53-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің жол жүрісі қағидаларын білуін тексеру  

     1. Осы Кодекстің 594 (төртінші бөлігінде), 596 (төртінші бөлігінде), 598 (екінші бөлігінде), 599 (екінші бөлігінде), 600 (екінші бөлігінде) баптарында көзделген құқық бұзушылықтар жасаған көлік құралдарының жүргізушілері жол жүрісі қағидаларын білуін тексеру үшін емтихан тапсыруға жіберіледі.

     2. Жол жүрісі қағидаларын білуін тексеруге жіберу туралы қаулыны осы Кодекстің көрсетілген баптарында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарауға уәкілетті органдар (лауазымды адамдар) шығарады.

     Жол қозғалысы ережелерін білуін тексеру әкімшілік-құқықтық ықпал ету шарасы болып табылады және жол қозғалысы қауіпсіздігі саласындағы жекелеген әкімшілік құқық бұзушылықтарды қайталап бұзғаны үшін әкімшілік жаза қолданумен қатар қолданылады.

     Алғаш рет мұндай әкімшілік ықпал ету шарасы Қазақ КСР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 259-1-бабының негізінде қолданыла бастады.

     Емтихандарды қабылдау, азаматтарға "А", "В", "С", "D", "ВЕ", "СЕ", "DЕ""Tm", "Tb", "A1, B1, C1, D1, C1E және D1E" санаттарының жүргізуші куәліктерін беру тіркеу -ішкі істер органдарының емтихан бөлімшелері, оның ішінде "Азаматтарға арналған үкімет "мемлекеттік корпорациясы"коммерциялық емес акционерлік қоғамының ғимараттары мен үй-жайларында орналасқан.

     Жол жүрісі қағидаларын білуін тексеру туралы қаулыны ӘҚБтК-нің 918-бабында белгіленген тәртіппен ішкі істер органдары орындайды.  

     Түсініктеме берілген "жол қозғалысы ережелерін білуін тексеру" бабының 1-бөлігі бес жағдайда ғана қолданылады, атап айтқанда: әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталанған құқық бұзушылықтар:

     1) көлік құралдарының көлденең бағытта жүруі үшін кедергі (кептеліс) жасауға әкеп соққан кептеліс пайда болған жағдайда жолдың қиылысына шығу немесе жүру бөлігінің қиылысы (ӘҚБтК 594-бабының 4-бөлігі);  

     2)жаяу жүргіншілер жолдары, жол жиектері немесе тротуарлар бойынша Жол жүрісі қағидаларын бұза отырып, сондай-ақ көлік құралын жолдың жүріс бөлігінде, қарсы келе жатқан айдап өту немесе басып озу қағидаларын бұза отырып, сол сияқты ұйымдастырылған көлік немесе жаяу жүргіншілер колоннасын кесіп өту не онда орын алу (ӘҚБтК 596-бабының 4-бөлігі);

     3) бір мезгілде жыпылықтайтын Маяк пен арнайы дыбыстық сигнал қосылған жедел және арнаулы қызметтердің көлік құралына қозғалыста артықшылық бермеу немесе сыртқы беттерге жағылған арнаулы түсті графикалық схемалары, жазулары мен белгілері бар, бір мезгілде жыпылықтайтын Маяк пен арнаулы дыбыстық сигнал қосылған жедел және арнаулы қызметтердің көлік құралына қозғалыста артықшылық бермеу( 598-баптың 3-бөлігі ӘҚБтК);  

     4)ӘҚБтК 607-бабының 1-бөлімінде (ӘҚБтК 599-бабының 2-бөлігі) көзделген жағдайларды қоспағанда, бағдаршамның тыйым салу сигналына немесе реттеушінің тыйым салу қимылына өту;

     5) қозғалыста артықшылықты пайдаланатын көлік құралдарының жүргізушілерін қоспағанда, жол жүрісі қағидаларының талаптарын орындамау жаяу жүргіншілерге немесе жол жүрісінің өзге де қатысушыларына жол берсін (ӘҚБтК 600-бабының 2-бөлігі).

     ҚР 2017 жылғы 28 желтоқсандағы №127 Заңымен жол қозғалысы ережелерін білуін тексеруге жіберуге болатын әкімшілік құқық бұзушылықтардың саны әкімшілік заңнаманы ізгілендіру шеңберінде 14-тен 5-ке дейін әкімшілік азаптарға оңтайландырылды.

