Психикалық бұзылулары бар адамдарды мәжбүрлеп емдеу жүргізу үшін беру туралы конвенция
Конвенция, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы Мемлекет басшылары кеңесі, 1997 жылғы 28 наурыз.
Қол қойғандар: Әзербайжан Республикасы, Армения Республикасы, Беларусь Республикасы, Грузия, Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Молдова Республикасы, Ресей Федерациясы, Тәжікстан Республикасы, Өзбекстан Республикасы, Украина
хабарламалар тапсырғандар:
Өзбекстан Республикасы - 1997 жылғы 26 тамызда депозитарийге тапсырылған;Ресей Федерациясы - 2001 жылғы 16 қазанда депозитарийге тапсырылған (ратификациялау туралы хабарлама, ратификациялық грамота ұсынылмаған);Беларусь Республикасы - 2001 жылғы 27 қарашада депозитарийге тапсырылған;Армения Республикасы - 2001 жылғы 20 желтоқсанда депозитарийге тапсырылған;Молдова Республикасы - 2002 жылғы 2 қазанда депозитарийге тапсырылған;Қырғыз Республикасы - 2003 жылғы 4 тамызда депозитарийге тапсырылған.
ратификациялық грамоталарды тапсырғандар:
Украина - 2000 жылғы 26 маусымда депозитарийге тапсырылған.
Конвенция мемлекеттер үшін күшіне енді:
Әзербайжан Республикасы - 1997 жылғы 28 наурыз;Беларусь Республикасы - 1997 жылғы 28 наурыз (қол қойылған күннен бастап);Грузия - 1997 жылғы 28 наурыз;Қазақстан Республикасы - 1997 жылғы 28 наурыз;Қырғыз Республикасы - 2003 жылғы 4 тамыз;Өзбекстан Республикасы - 1997 жылғы 26 тамыз;Тәжікстан Республикасы - 1997 жылғы 28 наурыз;Украина - 2000 жылғы 26 маусым;Ресей Федерациясы - 2001 жылғы 16 қазан;Армения Республикасы - 2001 жылғы 20 желтоқсан;Молдова Республикасы - 2002 жылғы 2 қазан.
Ескертпе:
Әзербайжан Республикасынан, Грузиядан, Қазақстан Республикасынан, Тәжікстан Республикасынан ішкі мемлекеттік рәсімдердің орындалғаны немесе оларды орындау қажеттігінің жоқтығы туралы хабарламалар депозитарийге келіп түспеген.
* Конвенцияға қол қойылған сәттен бастап үш ай ішінде хабарламалар депозитарийге келіп түспеген.
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттер, бұдан әрі Уағдаласушы Тараптар деп аталатындар,
мемлекеттік егемендік қағидатына сүйене отырып және өзара құрмет пен ынтымақтастық негізінде,
мемлекеттердің құқықтық ынтымақтастығы мәжбүрлеп емделуде жүрген адамдарды қоғамдағы қалыпты өмірге қайтаруға ықпал етуге тиіс екенін басшылыққа ала отырып,
мәжбүрлеп емдеуді олардың тұрақты тұратын мемлекетінде жүргізу аталған мақсатқа БҰҰ қағидаттары мен стандарттарына сәйкес неғұрлым тиімді қол жеткізуге ықпал ететінін мойындай отырып,
ТӨМЕНДЕГІЛЕР ТУРАЛЫ КЕЛІСТІ:
1-бап
Әрбір Уағдаласушы Тараптың азаматтары, есі дұрыс емес күйде қоғамға қауіпті іс-әрекеттер жасаған және оларға қатысты басқа Уағдаласушы Тараптың аумағында медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану туралы сот шешімі бар адамдар, осы Уағдаласушы Тараптардың өзара келісімі бойынша мәжбүрлеп емделуден өту үшін өздері азаматы болып табылатын мемлекетке немесе азаматтығы жоқ адамдар болған жағдайда тұрақты тұратын мемлекетінің аумағына беріледі.
2-бап
Адамды мәжбүрлеп емделуден өту үшін беру мынадай жағдайларда жүзеге асырылады:
а) медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану туралы сот шешімі заңды күшіне енген болса;
б) мәжбүрлеп емдеуге жіберілген адам жасаған іс-әрекет Уағдаласушы Тараптардың екеуінің де заңнамасы бойынша қылмыстық жазаланатын болса;
в) Уағдаласушы Тараптардың екеуінің де заңнамасында ұқсас медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары көзделген болса;
г) қабылдаушы Уағдаласушы Тараптың қажетті емдеуді және тиісті қауіпсіздік шараларын қамтамасыз ету мүмкіндігі болса;
д) науқастың, ал оның еркін түрде өз еркін білдіруге қабілетсіздігі жағдайында – оның заңды өкілінің келісімі алынған болса.
