Әлеуетті өнім берушілердің конкурсқа қатысуға өтінімдер беруінің соңғы күнінің мерзімі және Мемлекеттік сатып алудағы салалық мерзімдері
«Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңның 5-бабының 2-тармағына сәйкес тапсырыс бе руші тиісті бюджет (даму жоспары), Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Білім беру инфрақұрылымын қолдау қорынан бөлін ген ақша немесе жеке қаржыландыру жоспа ры негізінде мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларында айқындалған тәртіппен және нысанда мемлекеттік сатып алудың жыл дық жоспарын әзірлейді және бекітеді.
Қаржы жылы – күнтізбелік жылдың 1 қаңтарынан басталып, 31 желтоқсанда аяқта латын, бюджеттің атқарылуы жүзеге асыры латын уақыт кезеңі (Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 3-бабының 38-тармағы).
Тапсырыс беруші Бюджет кодексінің не гізінде мемлекеттік сатып алу туралы шарт тың қолданылу мерзімін ағымдағы қаржы жылының 31 желтоқсанына дейін белгілейді.
Тапсырыс беруші тиісті бюджет (даму жоспары) немесе жеке қаржыландыру жоспа ры бекітілген (нақтыланған) күннен бастап, он жұмыс күні ішінде мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын бекітеді (нақтылайды).
Тапсырыс берушіде мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспары (мемлекеттік сатып алудың алдын ала жылдық жоспары) бекітіл ген күннен бастап, бес жұмыс күні ішінде оны мемлекеттік сатып алу веб-порталына орнала стыру міндеті туындайды.
Қазақстан Респу бликасының мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасына сәйкес мемлекеттік құпияларды құрайтын және (немесе) Қазақстан Респу бликасының Үкіметі айқындаған таратылуы шектеулі қызметтік ақпаратты қамтитын мәліметтер қосылмайды.
Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде сатып алуды ұйымдастырушы кон курстық құжаттаманы әзірлейді.
Конкурстық құжаттаманы (КҚ) бекітудің міндетті талабы әлеуетті өнім берушілердің КҚ жобасын ал дын ала талқылауы болып табылады. КҚ жобасына ескертулерді, сондай-ақ, КҚ ережелерін түсіндіру туралы сұрау салуларды әлеуетті өнім берушілер мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру туралы хабарландыру орналастырылған күннен бастап, бес жұмыс күнінен кешіктірмей тапсырыс берушіге, ұй ымдастырушыға, бірыңғай ұйымдастырушыға жіберуі мүмкін (Заңның 22-бабы).
Ескертулер, сұрау салулар болған кезде тапсырыс беруші, ұйымдастырушы КҚ-ны ал дын ала талқылау мерзімі өткен күннен бастап, бес жұмыс күні ішінде мынадай шешімдерді қабылдайды:
1) КҚ жобасына өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізеді;
2) КҚ жобасына ескертулерді және/немесе толықтыруларды қабылдамайды;
3) КҚ ережелеріне түсінік береді.
КҚ жобасын алдын ала талқылау хаттама сын веб-порталда орналастыру – шешім қа былданған күннен бастап, бір жұмыс күнінен кешіктірмей.
Конкурсқа қатысуға өтінім әлеуетті өнім берушінің конкурстық құжаттамада белгілен ген талаптарға және шарттарға келісу нысаны болып табылады.
КҚ бекітілгеннен, алдын ала талқылау хат тамасы орналастырылғаннан кейін әлеуетті өнім берушілер конкурсқа қатысуға өздерінің өтінімдерін ұсынады.
Өтінімдерді қабылдау алдын ала талқылау хаттамасы орналасты рылған күннен кейінгі келесі жұмыс күні жү зеге асырылады.
Әлеуетті өнім берушілердің конкурсқа қа тысуға өтінімдерін ұсынатын мерзімнің соңғы күні – КҚ жобасын алдын ала талқылау хат тамасын және бекітілген конкурстық құжатта маның мәтінін орналастырған күннен бастап, кем дегенде күнтізбелік он бес күн.
