Борышкердің, кредитордың және прокурордың борышкерді банкрот деп тану туралы өтініштері
Соттылық.
АІЖК-нің 27-бабының 1-тармағына сәйкес борышкерді банкрот деп тану туралы істер мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттардың қарауына жатады. АІЖК-нің 29-бабының талаптарына сәйкес талап – арыздар борышкер-заңды тұлғаның орналасқан жері бойынша сотқа беріледі.
Іске қатысатын адамдар тобы.
Өтініш беруші (борышкер) - төлем қабілетсіздігі оған банкроттық рәсімін қолдануға негіз болып табылатын, коммерциялық ұйым болып табылатын дара кәсіпкер немесе заңды тұлға.
Кредитор-борышкерге азаматтық-құқықтық және оның өзге де міндеттемелерінен, салықтардан және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерден туындайтын мүліктік талаптары бар тұлға.
Прокурор сотқа борышкерді банкрот деп тану туралы өтінішпен жүгінеді:
1) оларға қасақана банкроттық белгілері анықталған кезде;
2) кредитор – Қазақстан Республикасының, Мемлекеттік органдардың мүддесінде жүзеге асырылады.
Жауапкер-борышкер (борышкердің өтініші бойынша көзделмеген).
Кредиторлар комитеті-оңалту және банкроттық рәсімдерінде кредиторлар жиналысы сайлайтын кредиторлардың өкілді органы.
Уәкілетті орган-оңалту және банкроттық саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган.
Уақытша әкімші-сотта істерді қарау және оңалту рәсімін немесе банкроттық рәсімін жүргізу кезеңінде белгіленген тәртіппен тағайындалатын тұлға.
Азаматтық істі қарауды дұрыс шешу үшін белгіленуге жататын мән-жайлар.
Осы санаттағы істерді қарау кезінде соттар мыналарды белгілеуі керек:
- борышкердің (мүліктің меншік иесінің, ол уәкілеттік берген органның, құрылтайшылардың, қатысушылардың) оны банкрот деп тану туралы арызбен сотқа жүгіну туралы шешімі бар ма;
- борышкерді, кредиторды, прокурорды борышкердің төлем қабілетсіздігі туралы шығарудың негізділігі;
- прокурор осындай өтінішпен сотқа жүгінген жағдайларда лауазымды адамдардың, мүлік иесінің, ол уәкілеттік берген органның, құрылтайшылардың, қатысушылардың іс-әрекеттерінде қасақана банкроттық белгілері бар ма;
Борышкерді банкрот деп тану туралы өтініш берілуі мүмкін:
- егер серіктестіктің акционерлері немесе қатысушылары заңды тұлғаны тарату туралы шешім қабылдаса, бірақ борышкердің кредиторлар алдындағы міндеттемелері заңды тұлғаның мүлкі есебінен толық қанағаттандырылмаса, борышкердің өзі;
– егер борышкердің кредиторлар алдындағы ақшалай міндеттемені орындамауға негізделген жиынтық борышы "оңалту және банкроттық туралы" Заңның 3-бабының 4-тармағында белгіленген соманы-дара кәсіпкерлер үшін кемінде үш жүз айлық есептік көрсеткіш, заңды тұлғалар үшін кемінде бір мың айлық есептік көрсеткіш құраса, борышкердің кредиторы;
- егер борышкердің салық берешегі кемінде жүз елу айлық есептік көрсеткіш сомасын құраса, салық органы;
- Заңның 47-бабы 1-тармағының 1) немесе 2) тармақшаларында көзделген жағдайларда прокурор.
Кредитордың өтініш беру кезіндегі талаптарының сомасы ақшалай міндеттемелерге сүйене отырып, оларды орындамағаны үшін Санкциялар – айыппұл, өсімпұл, залалдар ескерілмей айқындалады.
Кейбір кредиторлар борышкерді банкрот деп тану туралы арызбен сотқа жүгініп, өз талаптарының негіздемесіне борышкердің міндеттемені бұзу фактісін ғана келтіреді және сотқа заңды күшіне енген сот шешімін немесе борышкердің берешектің нақты сомасын көрсете отырып, кредитордың талабын жазбаша мойындауын ұсынбайды. Мұндай жағдайларда сот өтінішті қайтаруы керек.
Борышкерді сот тәртібімен банкрот деп жариялау үшін оның дәрменсіздігі негіз болып табылады.
Дәрменсіздік фактісі анықталған кезде борышкердің орындау мерзімі басталған, сондай-ақ қабылданған және (немесе) орындаудағы міндеттемелері ескерілуге тиіс.
Дәрменсіздік – борышкердің кредиторлардың ақшалай міндеттемелер бойынша талаптарын толық көлемде қанағаттандыра алмауы, еңбек шарты бойынша жұмыс істейтін адамдармен еңбекақы төлеу бойынша есеп айырысулар жүргізуі, салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдардың, сондай-ақ міндетті зейнетақы жарналары мен міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының төленуін қамтамасыз етуі.
Борышкерді банкрот деп тану туралы сотқа арызбен жүгінудің жалғыз негізі төлем қабілеттілігін қалпына келтіру мүмкіндігі болмаған кезде оның төлем қабілетсіздігі болып табылады, ал оңалту рәсімін (жеделдетілген оңалтуды) қолдану туралы өтініш жасау үшін оның төлем қабілетсіздігі немесе борышкер алдағы он екі айда оларды орындау мерзімі басталған кезде ақшалай міндеттемелерді орындай алмайтын жағдайда төлем қабілетсіздігі қаупі негіз болып табылады, төлем қабілеттілігін қалпына келтіру мүмкіндігі болған жағдайда.
Борышкердің төлем қабілетсіздігі қаупімен оның төлем қабілеттілігінің осындай жай-күйін, жақын арада оның кредиторлардың ақшалай міндеттемелер бойынша талаптарын толық көлемде қанағаттандыра алмауы мүмкін болған кезде түсіну керек.
Заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлердің банкроттық туралы өтініштері ерекше іс жүргізу тәртібімен қаралады, сондықтан борышкерді банкрот (дәрменсіз) деп тану үшін негіздердің болуы немесе болмауы сотқа жүгінген кезде белгіленеді.
Борышкердің банкроттығы туралы іс қозғалған кезде сот қамтамасыз ету шараларын қабылдайды-меншік иесін және оның барлық органдарын мүлікке билік ету құқығынан айыру, кредиторлардың талаптарын қанағаттандыруға тыйым салу, соттардың бұрын қабылданған шешімдерінің орындалуын тоқтата тұру және т. б. мұндай қамтамасыз ету шаралары кредиторлар мен іске қатысатын өзге де адамдардың өтініші негізінде ғана мүмкін болады.
Борышкердің банкроттығы туралы іс бойынша іс қозғау борышкер жауапкер ретінде әрекет ететін істерді жүргізуді тоқтату үшін негіз болып табылмайды.
"Оңалту және банкроттық туралы" Заңның 50 және 87-баптарында белгіленген банкроттық туралы істі (оңалту рәсімін немесе жеделдетілген оңалту рәсімін) қозғаудың салдары міндетті сипатта болады.
Сот борышкерді банкрот деп тану туралы шешім шығарған күннен бастап соттағы борышкердің жауапкер ретінде қатысуымен мүліктік сипаттағы барлық істер тоқтатылады. Кредиторлардың мүліктік талаптары борышкерге банкроттық өндірісі шеңберінде ғана қойылуы мүмкін және борышкерді банкрот деп тану туралы шешім қабылдаған сот қарайды. Банкроттықты басқарушы борышкерге қойылатын мүліктік талаптарды қарау бойынша істері бар барлық соттарға оны банкрот деп тану туралы хабарлауға және істер бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы өтініш жіберуге міндетті. Борышкер талапкер ретінде әрекет ететін істер азаматтық сот ісін жүргізу қағидалары бойынша қандай да бір алып қоюсыз қаралады.
Борышкердің қаржылық жағдайы туралы мәліметтерді жинауды жүзеге асыру нәтижелері бойынша уақытша басқарушы мынадай: оның төлем қабілеттілігі немесе төлем қабілетсіздігі туралы; борышкерді банкрот деп тану үшін негіздердің болуы туралы; Оңалту рәсімін қолдану үшін негіздердің болуы туралы; банкрот деп тану туралы өтініште көрсетілген мекенжай бойынша борышкердің болмауы туралы; банкрот деп тану туралы өтініштен басқа кредиторлардың болмауы туралы қорытындыларды қамтитын талдамалық сипаттағы қорытынды жасайды. уақытша басқарушыға борышкердің есептік құжаттамасына қол жеткізбеу туралы, бұл қорытынды жасауға кедергі келтірді.
Борышкер уақытша басқарушыға борышкердің қаржылық жағдайы туралы қорытынды жасауға кедергі болып табылатын есепке алу құжаттамасына қол жеткізуді ұсынбаған кезде, сот іс материалдарында бар дәлелдемелерді негізге ала отырып, дауды шешуге тиіс.
Борышкердің төлем қабілетсіздігі немесе төлем қабілеттілігі туралы мәселені айқындау кезінде уақытша басқарушының қорытындысы іс бойынша дәлелдемелердің бірі болып табылатынын ескерген жөн, сондықтан АІЖК-нің 64, 65 және 67-баптарының негізінде бұл қорытындыны сот олардың салыстырмалылығын, жол берілуі мен дұрыстығын ескере отырып, іс бойынша басқа дәлелдемелермен бірге бағалауы тиіс. Мұндай қорытындының сот үшін басқа дәлелдемелерден артықшылығы жоқ.
Борышкерді төлем қабілетсіздігі деп тануға негізделген банкрот деп тану туралы сот шешімі борышкердің қаржылық-шаруашылық жағдайы туралы егжей-тегжейлі талдауды, сондай-ақ борышкердің төлем қабілетсіздігін мәні бойынша негізделген бағалауды қамтуы тиіс.
Оңалту және банкроттық туралы заңнамада уақытша әкімшінің (уақытша басқарушының) кредиторлар талаптарының тізілімін қалыптастыру жөніндегі міндеті белгіленген. Кредиторлардың борышкерге қойылатын талаптарын олар кредиторлардың талаптарды мәлімдеу тәртібі туралы хабарлама жарияланған кезден бастап бір ай мерзімнен кешіктірмей мәлімдеуге тиіс. Кредиторлардың бір ай мерзімде мәлімдеген талаптарын уақытша әкімші (уақытша басқарушы) оларды алған сәттен бастап он жұмыс күні ішінде қарауға тиіс және танылған талаптар тізілімге енгізіледі.
Кредитордың бір айдан кеш мәлімдеген талабы кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізіледі, бірақ мұндай кредитор кредиторлар жиналысында дауыс беру құқығынан бір ай мерзімде мәлімделген кредиторлардың талаптары толық қанағаттандырылғанға дейін айырылады. Сондай-ақ тізілімге кредиторлардың "оңалту және банкроттық туралы"Заңның 72-бабы 2-тармағының және 90-бабы 3-тармағының талаптарын сақтай отырып, олар бұрын сотқа мәлімдеген талаптары енгізілуі мүмкін. Кредиторлардың талаптарын қарау нәтижелері туралы (талапты толық көлемде немесе мойындамау себептерін көрсете отырып, ішінара тану немесе мойындамау туралы) уақытша әкімші (уақытша басқарушы) шешім қабылданған күннен кейінгі күні әрбір кредиторды жазбаша хабардар етуге міндетті.
Уақытша әкімшінің (уақытша басқарушының) шешіміне кредитор, құрылтайшы (қатысушы), борышкер он жұмыс күні ішінде оңалту немесе банкроттық туралы істі қарайтын сотқа шағым жасай алады. Бұл мерзім бұлтартпау болып табылады, оны өткізіп жіберу шағымды қанағаттандырудан бас тартуға негіз болып табылады. Кредитордың, құрылтайшының (қатысушының) шағымы негізделген деп танылған жағдайда, сот кредиторлар талаптарының тізілімінде кредитордың, құрылтайшының (қатысушының) талаптары енгізілуі тиіс тиісті кезекті айқындауға міндетті.
"Оңалту және банкроттық туралы" Заңның 101-бабының 3-тармағына сәйкес "оңалту және банкроттық туралы" Заңның 90-бабының 3-тармағында көзделген мерзім өткеннен кейін, бірақ тарату балансы бекітілгенге дейін мәлімделген кредиторлардың (оның ішінде кепіл кредиторларының) талаптары белгіленген мерзімде мәлімделген кредиторлардың талаптары қанағаттандырылғаннан кейін қалған банкроттың мүлкінен қанағаттандырылады. мерзімі.
Бірінші кезекте өміріне және денсаулығына келтірілген зиянды өтеу бойынша; алименттерді өндіріп алу бойынша; Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдар, міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары бойынша берешектерді төлей отырып, еңбек шарты бойынша жұмыс істеген адамдарға еңбекақы төлеу және өтемақы төлеу бойынша; авторлық шарттар бойынша сыйақылар төлеу жөніндегі талаптар қанағаттандырылады. Талаптарды өтеу үшін мүлік жеткіліксіз болған жағдайда, ол "оңалту және банкроттық туралы"Заңның 100-бабының 2-тармағында баяндалған кезектілікті сақтай отырып, талаптар сомасына барабар бөлінеді.
Кепіл кредиторларының талаптары екінші кезектегі кредиторлар талаптарының тізіліміне мүліктік массасында кепіл мүлкі, тиісінше ресімделген және тіркелген кепіл міндеттемесі болған кезде және кепілмен қамтамасыз етілген бөлігінде ғана енгізілуге тиіс. Кепіл кредиторларының талаптары, егер осы талаптар кепілмен қамтамасыз етілген және екінші кезектегі кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізілуге жататын жағдайда, негізгі борыш сомасын, сыйақыны, өсімпұлдарды (айыппұлдарды) қамтиды.
Тиісінше ресімделмеген кепіл шартына негізделген, сондай-ақ кепілмен қамтамасыз етілмеген бөліктегі кепіл кредиторларының талаптары төртінші кезектің құрамында ескеріледі.
Кредиторлар жиналысы кепіл мүлкін кепіл кредиторына беруге келісім беру туралы шешім қабылдаған жағдайда, соңғысы кредиторлар жиналысының құзыретіне кіретін қалған мәселелер бойынша шешімдер қабылдау кезінде кредиторлар жиналысында дауыс беру құқығынан айырылады. Кепіл мүлкін кепіл кредиторына беру олар бірінші кезектегі кредиторлардың талаптарын және кепіл мүлкін сақтауға және ұстауға байланысты әкімшілік шығыстарды өтегеннен кейін ғана жүргізіледі.
Үшінші кезекте салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша берешек өтеледі. Үшінші кезектің тізілімін қалыптастыру кезінде салық кодексінің 12-бабы 1-тармағының 32) тармақшасының нормалары қолданылады, оған сәйкес салық берешегі берешек сомасын, сондай-ақ өсімпұлдар мен айыппұлдардың төленбеген сомаларын қамтиды.
Төртінші кезектің тізілімін қалыптастыру кезінде "оңалту және банкроттық туралы" заңда белгіленген борышкердің кредитор алдындағы міндеттемелерінің сомасын және міндеттемелерді орындамағаны үшін санкцияларды, залалдар сомасын жеке есепке алу тәртібіне назар аудару керек, өйткені міндеттемелерді орындамағаны үшін санкцияларды төлеу және заңға сәйкес залалдарды өтеу жөніндегі талаптар бесінші кезектің құрамында қанағаттандырылуға жатады.
Мүліктік масса кредиторлардың талаптарын қанағаттандыруды қамтамасыз етеді, сондықтан банкроттық басқарушының мүліктік массаны қалыптастыру жөніндегі әрекеттері заңға сәйкес кредиторлар жиналысының бақылауында болады. Банкроттықты басқарушы кредиторлар жиналысының шешімінсіз мүлікті бағалау және өткізу тәртібін дербес белгілеуге құқылы емес.
Мүліктік массаны банкроттықты басқарушы "оңалту және банкроттық туралы" Заңның 96-бабында белгіленген тәртіппен қалыптастырады. Банкроттықты басқарушының өкілеттіктеріне "оңалту және банкроттық туралы" Заңның 7-бабында көрсетілген жағдайларда борышкер жасаған мәмілелерді анықтау және борышкердің мүлкін қайтаруға шаралар қабылдау жатады.
"Оңалту және банкроттық туралы" Заңның 1, 100-баптарына сәйкес банкроттық (оңалту) іс жүргізудегі әкімшілік шығыстар банкроттық (оңалту) рәсімдерін жүргізу жөніндегі барлық шығыстарды, оның ішінде әкімшінің сыйақы сомасын қамтиды. Әкімшілік шығыстар борышкердің мүлкі есебінен кезектен тыс жабылады. Әкімшілік шығыстарды жабуға арналған қаражаттың мақсатты пайдаланылуын бақылауды кредиторлар комитеті жүзеге асырады.
Мүліктік масса сатылғаннан және кредиторлардың талаптары сатылған мүліктік масса есебінен қанағаттандырылғаннан кейін банкроттықты басқарушы тарату балансын қоса бере отырып, өз қызметі туралы қорытынды есепті сотқа ұсынады.
Сот банкроттықты басқарушының есебін және тарату балансын бекітеді және банкроттық іс жүргізуді аяқтау туралы ұйғарым шығарады. Борышкерді тарату дәрменсіз борышкерді өтелмеген борыштардан босатуға әкеп соғады. Тарату аяқталды, ал борышкер бұл туралы заңды тұлғалардың мемлекеттік тіркеліміне жазба енгізілгеннен кейін өмір сүруін тоқтатты деп есептеледі.
"Оңалту және банкроттық туралы" Заңның 48-бабы 4-тармағының мағынасынан борышкердің өзі банкрот деп тану туралы өтініш берген кезде уақытша басқарушы борышкердің қаржылық жағдайы туралы қорытынды ұсынуға және мәліметтер жинауды жүзеге асыруға міндетті емес екендігі туындайды. Төлем қабілетсіздігін дәлелдеу және оны қалпына келтіру мүмкін .стігі борышкер-өтініш берушіге жүктеледі.
Талап арызға қоса берілетін негізгі құжаттардың тізбесі
АІЖК-нің 149-бабының талаптарына сәйкес, оның ішінде өтініш беруші – борышкер өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар:
- борышкердің төлем қабілетсіздігін растайтын құжаттар;
- барлық контрагенттермен жасалған шарттар, салыстырып тексеру актілері, борышты өтеу кестелері;
- берешек сомасын (негізгі борышты, өсімпұлдар мен айыппұлдарды бөле отырып), оның құрылған күнін және біртекті кредиторлар топтары бойынша бөле отырып, кредиторлардың тізбесі;
- орындау мерзімі келмеген борышкердің міндеттемелері туралы мәліметтер;
- барлық дебиторлық берешекті олардың басталу мерзімін, әрбір дебитордың атауын көрсете отырып, негізгі борышты, өсімпұлдар мен айыппұлдарды бөле отырып есептеу;
- жылжымалы және жылжымайтын мүліктің баланстық құнын, олардың кепілде, жалға және (немесе) лизингте тұрғанын көрсете отырып, олардың тізімі;
- банк шоттарындағы ақша, шоттардың нөмірлері және банктердің орналасқан жері туралы мәліметтер;
- борышкер органының (мүліктің меншік иесінің, ол уәкілеттік берген органның, құрылтайшылардың, қатысушылардың) оны банкрот деп тану туралы өтінішпен сотқа жүгіну туралы шешімі;
- соңғы үш жылдағы және өтініш берген сәттегі қаржылық есептілік, көрсетілген кезеңдегі борышкердің барлық міндеттемелері бойынша салық есептілігі;
- банкроттық туралы іске қатысу үшін олардың өкілі жасырын дауыс беру арқылы сайланған еңбекақы төлеу жөніндегі кредиторлар жиналысының хаттамасы;
- егер борышкер табиғи монополия субъектісі болып табылған жағдайларда, табиғи монополиялар салаларында және реттелетін нарықтарда басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті органның қорытындысы;
- егер борышкер тиісті тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайға ие нарық субъектісі болып табылған жағдайда монополияға қарсы органның қорытындысы;
- соттардың борышкерге іс жүргізуге қабылдаған талаптары, сондай-ақ даусыз есептен шығаруға қойылған талаптар туралы мәліметтер.
АІЖК-нің 149-бабының талаптарына сәйкес, оның ішінде өтініш беруші – кредитор өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар:
- борышкерге және уәкілетті органға кредитор өтінішінің және оған қоса берілген құжаттардың көшірмелерін жіберу туралы растайтын құжаттар;
- борышкердің кредитор алдындағы міндеттемелері, сондай-ақ осы міндеттемелер бойынша берешектің болуы мен сомасы;
- кредитор талаптарының негізділігі (атқарушылық құжаттар, сот шешімі немесе борышкердің кредитордың талаптарын жазбаша мойындауы);
- жоқ борышкерді банкрот деп тану туралы өтініш берілген жағдайларда борышкердің жоқ екенін растайтын құжаттар;
- кредитордың борышкерге қойылатын талаптармен жүгінгенін растайтын дәлелдемелер;
- борышкерде бар мүлік туралы кредиторға белгілі мәліметтер;
- кредитордың өтініші негізделетін өзге де мән-жайлар.
АІЖК-нің 149-бабының талаптарына сәйкес, оның ішінде өтініш беруші-прокурор өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар:
- борышкерге, кредиторларға және уәкілетті органға прокурор өтінішінің және оған қоса берілген құжаттардың көшірмелерін жіберу туралы растайтын құжаттар;
- борышкердің кредитор алдындағы міндеттемелері, сондай-ақ осы міндеттемелер бойынша берешектің болуы мен сомасы;
- кредитор талаптарының негізділігі (атқарушылық құжаттар, сот шешімі немесе борышкердің кредитордың талаптарын жазбаша мойындауы);
- жоқ борышкерді банкрот деп тану туралы өтініш берілген жағдайларда борышкердің жоқ екенін растайтын құжаттар;
- кредитордың борышкерге қойылатын талаптармен жүгінгенін растайтын дәлелдемелер;
- борышкердің мүлкі туралы прокурорға белгілі мәліметтер;
- прокурор көрсетілген негіз бойынша өтініш берген кезде қасақана банкроттық белгілерін растайтын құжаттар
Істерді қарау және шешу кезінде қолдануға жататын заңдар
Конституция.
МК.
АІЖК.
Кәсіпкерлік Кодексі.
Салық кодексі.
Заңдар:
-2014 жылғы 7 наурыздағы № 176-V "оңалту және банкроттық туралы"
- 1995 жылғы 21 желтоқсандағы № 2709 "Қазақстан Республикасының прокуратурасы туралы".
Жоғарғы Соттың 2015 жылғы 2 қазандағы № 5 "оңалту және банкроттық туралы заңнаманы қолдану практикасы туралы"нормативтік қаулысы
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкендігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды.
Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