3-бап
Адамдарды мәжбүрлеп емдеу жүргізу үшін беру соты шешім шығарған Уағдаласушы Тараптың да, сондай-ақ адам азаматы болып табылатын немесе аумағында тұрақты тұратын Уағдаласушы Тараптың да өтініші бойынша жүзеге асырылады.
Уағдаласушы Тараптардың атынан өтініш жасайтын уәкілетті тұлға құзыретті органның басшысы немесе оның орынбасары болып табылады.
Мәжбүрлеп емдеуге жататын адам, оның заңды өкілі, сондай-ақ жақын туыстары Уағдаласушы Тараптардың кез келгенінің құзыретті органдарына өздерінің беруге мүдделі екендігі туралы өтініш жолдауға құқылы.
4-бап
Өтініш жазбаша нысанда жасалады. Оған мынадай құжаттар қоса беріледі:
а) берілетін адамның жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі;
б) адамға медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану туралы сот шешімінің және оның заңды күшіне енгенін растайтын құжаттың куәландырылған көшірмелері;
в) сот-психиатриялық сараптама актісінің куәландырылған көшірмесі;
г) емдеу түрінің өзгеруіне қатысты психиатриялық куәландыру актісінің куәландырылған көшірмесі;
д) Дәрігерлік-еңбек сараптамалық комиссиясының (ДЕСК) анықтамасы;
е) адамға айып тағуға негіз болған қылмыстық заң баптарының мәтіні;
ж) науқастың немесе оның заңды өкілінің мәжбүрлеп емделуден өту үшін өзі азаматы болып табылатын немесе тұрақты тұрғылықты жері бар мемлекетке берілуіне жазбаша келісімі;
з) жақын туыстарының өтініші, егер ондай өтініш болса;
и) науқастың азаматтығын, тұрақты және уақытша тұрғылықты жерін растайтын құжаттар;
к) науқастың туыстары туралы мәліметтер;
л) егер Уағдаласушы Тараптар қажет деп тапса, басқа да құжаттар мен мәліметтер;
м) өтініш пен оған қоса берілген құжаттардың куәландырылған аудармасы.
5-бап
Келісім беру (бас тарту) және адамды беру немесе қабылдау туралы шешімді құзыретті органның басшысы өтінішті алған күннен бастап 40 күннен кешіктірмей қабылдайды және ол туралы басқа Уағдаласушы Тараптың құзыретті органының басшысына жолдайды.
Қабылданған шешім туралы жазбаша түрде өзіне қатысты өтініш жіберілген адамға немесе оның заңды өкіліне хабарланады.
6-бап
Осы Конвенцияға қатысты мәселелер бойынша Уағдаласушы Тараптардың құзыретті органдары бір-бірімен тікелей байланыс жасайды.
Әрбір Уағдаласушы Тарап депозитарийге өзінің құзыретті органының атауын хабарлайды.
7-бап
Адамды беру орны, уақыты және тәртібі екі Уағдаласушы Тараптың құзыретті органдары арасындағы келісім бойынша айқындалады.
Беру тасымалдау науқастың жағдайына теріс әсер етпейтіндей, қашып кетуіне немесе қандай да бір қауіпті іс-әрекет жасауына әкеп соқпайтын жағдайларды ескере отырып жүзеге асырылады.
8-бап
Әрбір Уағдаласушы Тарап осы Конвенцияға сәйкес үшінші Уағдаласушы Тарапқа берілетін адамдардың өз аумағы арқылы транзиттік тасымалдануына рұқсат береді. Мұндай тасымалдауға адам азаматы болып табылатын мемлекеттің өтініші бойынша рұқсат етіледі.
9-бап
Адамды беруге байланысты оны бергенге дейін туындаған шығыстарды олар туындаған Уағдаласушы Тараптар көтереді. Адамды беруге байланысты одан кейінгі шығыстарды, оның ішінде оны транзиттік тасымалдауға байланысты шығыстарды адамды мәжбүрлеп емдеу үшін қабылдаған Уағдаласушы Тарап көтереді.
10-бап
Берілген адамға қатысты сот шешімін қайта қарауға тек шешім шығарған Уағдаласушы Тарап қана құқылы.
Мәжбүрлеп емдеуге жіберілген адам емделу үшін оны қабылдаған Уағдаласушы Тарапта өзі есі дұрыс емес деп танылған сол бір іс-әрекеті үшін қайтадан қылмыстық жауаптылыққа тартылмайды, осы баптың 3-бөлігінде көзделген жағдайларды қоспағанда.