Ұйымдастырушы КҚ жобасы бекітілген күннен бастап, үш жұмыс күнінен кешіктірмей веб-порталда конкурс тәсілімен мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру туралы хабарлан дырудың мәтінін орналастыруға міндетті.
Қайта МСА-ны өткізуге байланысты МСА туралы шартты орындау мерзімін ұлғайтуды қоспағанда, конкурс тәсілімен мемлекеттік сатып алу қайтадан жүзеге асырған жағдай да, конкурсқа қатысуға өтінімдер ұсынудың соңғы күніне дейін кемінде бес жұмыс күні бұрын өткізілмеген конкурстың конкурстық құжаттамасының өзгермеуі шартымен, кон курс тәсілімен мемлекеттік сатып алуды қай тадан жүзеге асыру туралы хабарландырудың мәтін міндетті түрде орналастырылады.
Конкурсқа қатысуға алдын ала жіберу хат тамасы әлеуетті өнім берушілердің біліктілік талаптары мен конкурстық құжаттаманың талаптарына сәйкес келу мәніне өтінімдерді қа рау нәтижелері бойынша ресімделеді.
Хаттамаға конкурстық комиссияның төрағасы және барлық мүшелері, сондай-ақ, конкурстық комиссияның хатшысы конкурсқа қатысуға өтінімдерді алдын ала қарау туралы шешім қабылданған күні қол қояды.
Конкур стық комиссияның әлеуетті өнім берушілерді конкурсқа қатысуға алдын ала жіберу туралы шешімі конкурсқа қатысуға өтінімдер ашылған күннен бастап, он жұмыс күні ішінде қабылда нады (Заңның 27-бабының 3-тармағы).
Конкурстық комиссия біліктілік талаптары мен конкурстық құжаттаманың талаптарына сәйкес келмейтін әлеуетті өнім берушілерді анықтаған жағдайда, мұндай әлеуетті өнім берушілерге конкурсқа қатысуға алдын ала жіберу хаттамасы мемлекеттік сатып алу веб-порталында орналастырылған күннен бастап, үш жұмыс күні ішінде конкурсқа қаты суға өтінімдерді біліктілік талаптары мен кон курстық құжаттаманың талаптарына сәйкес келтіру құқығын береді (Заңның 27-бабының 4-тармағы).
Конкурсқа қатысуға арналған өтінімдерді қайтадан қарау нәтижелері бойынша кон курстық комиссия біліктілік талаптары мен конкурстық құжаттама талаптарына сәйкес келтірілген конкурсқа қатысуға арналған өтінімдерді әлеуетті өнім берушілердің қай тадан ұсыну мерзімі өткен күннен бастап, бес жұмыс күні ішінде:
1) біліктілік талаптары мен конкурстық құжаттаманың талаптарына сәйкес келетін әлеуетті өнім берушілерді айқындайды және конкурсқа қатысушылар деп таниды;
2) конкурстық баға ұсынысына әсер ететін өлшемшарттарды қолданады және есептейді. Ашық конкурстың нәтижелері бойынша мемлекеттік сатып алу қорытындылары ту ралы хаттаманы конкурстық комиссияның барлық мүшелеріне және конкурсқа қатысуға өтінім берген барлық әлеуетті өнім берушілер ге электрондық пошта арқылы бір мезгілде хабардар ете отырып, веб-портал автоматты түрде қалыптастырады және орналастырады.
Тапсырыс беруші конкурс тәсілімен мем лекеттік сатып алу қорытындылары туралы хаттамаға шағымдану мерзімі өткен күннен бастап, бес жұмыс күні ішінде үлгілік шартқа сәйкес жасалған шарттың жобасын жеңім пазға жібереді.
Өнім беруші шарт жасалған күннен бастап, он жұмыс күні ішінде шарттың орындалуын қамтамасыз етуді, сондай-ақ, Заңның 26-бабы на сәйкес соманы (бар болса) енгізеді.
