Декларацияға кірістер туралы көрінеу бұрмаланған деректерді енгізу, басқа салық салу объектілерін жасыру, салық төлеуден жалтару
Астана қаласы Есіл ауданының № 2 аудандық сотының 2019 жылғы 18 ақпандағы үкімімен: Б., бұрын сотталмаған, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 245-бабы 2-бөлігінің 2) тармағы бойынша 2 жылға бас бостандығын шектеу, салық есептілігін ұсынуға байланысты ұйымдарда басқару лауазымдарын атқару құқығынан айыра отырып, мерзімге сотталған 3 жылға; Бұрын сотталмаған р. ҚК-нің 28-бабының 5-бөлігі, 245-бабы 2-бөлігінің 2) тармағы бойынша 1 жылға 6 айға бас бостандығынан айыру, салық есептілігін ұсынуға байланысты ұйымдарда 3 жыл мерзімге басқарушылық лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып сотталды; х., бұрын сотталмаған, 28-баптың 5-бөлігі бойынша сотталды ҚК-нің 245-бабы 2-бөлігінің 2) тармағына 1 жылға 6 айға бас бостандығынан айыру, 3 жыл мерзімге салық есептілігін ұсынуға байланысты ұйымдарда басқарушылық лауазымдарды атқару құқығынан айыру; Бұрын сотталмаған қ. ҚК-нің 28-бабының 5-бөлігі, 245-бабының 2-бөлігінің 2) - тармағы бойынша кінәсіз деп танылды және қылмыс құрамының жоқтығы үшін ақталды. Сот үкімімен Ш., Р. және Х. "ВД" ЖШС басшысы бола отырып, адамдар тобында "Р" ЖШС басшысы Р. және "ДЭН" ЖШС басшысы х. алдын ала сөз байласу арқылы, олардың көмегімен декларацияға кірістер туралы көрінеу бұрмаланған деректерді енгізу, басқа объектілерді жасыру арқылы кінәлі деп танылды салық салудан жалтарған, 130 945 640 теңге сомасында салық төлеуден жалтарған, бұл залалдың үлкен мөлшеріне жатады. К. алдын ала сөз байласу арқылы адамдар тобында үлкен мөлшерде салық төлеуден жалтаруға көмектесті деген айыппен ақталды. Нұр-сұлтан қаласы сотының қылмыстық істер жөніндегі алқасының 2019 жылғы 17 сәуірдегі Қаулысымен Сот үкімі өзгертілді, ш.және Х. тағайындаған жаза жойылды, ҚК 71-бабы 1-бөлігінің 3) тармағының негізінде аталған адамдар ескіру мерзімінің өтуіне байланысты қылмыстық жауаптылықтан босатылды. Қалған бөлігінде үкім өзгеріссіз қалады. Апелляциялық сатымен жеке қаулы шығарылды, ол бойынша сотталғандардың іс-әрекеттерін қате қайта саралауға әкеп соққан мемлекеттік айыптаушының қылмыстық заң нормаларын дұрыс қолданбау фактісі туралы, сондай-ақ іс жүргізуі үзілген істерге тиісті қадағалаудың жоқтығы туралы Нұр-сұлтан қаласы прокурорының назарына жеткізілді.