Егер адам мәжбүрлеп емдеу жүргізу үшін берілгеннен кейін шешім шығарылған Уағдаласушы Тарапта сот шешімі күшін жойып, жаңа тергеп-тексеру немесе сот талқылауы көзделсе, бұл туралы шешімнің көшірмесі, қылмыстық іс материалдары және басқа да қажетті құжаттар адамды қабылдаған Уағдаласушы Тарапқа оны осы Уағдаласушы Тараптың заңнамасы бойынша жауаптылыққа тарту мәселесін шешу үшін жіберіледі.
Сот шешімі өзгерген жағдайда, ол шығарылған Уағдаласушы Тарап адамды мәжбүрлеп емдеу үшін қабылдаған Уағдаласушы Тарапты бұл туралы дереу хабардар етеді.
Мәжбүрлеп емдеуде жүрген адамның психикалық жай-күйінің өзгеруін ескере отырып, медициналық комиссияның қорытындысы бойынша медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын жою немесе өзгерту қажет болған жағдайда, медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын жою немесе өзгерту туралы тиісті шешімді адамды мәжбүрлеп емделуден өту үшін берген Уағдаласушы Тараптың соты немесе мәжбүрлеп емделіп жатқан жердегі Уағдаласушы Тараптың соты қабылдауға құқылы. Қабылданған шешім туралы екінші Уағдаласушы Тарапқа жазбаша түрде хабарланады.
11-бап
Осы Конвенцияның ережелері Конвенция күшіне енгенге дейін мәжбүрлеп емдеуге жіберілген адамдарға да қолданылады.
12-бап
Осы Конвенция оған Уағдаласушы Тараптардың келісімімен басқа мемлекеттердің қосылуы үшін ашық.
Қосылған Тараптар үшін Конвенция депозитарийге осындай қосылуға келісім туралы соңғы хабарлама келіп түскеннен кейін отызыншы күні күшіне енеді.
13-бап
Осы Конвенция оған қол қойылған күннен бастап күшіне енеді. Заңнамасы оның күшіне енуі үшін қажетті ішкі мемлекеттік рәсімдерді орындауды талап ететін Уағдаласушы Тараптар үшін – тиісті хабарлама депозитарийге тапсырылған күннен бастап күшіне енеді. Осындай рәсімдерді орындау қажеттігі туралы Уағдаласушы Тараптар осы Конвенцияға қол қойылған сәттен бастап үш ай ішінде депозитарийді хабардар етеді.
Конвенция бес жыл мерзімге жасалады. Осы мерзім өткеннен кейін Конвенцияның қолданылуы келесі бес жылдық кезеңге автоматты түрде ұзартылады.
14-бап
Әрбір Уағдаласушы Тарап депозитарийге бұл туралы жазбаша хабарлама жіберу арқылы осы Конвенциядан шыға алады. Осы Уағдаласушы Тарап үшін Конвенция депозитарий шығу туралы хабарламаны алғаннан кейін үш ай өткен соң күшін жояды.
1997 жылғы 28 наурызда Мәскеу қаласында орыс тілінде бір түпнұсқа данада жасалды. Түпнұсқа Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының Атқарушы Хатшылығында сақталады, ол осы Конвенцияға қол қойған әрбір мемлекетке оның куәландырылған көшірмесін жібереді.
Әзербайжан Республикасының атынан ____________ қолы
Армения Республикасының атынан ____________ қолы
Беларусь Республикасының атынан ____________ қолы
Грузия Республикасының атынан ____________ қолы
Қазақстан Республикасының атынан ____________ қолы
Қырғыз Республикасының атынан ____________ қолы
Молдова Республикасының атынан ____________ қолы
Ресей Федерациясының (РКФСР) атынан ____________ қолы
Тәжікстан Республикасының атынан ____________ қолы
Өзбекстан Республикасының атынан ____________ қолы
Украинаның атынан
- (ескертпемен *) ____________ қолы*
__________________
* Украинаның ескертпесі:
«10-баптың 3-бөлігінде "және басқа да қажетті құжаттар" деген сөздерден кейін мынадай сөздермен толықтырылсын: "психикалық бұзылулары бар адамның қатысуынсыз жүргізілуі мүмкін барлық тергеу және өзге де процестік әрекеттер орындалғаннан кейін".»
Конституция Заң Кодекс Нормативтік акт Указ Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы заңгері Заңгерлік қызмет Заңгерлік консультация Азаматтық Қылмыстық Әкімшілік істер даулар Қорғау Арбитраждық Қазақстан заң компаниясы Адвокаттық кеңсе Сот істері Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Қорытынды Конвенция Шарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Қағидалар Бағдарлама Жарғы Хартия Бап Түсініктеме Резолюция Регламент Хаттама Жоба Бағдарлама Қағидалар Жолдаулар