Егер тапсырыс берушінің, мемлекеттік са тып алуды ұйымдастырушының, мемлекеттік сатып алуды бірыңғай ұйымдастырушының, комиссиялардың, сарапшының, мемлекеттік сатып алу саласындағы бірыңғай оператордың әрекеттері (әрекетсіздігі), шешімдері әлеуетті өнім берушінің құқықтары мен заңды мүд делерін бұзса, әлеуетті өнім беруші олардың әрекеттеріне (әрекетсіздігіне), шешімдеріне шағым жасауға құқылы ( Заңның 47-бабының 1-тармағы).
Әлеуетті өнім беруші шағымды конкурс (аукцион) тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындылары туралы хаттама орналасты рылған күннен бастап, бес жұмыс күнінен кешіктірмей беруге тиіс.
Әкімшілік істердің соттылығы
ӘРПК-нің 102-бабының екінші бөлігі не сәйкес жария-құқықтық қатынастардан туындайтын, осы Кодексте көзделген даулар әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен соттар дың соттылығына жатады.
№ 4 ЖСНҚ-ның 2-тармағында МСА қо рытындыларына, әлеуетті өнім берушіні мем лекеттік сатып алуға ЖҚТ-ға енгізу туралы уәкілетті органның шешімдеріне, сондай-ақ, өткізілген МСА-ны тексеру қорытындылары бойынша уәкілетті органның шешімдеріне, қо рытындыларына, нұсқамаларына, хабарлама ларына дау айту талап қоюшының тұрғылықты (орналасқан) жері бойынша ӘРПК-нің 106-ба бының үшінші бөлігінде көзделген тәртіппен жүзеге асырылатыны түсіндірілген.
Егер талап қоюшы конкурс қорытындыла рын заңсыз деп тану туралы талаппен қатар МСА туралы жасалған шартты жарамсыз деп осы негізбен тануды талап етсе, онда мұндай талап қоюлар ӘРПК-нің 84-бабы үшінші бөлі гінің, 155-бабы үшінші бөлігінің, 156-бабы екінші бөлігінің талаптарын ескере отырып, МАӘС-те бірлесіп қарауға жатады.
Алайда, МСА туралы шарт тарды тану бөлігінде талап қою талаптарын қайтару фактілері орын алады, ал олар МСА қорытындыларына шағымдану туралы талап қою талаптарымен бірге қойылған.
№ 4 ЖСНҚ мұндай жағдайда қойылған та лаптың шартты жарамсыз деп тану бөлігінде талап қоюшыдан дауды сотқа дейін реттеудің шартта көзделген тәртібін сақтау талап етіл мейтінін де көздейді.
Тапсырыс берушінің, МСА-ны ұйымда стырушының, МСА-ны бірыңғай ұйымдасты рушының, комиссиялардың, сарапшының, МСА саласындағы бірыңғай оператордың әрекеттеріне (әрекетсіздігіне), шешімдеріне, сондай-ақ, уәкілетті орган мен МАжҚБ орган дарының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне), шешім деріне әлеуетті өнім берушінің талап қоюлары МАӘС-тің қарауына жатады.
Заңның 12-бабы 4-тармағы бірінші бөлі гінің 1) және 3) тармақшаларын қолдануға байланысты МСА-ны ұйымдастырушылар дың, тапсырыс берушілердің талап қоюлары, сондай-ақ, МСА туралы шарттарды орындау дан туындайтын талап қоюлар МАЭС-тің қа рауына жатады.
Заңның 12-бабы 4-тармағы бірінші бөлігінің 2) тармақшасына сәйкес МСА-ға жосықсыз қа тысушы деп танылған әлеуетті өнім берушіні МСА-ға жосықсыз қатысушы деп тану туралы уәкілетті органның шешіміне дау айту туралы талап қоюлар МАӘС-тің қарауына жатады.
