Азаматтар мен мемлекеттік емес заңды тұлғаларға меншік құқығы Құқықтық кадастрда тіркелген иесіз тұрғын үй
1990 жылдардың аяғы мен 2000 жылдардың басында тұрғын үй қорын сақтау мақсатында пәтер иелері тастап кеткен пәтерлерге жаңа тұрғындар қоныстанды. Бұл ретте жергілікті атқарушы органдардың актілері, ПИК-пен жалдау шарттары қоныстануға негіз болды, ал кейбір жағдайларда бос, қараусыз қалған пәтерлерге өз бетінше қоныстану фактілері орын алды. Келіп түскен істерді талдау, әдетте, қараусыз қалған тұрғын үйге қоныстанған ұзақ уақыт иелерінің талаптарын соттар қанағаттандыратынын көрсетеді. Сонымен қатар, соттар осындай жағдайларда талап қоюдан бас тарту туралы шешім қабылдайтын мысалдар бар. Ақмола облысының Степногорск қалалық соты С. - ның сатып алу ескіруіне байланысты пәтерге меншік құқығын тану туралы талабын қанағаттандырды. Іс материалдарынан пәтер 1998 жылы 8 қарашада қайтыс болған Д. үшін меншік құқығында тіркелгені шығады. Ол қайтыс болғаннан кейін мұрагерлік іс ашылған жоқ. 2000 жылғы 6 қаңтардағы актіге сәйкес, пәтер тұруға жарамсыз күйде болған. Меншік иесі қайтыс болғаннан кейін 7 жыл өткен соң, пәтер талапкерге берілді, ол үйді қалпына келтірді және белгіленген уақыттан бастап онда тұрады. Бұған дейін Степногорск қаласының әкімдігі пәтерді иесіз және коммуналдық меншікке түсті деп тану туралы сотқа талап арыз берген болатын.
Азаматтар мен мемлекеттік емес заңды тұлғаларға меншік құқығы Құқықтық кадастрда тіркелген иесіз тұрғын үй
Степногорск қалалық сотының 2016 жылғы 1 шілдедегі заңды күшіне енген шешімімен әкімдіктің талап арызын қанағаттандырудан бас тартылды. Бұл ретте АК-нің 242-бабының 3-тармағына сілтеме жасай отырып, сот әкімдікке талап қоюдан бас тартудың негіздемесінде өз мүлкіне иелік ететін азаматтардың немесе мемлекеттік емес заңды тұлғалардың иесіз жылжымайтын заттарын есепке қоюға және коммуналдық меншікке беруге болмайтынын көрсетті. Сондай-ақ, сот талапкердің Степногорск қаласының жергілікті атқарушы органының өкімі бойынша тұрғын үйді сақтау мақсатында пәтерге қоныстанғанына баға берді, онда халықтың көші-қонына байланысты 765 тасталған пәтер анықталды, оның 659-ы тоналды. Энергиямен жабдықтаушы ұйым алдында үлкен берешек қалыптасқандықтан, тұрғын үйді сақтау мақсатында жергілікті атқарушы орган қоныстандыру жұмыстарын жүргізе бастады. Апелляциялық сатыдағы сот бірінші сатыдағы соттың шешімінің күшін жойып, С. - ның талабынан бас тарта отырып, оның иеленуі жосықсыз деп санады, өйткені талапкер ПИК-пен жалдау шарты бойынша пәтерде тұрады, ал ПИК тұрғын үйдің иесі болып табылмайды және оларға билік етуге құқылы емес. Осылайша, апелляция АК-нің 242-бабы 3-тармағының ережелерін жаңа редакцияда, соттың сол адамдардың қатысуымен өткен шешімінің қорытындыларын, сондай-ақ істің нақты мән-жайларын назарға алған жоқ, олардан ұзақ уақыт иесі тастанды тұрғын үйді қалпына келтірді. К. талап-арызы бойынша іс бойынша. сол Степногорск қалалық соттары талапты қанағаттандыру туралы керісінше шешім қабылдады. Істің мән-жайларынан пәтер иесі қайтыс болды, ол қайтыс болғаннан кейін мұра ресімделмеген. Пәтер қараусыз қалды, оған белгілі бір тұрғылықты жері жоқ адамдар жиналды, ПИК пәтерді бірнеше рет түйреді. Талапкер тұрғын үй қорын сақтау үшін жергілікті атқарушы органдар қараусыз қалған пәтерлерді қоныстандырғанын біліп, ПИК-ке оны қоныстандыру туралы өтініш білдірді, бірақ жалдау шарты құжатталмаған. Талапкер тұрғын үйді қалпына келтірді және оны 2010 жылдан бері пайдаланып келеді. Ақтау қаласының № 2 соты осындай жағдайларда к. к. п. талап қоюдан бас тартты.