Декларацияға кірістер туралы көрінеу бұрмаланған деректерді енгізу, басқа салық салу объектілерін жасыру, салық төлеуден жалтару
Наразылықта Қазақстан Республикасының Бас прокуроры сот үкімінің, қаулысының, апелляциялық сатыдағы соттың жеке қаулысының күшін жоюды және істі жаңа апелляциялық қарауға жіберуді сұрайды. Бірінші сатыдағы сот қылмыстық заңды дұрыс қолданбағанын көрсетеді. Іс бойынша қылмыс жасау уақыты-2012 жылдың наурызы. Тиісінше, 2012 жылға арналған айлық есептік көрсеткішті (бұдан әрі – АЕК) негізге ала отырып (1 618 теңге) залалдың аса ірі мөлшері 121 350 000 теңгені құрайды. Сотқа дейінгі тергеу органы К. - ның іс-әрекеттерін дұрыс білген. Ол "ВД" ЖШС-нен "ДЭН" ЖШС арқылы алынған ақшалай қаражатты қолма-қол ақшаға айналдырып, оларды Ш.соттар К. - ның соттағы айғақтарына тиісінше баға берген жоқ. Іс бойынша қызметінің негізгі түрі сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында инжинирингтік қызметтерді жүзеге асыру болып табылатын "ВД С" ЖШС-нің тең құрылтайшысы және директоры бола отырып, кірістер туралы көрінеу бұрмаланған деректерді декларацияға енгізу және салық салудың басқа да объектілерін жасыру арқылы бюджетке салық төлеуден жалтару мақсатында қосалқы мердігер ретінде пайдаланғаны анықталды "ВД" ЖШС-де жұмыс істейтін Р. - да тіркелген "Р" ЖШС-нің тауар жеткізушісі осылайша "ВД"ЖШС-нің шығын бөлігін асыра бағалады. 2011 жылғы 27 қазандағы жағдай бойынша "ВД" ЖШС-де "Р" ЖШС-нің алдында жеткізілген тауарлар мен орындалған жұмыстар үшін 458 309 742 теңге сомасында берешек пайда болды. "Р" ЖШС алдындағы міндеттемені орындамаған жағдайда көрсетілген берешек оның кірісі болып табылатынын біле отырып, Ш. өзінің қылмыстық қызметін жасыру және салық органдарының қызметкерлерін алдау мақсатында Р. және Х. - мен алдын ала сөз байласып, 2011 жылғы 28 қазандағы № 11 өзара есептеудің 458 309 742 сомасына үшжақты актісін жасады "ВД" ЖШС, "Р" ЖШС және "ДЭН"ЖШС арасындағы теңге. Р. х., "ДЭН" ЖШС "Р" ЖШС жеткізушісі де, сатып алушысы да емес екенін сенімді біле отырып, алдын ала сөз байласу бойынша адамдар тобында әрекет ете отырып, олардың арасында қарызды талап ету құқығын басқаға беруді растайтын шарт жасалмады, өзара есеп айырысу актісіне қол қойды, осылайша Ш. бюджетке салық төлеуден жалтаруға көмектесті. Осылайша, Ш. 2008 жылғы 10 желтоқсандағы "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі)" Кодексінің (бұдан әрі – Салық кодексі) 89-бабын бұза отырып, 2013-2014 жылдар кезеңінде Р-мен алдын ала сөз байласу бойынша адамдар тобында. х., олардың көмегімен "ВД" ЖШС декларациясына көрінеу бұрмаланған деректерді енгізе отырып, салық салу объектілерін жасыру жолымен "Р"ЖШС алдындағы берешекті өтемеуден пайда болған кірістерден 130 945 635 теңге сомасында салық төлеуден жалтарған. Сотқа дейінгі тергеп – тексеру органы ҚК 245-бабының 3-бөлігі, ҚК 28-бабының 5-бөлігі, ҚК 245-бабының 3-бөлігі бойынша Р., х. - іс-қимылдарын саралады. Сонымен қатар, айыптау актісіне сәйкес К. "ВН" ЖШС басшысы және жалғыз құрылтайшысы бола отырып, "ДЭН" ЖШС арқылы "ВД" ЖШС салық төлеуден жалтарудан алынған ақшалай қаражатты қолма-қол ақшаға айналдырды және оларды Ш. - ға берді, осылайша алдын ала сөз байласу бойынша адамдар тобында, аса ірі ұйымдарда салық төлеуден жалтаруға ықпал етті мөлшері. Оның көрсетілген әрекеттері ҚК 28-бабының 5-бөлігі, 245-бабының 3-бөлігі бойынша сараланған. Негізгі сот талқылауында іске қатысушы прокурор сотқа айыптаудың жаңа тұжырымдамасын ұсынды, оған сәйкес Ш. ҚК 245 – бабының 2-бөлігінің 2) тармағына, ҚК 28-бабының 5-бөлігіне, ҚК 245-бабының 2-бөлігінің 2) тармағына Р., Х. және К. - ның іс-қимылдары қайта біліктіліктен өтуге жатады. Негіздемеде айыпталушылардың жағдайын жақсартатын, кері күші бар Заңның қолданысқа енгізілуіне байланысты 130 945 640 теңге залал сомасы аса ірі мөлшерді құрамайтындығы көрсетілген. Наразылықта "ВД" ЖШС табыс ретінде 458 309 742 теңге сомасын көрсетпей салық декларацияларын тапсырған 2012 жылдың наурыз айы салық төлеуден жалтарудың аяқталу уақыты болып табылатыны көрсетілген.