Әкімшілік талап қоюларды қайтару
Соттылыққа жатпайтыны бойынша қайтарулардың негізгі себебі дау айтылатын әкімшілік актінің электрондық нысанда шыға рылуы болып табылады және сондықтан та лап қоюшының орналасқан (тұратын) жері бойынша қаралуға тиіс.
Бұл қағида ӘРПК-іге енгізілді және сот практикасының бастапқы кезеңінде қайтарулар санының өсуіне әсер етті.
Талап қоюлардың көп санын орталық әкімшілік органдар елордада орналасқан дықтан, Астана қаласының бірінші сатыдағы соты қарады.
әкімшілік актінің электрондық нысанда шыға рылуы болып табылады және сондықтан та лап қоюшының орналасқан (тұратын) жері бойынша қаралуға тиіс.
Бұл қағида ӘРПК-іге енгізілді және сот практикасының бастапқы кезеңінде қайтарулар санының өсуіне әсер етті. Талап қоюлардың көп санын орталық әкімшілік органдар елордада орналасқан дықтан, Астана қаласының бірінші сатыдағы соты қарады.
- № 5 ЖСНҚ-ның 1-тармағының мағына сын негізге ала отырып, соттардың өнім бе рушіні таңдау және МСА туралы шарт жасасу процесінде туындайтын, қарау тәртібі ӘРПК нің нормаларымен реттелетін даулардың және мемлекеттік сатып алу туралы шарттан туын дайтын, азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қаралатын даулардың аражігін ажыратқаны жөн.
Соттарға МСА туралы шарттан туындай тын, атап айтқанда,
а) тапсырыс берушінің шартты бұзу туралы хабарламаны жіберу ту ралы әрекеттерін;
б) жауапкердің шартты бұзу жөніндегі шараларды қабылдамау жөніндегі әрекетсіздігін тану және оны бұзуға міндеттеу;
в) шартты біржақты тәртіппен бұзу туралы ха барламаны;
г) осындай хабарламаны жіберу жөніндегі әрекеттерді заңсыз деп тану және күшін жою туралы талап қоюлар түсті.
Соттардың мұндай талап қоюларды қай таруы даулардың әкімшілік органдардың нормативтік құқықтық актілерде белгілен ген өкілеттіктеріне орай бір тараптың (өнім беруші) екінші тарапты (тапсырыс беруші) әкімшілік немесе өзге де билікпен бағынды руына немесе тәуелді болуына негізделмеуі нен туындаған.
Қаралып отырған жағдайда мәлімделген талаптар тапсырыс беруші мен өнім беруші арасында жасалған шарттың талаптары бойынша дауды қамтиды, бұл олардың арасындағы жария-құқықтық қаты настарды жоққа шығарады.
Мұндай жағдайларда талап қоюлар ӘРПК нің іс жүргізу тәртібі АПК-іде көзделген істер әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен қаралуға жатпайтыны көзделген 3-бабы жетінші бөлі гінің
2) тармақшасы бойынша заңды түрде қайтарылды.
- Талап қоюшылар жүргізілген ішкі мемле кеттік аудит нәтижелері бойынша аудиторлық есеп пен аудиторлық қорытындыға дау айтқан және соттар мұндай талап қоюларды қайтару туралы қорытындыға негізді түрде келді.
Қысқа уақыт ішінде МАжҚБ туралы заң ның 19-бабына бірнеше мәрте енгізілген түзетулерге байланысты осы даулардың сот тылығы туралы сұрақтар туындағанын атап өткен жөн.
Атап айтқанда, осы бап 2021 жылғы 1-6 шілде аралығында, МАжҚБ органдары осы баптың 2, 3, 4 және 5-тармақтарына сәйкес басқа МАжҚБ органдары жүргізген мемле кеттік аудит нәтижелерін, егер оларды сот Қа зақстан Республикасының әкімшілік сот ісін жүргізу туралы заңнамасына сәйкес заңсыз деп танымаса, таниды деп көзделген.