Іс материалдарына сәйкес, пәтер П. үшін меншік құқығында тіркелген, 1998 жылы Ресей Федерациясында меншік иесінің қайтыс болғаны туралы мәліметтер бар, меншік иесі қайтыс болғаннан кейін мұрагерлік іс ашылды, бірақ соттар өтініш берушіге (ұлының бірге тұратын әйеліне) мұраны қабылдау мерзімін қалпына келтіруден бас тартқандықтан, мұрагерлік құқығы туралы куәлік берілмеді. Сондай-ақ, даулы пәтердің бос, есіктері мен терезелері жоқ екендігі анықталды, ол белгілі бір тұрғылықты жері жоқ адамның тұруы үшін пайдаланылды, талапкер тұрғын үйді қалпына келтірді. 2003 жылдан бастап "А "БК" ҚБ ЖЭК-те сантехник болып жұмыс істей отырып, 2004 жылғы 2 желтоқсанда К.аталған ұйыммен тұрғын үй жалдау шартын жасасты. Бірінші сатыдағы сот адалдықтың жоқтығы туралы қорытындыға келді, өйткені пәтер оны басқаруға заңды құқығы жоқ "А "БК ҚБ" ЖЭК-тен талапкердің иелігіне өтті. Апелляциялық сатыдағы сот бірінші сатыдағы соттың қорытындыларымен келісіп, талапкердің аталған пәтерде тұруы қоныстануға құқығы жоқ адаммен шарттық қатынастардың болуына байланысты екенін, осыған байланысты пәтер мұрагерлер жарияланғанға дейін уақытша берілгенін атап өтті. Талапкер мұндай құқыққа ие емес адамның жеке меншікке билік ету әрекеттері нәтижесінде заңсыз иеленуші болды.
Сонымен қатар, Ақтау қаласының № 2 соты 2002 жылы "Уют"ПҚКК-мен шарт бойынша қараусыз қалған пәтерге қоныстанған Е. - ның талабын қанағаттандыру туралы осындай жағдайларда керісінше шешім қабылдады. Жергілікті атқарушы органдардың немесе ПИК-тің қандай да бір жазбаша актілері бойынша иесіз пәтерлерге қоныстанған ұзақ уақыт иелерінің талап-арыздары бойынша қарама-қарсы шешімдер қабылдаудың ұқсас мысалдары республиканың басқа соттарында да бар. Кейбір жағдайларда ұзақ уақыт иесі жоғарыда аталған негіздер болмаған жағдайда өз бетінше қоныстанады, бірақ тұрғын үйді қалпына келтіру түрінде адал иелік етудің дәлелі бар. О. г. Шелягтың талап арызы бойынша талапкердің жанында қараусыз қалған пәтер орналасқан дүкенде жұмыс істегені анықталды. Бұрын бұл пәтер жұмыс берушіге – пәтерді қоймаға пайдаланған дүкен иесіне жалға берілетін. Жалдау мерзімі аяқталғаннан кейін пәтер бос болды, талапкер оны қалпына келтіріп, тұра бастады. Сондай-ақ, екі бұрынғы пәтер иелері қоныстанғанға дейін қайтыс болғаны анықталды. Үшінші иесі 2011 жылы қайтыс болды, тірі кезінде ол мұраны қабылдады, бірақ өз құқығын рәсімдемеді және пәтерді тастады.
Павлодар облысы Ақсу қалалық сотының шешімімен Ш. талап қанағаттандырылды. Қалдырылған (тастап кеткен) тұрғын үйге қатысты сот практикасын қорытындылай келе, соттар АК-нің 242-бабы 3-тармағының және "Мемлекеттік мүлік туралы" Заңның 23-бабы 2-тармағының ережелерін қолдануы тиіс, соған сәйкес азаматтардың немесе мемлекеттік емес заңды тұлғалардың ұзақ уақыт иелігіндегі иесіз жылжымайтын мүлікті коммуналдық меншікке беруге болмайды. Осы жағдайға жергілікті атқарушы органдар берген апелляциялық шағымдар мен қайта қарау туралы өтініштерді қарау кезінде жоғары тұрған сатылардағы соттардың назарын аудару қажет.
Азаматтар мен мемлекеттік емес заңды тұлғаларға меншік құқығы Құқықтық кадастрда тіркелген иесіз тұрғын үй
Егер жылжымайтын мүліктің меншік иесі оны өз құқығын сақтау ниетінсіз қалдырса, ал жергілікті атқарушы орган немесе кондоминиумды басқару органы осы мүлікке билік етсе және тұрғын үй қорын сақтау мақсатында оны басқа адамдарға (ұзақ уақыт иеленушіге) тұру үшін берген болса, онда мұндай иеленуді шартқа немесе өзге атаққа негізделген деп санауға болмайды және ол меншік құқығын сатып алу ескіруіне байланысты тану мүмкіндігі. Мүлікті қалпына келтірген және меншік иесінің орнына оны ұстау ауыртпалығын көтерген ұзақ уақыт иесінің әрекеттері оның адалдығын көрсетеді.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
