгіленді. Сот-экономикалық сараптаманың 2015 жылғы 30 маусымдағы қорытындысы бойынша төленген өтемақы сомасы мен алынған мүліктің нақты құны арасындағы айырма 294 182 783 теңгеге айқындалды. Көрсетілген сомаға сот үкімімен мүлікті меншік иелерінен асыра құны бойынша мәжбүрлеп сатып алу нәтижесінде мемлекетке келтірілген залал белгіленді. Демек, негізсіз байыту сомасы 294 182 783 теңгені құрайды, оны АҚ бюджетіне өтеуге тиіс. Сондай-ақ, кассациялық сатыдағы сот алынатын объектілердің жалпы құнының 12% есебінен 802 839 000 теңге мөлшерінде ҚҚС төлеу үшін АҚ алған 96 340 680 теңгенің қайтарылуға жататыны туралы наразылық дәлелдерін негізді деп таныды. Бұл жағдайда ҚҚС салынатын айналым жоқ. Шот-фактураға ҚҚС сомасын қосу және оны одан әрі төлеу іс жүзінде жүргізілмеген 802 839 000 теңге сомаға құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындауға байланысты бюджеттік ерекшелік бойынша қазынадан қаражат аударылуына байланысты ғана мүмкін болды. АҚ, Басқарма сияқты, мұндай әрекеттердің заңсыздығы туралы сенімді білді. Алайда, әдейі төленетін сома салық салынатын айналымға жатқызылды. Мұндай жағдайларда Жоғарғы Соттың кассациялық сатысы наразылық дәлелдерінің негізділігі туралы қорытындыға келді.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