2021 жылғы 6 шілдеден бастап, бұл норма дауларды азаматтық процестік юрисдикцияға ауыстыру арқылы өзгертілді, бұл, осы Талдау авторларының пікірінше, заңды логика тұрғы сынан негізді болып табылады, өйткені, ау диторлық қорытынды мен аудиторлық есеп бірінші жағдайда аудиторлардың тұжырымда ры мен ұсынымдарын, екіншісінде, аудит нәтижелерін қамтиды. Бұл ретте, осы құжаттарда әкімшілік актінің міндетті өлшемшарт тары жоқ.
Сонымен қатар, соттар МАжҚБ туралы Заңның 5-бабы 2-тармағының 1) тармақ шасына сәйкес қаржылық бақылаудың ден қою шараларының бірі, барлық мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және лауазым ды адамдардың орындауы үшін міндетті, анықталған бұзушылықтарды жою туралы және оларға жол берген лауазымды адамдар дың жауаптылығын қарау туралы нұсқама шығару болып табылатынына назар аударуы қажет. Бұдан басқа, осы Заңның 58-4-бабы ның 7-тармағы апелляциялық комиссияның шешімдеріне МАжҚБ саласындағы уәкілетті органның шағымдану құқығын көздейді.
Апелляциялық комиссияның мұндай нұсқа малары мен шешімдеріне дау айту, егер олар әкімшілік актінің, әрекеттің (әрекетсіздіктің) шешімдеріне МАжҚБ саласындағы уәкілетті органның шағымдану құқығын көздейді.
Апелляциялық комиссияның мұндай нұсқа малары мен шешімдеріне дау айту, егер олар әкімшілік актінің, әрекеттің (әрекетсіздіктің).
Қысқартулар
Әкімакт – әкімшілік акт
МСА – мемлекеттік сатып алулар;
ЖҚТ – мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізілімі;
МАӘС – мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сот;
ӘІСА – облыстық соттың әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы;
ҚР ЖС ӘІСА – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы;
МАЭС – мамандандырылған ауданаралық экономикалық сот;
Қаржымині – Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі;
Қазынашылық – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті;
ІМАК – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Ішкі мемлекеттік аудит комитеті;
ДВГА – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Ішкі мемлекеттік аудит комитетінің Ішкі мемлекеттік аудит департаменті;
МАжҚБ – мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау;
КҚ – конкурстық құжаттама;
ЖСҚ – жобалау-сметалық құжаттама;
ҚР ҚН – Қазақстан Республикасының құрылыс нормалары.
Нормативтік құқықтық база
Қазақстан Республикасының Конституциясы;
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (АК);
Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексі (АПК)
Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі (ӘРПK);
Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі;
Қазақстан Республикасының Салық кодексі;
«Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы (МСА туралы заң);
«Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы (МАжҚБ туралы заң);
«Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
«Ұлттық әл-ауқат қоры туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
«Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (№ 648 Қағидалар);
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 694 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алу саласында тізілімдерді қалыптастырудың және жүргізудің қағидалары (№ 694 Қағидалар);
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 598 бұйрығымен бекітілген Камералдық бақылау жүргізу қағидалары (№ 598 Қағидалар);
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 19 наурыздағы № 392 бұйрығымен бекітілген Ішкі мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау жүргізу қағидалары (№ 392 Қағи далар);
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 20 наурыздағы № 127 қаулысымен бекітіл ген Мемлекеттік сатып алудың арнайы тәртібі (қолданылу мерзімі 2020 жылғы 31 желтоқсанға дейін);
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 1200 қаулысымен бекітілген Ерекше тәртіпті қолдана отырып, мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (№ 1200 Қағидалар);
«Соттардың мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы қолдануы туралы» Қазақстан Респу бликасы Жоғарғы Сотының 2022 жылғы 21 сәуірдегі № 4 нормативтік қаулысы (№ 4 ЖСНҚ);
Қордың Директорлар кеңесі басқармасының 2019 жылғы 3 қыркүйектегі № 31/19 шешімімен бекітілген Қордың сатып алу қызметін басқару стандарты;
Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілері.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
