Мемлекеттік сатып алу туралы даулардағы татуластыру рәсімдерін қолдану мәселелері (татуласу және медиативтік келісімдер)
Мемлекеттік сатып алу туралы нормативтік қаулының 9-тармағына сәйкес Заңда әлеуетті өнім берушінің немесе өнім берушінің заңды бұзу фактісі анықталған жағдайда, тапсырыс берушінің осындай әлеуетті өнім берушіні немесе өнім берушіні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы талап қойып сотқа жүгіну міндеті көзделген. Сот талап қоюдан бас тартуды қабылдауға және осы істер санаты бойынша бітімгершілік келісімді бекітуге құқылы емес.
Қорыту көрсеткендей, өнім берушіні мемлекеттік сатып алудың жосықсыз қатысушысы деп тану туралы азаматтық істер бойынша соттар татуластыру рәсімдерін қолданбаған.
Татуластыру рәсімдерін сот мемлекеттік сатып алу саласында орындалған жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің, жеткізілген тауарлардың, кепілдік берілген қызмет көрсетудің кемшіліктерін жою туралы талаптар бойынша берешек пен тұрақсыздық айыбын (өсімпұл, айыппұл) өндіріп алу бөлігінде қолданды.
2018 жылдан бастап 2020 жылдың 9 айына дейінгі кезеңде аудандық соттар татуластыру рәсімдерін қолдана отырып, барлығы 569 істі қарады, оның ішінде: Нұр-Сұлтан қаласы - 120, Қостанай облысы - 76, Батыс Қазақстан облысы - 58, Қарағанды облысы - 58, Шығыс Қазақстан облысы - 49, Ақмола облысы-43, Маңғыстау облысы - 39, Солтүстік Қазақстан облысы - 37, Алматы қаласы - 23, Жамбыл облысы-13, Павлодар облысы - 12, Алматы облысы - 9, Қызылорда облысы - 9, Шымкент қаласы - 8, Атырау облысы - 6, Ақтөбе облысы - 0.
Апелляциялық тәртіппен 20 ұйғарымның күші жойылды, бұл 3,51%-ды құрайды. Күші жойылған ұйғарымдардың ең көп саны Батыс Қазақстан облысы - 11, Маңғыстау облысы - 4, Павлодар облысы - 3. Бірінші сатыдағы соттардың ұйғарымдарының күшін жоюдың негізгі себептерінің бірі соттың іске қатысуға тартылмаған адамдардың құқықтары мен міндеттері туралы мәселені шешуі болды.
Мәселен, Павлодар облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2019 жылғы 31 қаңтардағы ұйғарымымен берешекті өндіріп алу туралы «МТС Ертіс 2017» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативіне «Павлодар» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы» АҚ-ның талап қоюына қатысты азаматтық іс бойынша медиативтік келісімді бекіту туралы МАЭС ұйғарымының күші жойылды.
Сот бекіткен медитативтік келісімнің 5-тармағында тараптар жауапкердің 2017 жылы шығарылған КЗС-10к-26 астық жинау комбайнын 2018 жылғы 1 мамырдан кешіктірмей талапкерге қосымша кепілге беруге міндеттенетіні көзделген, дауланып отырған сот ұйғарымы шыққан сәтте ол Серіктестікте кепілде болған, бұл машиналар кепілін мемлекеттік тіркеу туралы 2017 жылғы 6 желтоқсандағы № 53 куәлікпен расталған.
Апелляциялық сатыдағы сот ұйғарымының күшін жоя отырып, бірінші сатыдағы соттың істі Серіктестікті үшінші тұлға ретінде қатысуға тартпай қарап, Серіктестікті кепіл ұстаушы ретінде өзінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мүмкіндігінен заңсыз айырғанын негізді түрде көрсеткен.
АПК-нің 177-бабының 4-бөлігіне сәйкес, егер татуласу келісімі заңға қайшы келсе немесе басқа тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзса, сот оны бекітпейді.
Осыған ұқсас іс бойынша Павлодар облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2019 жылғы 16 мамырдағы ұйғарымымен берешек пен өсімпұлды өндіріп алу туралы «ПВ-Систем Блок» ЖШС-ға «ДОГМА» ЖШС-ның талап қоюына қатысты азаматтық іс бойынша медиативтік келісімді бекіту туралы МАЭС ұйғарымының күші жойылды.
Іс бойынша медиативтік келісім жасалып, оны сот бекіткен кезде В.Иванченконың «ПВ-Систем Блок» ЖШС-ға берешекті өндіріп алу туралы талап қоюы бойынша сот дауы болғаны анықталды, оның шеңберінде сот ұйғарымымен талапты қамтамасыз ету шаралары қабылданған, жауапкердің, оның ішінде медиативті келісімде көрсетілген мүлкіне тыйым салынған және тізімдеме жүргізілген.
Осылайша медиативтік келісім «ПВ-Систем Блок» ЖШС борышкеріне қатысты өндіріп алушы ретінде В.Иванченконың құқықтары мен заңды мүдделерін қозғайды.
Аталған мән-жайларды ескере отырып, апелляциялық сот алқасы істі жаңадан қарауға жібере отырып, медиативтік келісімді бекіту туралы сот ұйғарымының күшін заңды түрде жойды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкендігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды.
Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