Декларацияға кірістер туралы көрінеу бұрмаланған деректерді енгізу, басқа салық салу объектілерін жасыру, салық төлеуден жалтару
Сонымен қатар, ҚК-нің 245-бабында көзделген қылмыс аяқталған кезде салық заңнамасында белгіленген мерзімде салықтарды нақты төлемеу болып табылады. Салық кодексінде салықтың әр түрлі түрлері үшін салық декларацияларын ұсынудың әр түрлі мерзімдері мен төлеу мерзімдері қарастырылғандықтан, қылмыстың аяқталу сәті төленбеген салық деп есептелуі керек. 2016 жылғы 8 сәуірдегі № 1909 құжаттық салықтық тексеру актісіне сәйкес "ВД С" ЖШС 2013-2014 жылдардағы салық кезеңдері үшін 130 945 635 теңге сомасында салықтар есептелді. Оның ішінде 2013 жылы корпоративтік табыс салығы (бұдан әрі – КТС) 6 714 286 теңге сомасында және 2013 жылғы 4 тоқсанда қосылған құн салығы (бұдан әрі – ҚҚС) 4 028 571 теңге сомасында, 2014 жылы-КТС 75 126 740 теңге сомасында және 1, 2, 3 үшін. 2014 жылдың тоқсандары ҚҚС сомасы 45 076 038 теңге (7 312 573+14 008 748+23 754 717). Салық кодексінің 142-бабының 3-тармағында салық төлеуші декларацияны тапсыру үшін белгіленген мерзімнен кейін күнтізбелік он күннен кешіктірмей салық кезеңінің қорытындылары бойынша КТС бойынша төлеуді жүзеге асыратыны белгіленген. Салық кодексінің 148-бабына, 149-бабының 1-тармағына сәйкес КТС төлеуші салық органына 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін күнтізбелік жыл болып табылатын есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей КТС бойынша декларацияны ұсынады. Салық кодексінің 271-бабының 1-тармағы ҚҚС төлеушіні есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың 25-күнінен кешіктірмей әрбір салық кезеңі үшін салық төлеуге міндеттейді. Салық кодексінің 269-бабынан, 270-бабының 1-тармағынан ҚҚС төлеуші есепті салық кезеңінен кейінгі екінші айдың (күнтізбелік тоқсан) 15-күнінен кешіктірмей әрбір салық кезеңі үшін ҚҚС бойынша декларацияны салық органына ұсынуға міндетті екендігі шығады. Осылайша, "ВД Строй-инжиниринг" ЖШС 2013 жылға және 2014 жылға тиісінше 2014 жылғы 10 сәуірден және 2015 жылғы 10 сәуірден кешіктірмей, 2013 жылғы 4 тоқсанға, 2014 жылғы 1, 2 және 3 тоқсандарға ҚҚС – тиісінше 25 ақпаннан, 25 мамырдан, 25 мамырдан кешіктірмей төлеуге міндетті болды 2014 жылғы тамыз және 25 қараша. Осыған байланысты, осы іс бойынша қылмыстың аяқталу сәті 2015 жыл деп танылады, өйткені жоғарыда айтылғандай, салық төлеуші 2014 жылғы КТС-ны 2015 жылғы 10 сәуірден кешіктірмей төлеуге міндетті болды. ҚК-нің 3-бабының 3) тармағына сәйкес "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне меншік құқығын қорғауды күшейту, төрелік ету, сот жүктемесін оңтайландыру және қылмыстық заңнаманы одан әрі ізгілендіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2019 жылғы 21 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңымен жаңа редакцияда ҚК-нің 245-бабы бойынша бюджетке түспеген сома аса ірі мөлшер болып табылады 75 000 АЕК-тен асатын төлемдер. ҚК 6-бабының 1-бөлігіне байланысты аталған Заңның кері күші болады. 2015 жылға арналған АЕК 1 982 теңге мөлшерінде ескеріле отырып осы қылмыс бойынша аса ірі мөлшер 148 650 000 теңге сомасы болып табылады (1 982*75 000). Осылайша, neup сомасы
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