     Тексеру Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 13 қарашадағы № 1196 қаулысымен бекітілген Жол жүрісі қағидаларын білуге жүргізіледі, олар Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында жол жүруінің бірыңғай тәртібін белгілейді.

     Жол жүрісі қағидаларын білуге емтихан қабылдаумен байланысты Мемлекеттік қызмет "Жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер регламенттерін бекіту туралы"ҚР Ішкі істер министрінің м.а. 2015 жылғы 22 мамырдағы № 473 бұйрығына сәйкес жүзеге асырылады. Теориялық емтиханды тапсыру рәсімін тіркеу-емтихан пункттерінің қызметкері арнайы жабдықталған сыныпта 40 минут ішінде компьютерлік тестілеу жолымен жүргізеді. Көрсетілетін қызметті алушы теориялық емтихан нәтижелері бойынша теріс баға алған кезде ІІО тіркеу-емтихан бөлімшесінің қызметкері көрсетілетін қызметті алушыға теориялық емтихан нәтижелерін белгілей отырып, құжаттарды қайтарады және көрсетілетін қызметті алушыға теориялық білім деңгейін қайта тексеру күні туралы бұрын емес хабарлайды:

     1) көлік құралдарының жүргізушілерін даярлау жөніндегі оқу ұйымын бітіргеннен кейін жүргізуші куәлігін бастапқы алған кезде күнтізбелік жеті күн;

     2) жүргізуші куәлігінің қолданылу мерзімі аяқталғаннан, көлік құралын басқару құқығынан айыру мерзімі аяқталғаннан кейін теориялық білімдерін тексеру кезінде емтихандарды қайта тапсыру мерзімі регламенттелмейді.

     Құқық қолдану және сот практикасында құқық бұзушы кәмелетке толмаған адам немесе көлік құралын басқару құқығы жоқ шетелдік азамат болып табылатын жағдайлар жиі кездеседі. Бұл жағдайда, сөзсіз, жол қозғалысы ережелерін білуді тексеру үшін емтихан тапсыруға жолдама түрінде әкімшілік ықпал ету шараларын қолдану туралы сөз бола алмайды.  

     Талданатын баптың 2-бөлімінде Ішкі істер органдарының лауазымды адамдарының құқық бұзушыларды жол қозғалысы ережелерін білуін тексеруге жіберу туралы тек олар ғана шешім қабылдай алатындығы туралы, бірақ ӘҚБтК-нің 53-бабының 1-бөлігінде көрсетілген баптар бойынша ғана құқықтары көзделеді. ӘҚБтК қызметкерлері ӘҚБтК-нің 822-бабына сәйкес әкімшілік жаза қолдану туралы қаулыға ұқсас қаулы шығару жолымен өз шешімін ресімдейді.  

     ӘҚБтК-нің 685-бабының негізінде қаулы шығару бойынша юрисдикциялық өкілеттіктер ІІО-ның мынадай қызметкерлеріне берілді:

     1) полиция бөлімдерінің, бөлімшелерінің, әкімшілік полиция бөлімшелерінің бастықтары;

     2) көші-қон полициясы бөлімдерінің, бөлімшелерінің бастықтары;

     3) ауданның (қаланың, қаладағы ауданның) жергілікті полиция қызметі бөлімдерінің, бөлімшелерінің бастықтары және олардың орынбасарлары.

     ӘҚБтК-нің 52-бабының 2-бөлігі талданатын әкімшілік құқықтық ықпал ету шарасының орнына әкімшілік жаза қолданумен қатар, оның орнына әкімшілік құқық бұзушылық жасаған адамды әкімшілік жауапкершіліктен босату кезінде тараптардың татуласу фактісін ескеру мүмкіндігін көздейді, бірақ мағынасы бойынша бұл мүмкін емес. Біріншіден, Татуласу ӘҚБтК-нің 64-бабында көрсетілген баптар бойынша ғана мүмкін болады, бірақ біз зерттеген мақаланың мазмұнында олар қарастырылмаған. Екіншіден, 1-бөлімде көрсетілген мақалалар. ӘҚБтК-нің 53-і әкімшілік құқық бұзушылықтың ресми құрамымен сипатталады, яғни татуласуға болатын жәбірленуші (жанжалдасушы тарап) жоқ.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы