Түсініктеме 167-бабына Қазақстан Республикасы Президентінің өміріне қол сұғу Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің
Қазақстан Республикасы Президентінің мемлекеттік қызметін тоқтату мақсатында не осындай қызметі үшін кек алу ниетімен оның өміріне қол сұғу — он бес жылдан жиырма жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға не өлім жазасына немесе өмір бойына бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Қарастырылып отырған қылмыстың тікелей объектісі Қазақстан Республикасының саяси жүйесі ғана емес, сонымен қатар қосымша объект ретінде Қазақстан Республикасы Президентінің өмірі мен денсаулығы болып табылады.
Осы қылмысты жасау кезінде жәбірленуші тек Қазақстан Республикасының Президенті ғана болуы мүмкін. Қазақстан Республикасы Конституциясының 40-бабына сәйкес: «Қазақстан Республикасының Президенті — мемлекеттің басшысы, мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, ел ішінде және халықаралық қатынастарда Қазақстанның атынан өкілдік ететін мемлекеттің жоғары лауазымды тұлғасы».
Қазақстан Республикасы Президентінің мәртебесі мен өкілеттіктері 1995 жылғы 26 желтоқсандағы «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңымен (кейінгі өзгерістері мен толықтыруларын қоса алғанда) айқындалады.
Осы қылмыстың объективтік жағы Қазақстан Республикасы Президентінің өміріне қол сұғудан көрініс табады.
Өміріне қол сұғу Қазақстан Республикасы Президентін өлтіруге тікелей бағытталған әрекеттерді жасауды білдіреді, олардың сәтті аяқталғанына немесе аяқталмағанына қарамастан. Мұнда заң шығарушы кінәлі адамның әрекеттерінің айрықша қауіптілігін ескере отырып, қылмыстың аяқталу сәтін шартты түрде оқталу сатысына ауыстырған. Қазақстан Республикасы Президентінің нақты қайтыс болуы немесе оның өміріне оқталу осы қылмыс құрамының белгілерімен қамтылады және адам өлтіру (ҚР ҚК-нің 96-бабы) және денсаулыққа қасақана зиян келтіру (ҚР ҚК-нің 103–105-баптары) туралы баптар бойынша қосымша саралауды талап етпейді.
Зиянды зардаптардың болуы немесе болмауы қылмысты саралауға әсер етпейді, бірақ жаза тағайындау кезінде ескеріледі.
Кінәлі адамның пайдаланған тәсілдері мен құралдары да қылмысты саралауға әсер етпейді. Олар тек жазаны жеңілдететін және ауырлататын мән-жайлар шеңберінде ескерілуі мүмкін.
Егер Қазақстан Республикасы Президентінің өміріне қол сұғу процесінде заңсыз жасалған, сатып алынған немесе сақталған қару, жарылғыш зат немесе жарылғыш құрылғылар пайдаланылса, онда кінәлі адамның әрекеттері ҚР ҚК-нің 251–252-баптарымен қылмыстар жиынтығы бойынша саралануға жатады.
Қазақстан Республикасы Президентінің өміріне қол сұғудың субъективтік жағы тікелей қасақаналықпен сипатталады.
Талданып отырған қылмыс құрамының субъективтік жағының міндетті белгілері — арнайы мақсат, яғни Қазақстан Республикасы Президентінің мемлекеттік қызметін тоқтату немесе жәбірленушіден аталған қызметі үшін кек алу ниеті болып табылады.
Егер Қазақстан Республикасы Президентінің өміріне қол сұғу заңда көрсетілген мақсатсыз немесе өзге де себептермен жасалса, онда бұл әрекет ҚР ҚК-нің 96-бабы бойынша саралануға тиіс.
Қылмыстың субъектісі — есі дұрыс, он алты жасқа толған жеке тұлға. Егер бұл әрекетті он төрт жастан он алты жасқа дейінгі адам жасаса, онда қылмыстық жауаптылық ҚР ҚК-нің 96-бабы бойынша туындауға тиіс.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне 2007 жылғы түсініктеме. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі БОРЧАШВИЛИ И.Ш.
Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007
Актінің қабылданған күні: 02.08.2007
Қабылданған орны: ЖОҚ
Актіні қабылдаған орган: 180000000000
Қолданылу өңірі: 100000000000
Нормативтік құқықтық актілерді қабылдаушы орган берген тіркеу нөмірі: 167
Актінің мәртебесі: new
Құқықтық қатынастар саласы: 028000000000
Актінің нысаны: ТҮСІНІКТЕМЕ
Заңдық күші: 1900
Актінің тілі: орыс тілі
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер орғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Конвенция Келісімшарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Ережелер Бағдарлама Жарғы Мақала Түсініктеме Қарар Регламент Хаттама Жоба Жолдау
