ҚҚС бойынша төлеуші ретінде тіркеу
Салық кодексінің «Салықтық бақылау» деген 69-бабы 4-тармағының 1) тармақшасына сәйкес мемлекеттік бақылау нысандарының бірі салық төлеушілерді салық органдарында тіркеу болып табылады.
Бұл ретте ҚҚС мақсаттары үшін ҚҚС төлеуші ретінде тіркеу шартты болып табылады. Осылайша, айналымның шекті мәніне 30 000 АЕК жеткен кезде есепке қою міндетті болып табылады.
2022 жылғы 21 сәуірдегі № 6001-22-00-6ап/245 қаулыда ӘІСА осы мәселеге баға берді.
«Fermastat» серіктестігі 2018 жылдың бірінші жартыжылдығында 910.00 СЕН нысаны бойынша салық есептілігін ұсынды, оған сәйкес айналым 57 724 050 теңгені құрады. 2018 жылдың екінші жартыжылдығында 910.00 СЕН нысаны бойынша салық есептілігі ұсынылды, онда айналым 56 973 696 теңгені құрады. 2018 жылы салық салынатын айналым 114 697 746 теңгені құрады.
2021 жылғы 19 мамырда Басқарма серіктестіктің атына Қазақстан Республикасының салық заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы хабарлама берді, онда ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қою қажеттігі көрсетілген.
Маңғыстау облысы бойынша МКД шешімімен серіктестіктің даулы хабарламаға шағымы қанағаттандырусыз қалдырылды.
Талап қоюды қанағаттандырудан бас тарта отырып, бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар даулы хабарлама Салық кодексінің 82-бабының 7-тармағының талаптарына сәйкес келетіндігін және 94, 96-баптарының талаптарына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының салық заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы хабарлама беру тәртібіне қайшы келмейтіндігін, хабарламаның мазмұны Салық кодексінің 114, 115-баптарының талаптарына сәйкес келетіндігін негізге алды.
Бірінші және апелляциялық сатыдағы соттардың бұл тұжырымдары негізделген, олар салық заңнамасының нормаларына сәйкес келеді.
Салық кодексінің 82-бабының 1, 2 және 4-тармақтарында резидент заңды тұлғалар ҚҚС бойынша тіркеу есебіне міндетті түрде қойылуға жатады деп көзделген.
Егер ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қою мақсаттары үшін айналым мөлшері күнтізбелік жыл ішінде ең төменгі айналымнан асып кеткен жағдайда, осы баптың 1-тармағында көрсетілген ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қоюға жататын тұлғалар орналасқан жері бойынша салық органына ҚҚС бойынша тіркеу есебі туралы салықтық өтініш беруге міндетті.
Айналымның ең аз мөлшері республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 30 000 еселенген мөлшерін құрайды.
Салық кодексінің 82-бабының 7-тармағына сәйкес Осы баптың 2-тармағында айқындалған тәртіппен қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебіне қою үшін салықтық өтiнiшті ұсынбаған, осы баптың 1-тармағында көрсетілген, тұлға анықталған кезде салық органы мұндай салық төлеушіні анықтаған кезден бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей оған осы Кодекстің 115-бабында айқындалған тәртіппен Қазақстан Республикасының салық заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы хабарлама жібереді.
Бұл жағдайда бұзушылық Департамент жүргізген талдау барысында анықталды, оған Басқармаға қосымшада көрсетілген заңды тұлғаларға қатысты хабарламалар беру және 2021 жылғы 17 мамырға дейінгі мерзімде ақпарат беру тапсырылды.
Осыдан кейін, 2021 жылғы 19 мамырда Басқарма серіктестікке қатысты салық заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы хабарлама қалыптастырып, жолдады, өйткені ұсынылған декларациялар бойынша талап қоюшының 2018 жылғы айналым мөлшері Салық кодексінде белгіленген айлық есептік көрсеткіштің 30 000 еселенген мөлшеріндегі ең төменгі айналымынан асып түсті.
Осы хабарламаның мазмұнынан оның Қазақстан Республикасының салық заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы Салық кодексінің 114-бабы 2-тармағының 12) тармақшасының, негізінде шығарылғаны анық.
Талап қоюшының Басқарманың камералдық бақылау нәтижелері бойынша хабарлама шығарғаны туралы дәлелдері назар аударуға лайық емес, өйткені іс материалдарында салық органының камералдық бақылау жүргізгенін куәландыратын жеткілікті деректер жоқ.
Серіктестіктің салық заңнамасын бұзу фактісін Департамент анықтағаны анықталды, оған Басқармаға серіктестіктің атына хабарлама шығару қажеттілігі туралы нұсқау берілді, сондықтан камералдық бақылау жүргізу қажеттілігі болмады.
Сондай-ақ, ҚҚС бойынша тіркеу есебі туралы өтініш беру серіктестіктің міндеті болып табылатынын ескеру қажет, ол 2018 жылғы айналымның 30 000 еселенген айлық есептік көрсеткіштен асып кету фактісін жоққа шығармады.
Серіктестіктің өкілі М.С. Асауованың кассациялық алқаның сот отырысында берген түсіндірмелерінен Серіктестік 2018 жылғы айналымның 30 000 еселенген айлық есептік көрсеткіштен асып кету фактісін жоққа шығармай, осы уақытқа дейін салық органына ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қою туралы өтініш бермегені анықталды.
Жоғарыда айтылғандар серіктестіктің Салық кодексінің 82-бабында көзделген салық міндетін ұзақ уақыт бойы орындамағанын куәландырады, дегенмен ол бұл туралы тиісті түрде хабардар етілген және салық заңнамасын бұзу фактісін ол жоққа шығармайды.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (АК) 8-бабының 4 және 5-тармақтарына сәйкес азаматтар мен заңды тұлғалар өздеріне тиесілі құқықтарды жүзеге асыру кезінде қоғамның заңнамадағы талаптарын, адамгершілік қағидаттарын сақтай отырып, адал, ақылға қонымды және әділ әрекет етуге тиіс. Азаматтар мен заңды тұлғалардың басқа тұлғаға зиян келтіруге, өзге нысандарда құқықты теріс пайдалануға, сондай-ақ оның мақсатына қайшы келетін құқықты жүзеге асыруға бағытталған әрекеттеріне жол берілмейді. Көрсетілген талаптар сақталмаған жағдайда сот адамға өзіне тиесілі құқықты қорғаудан бас тарта алады.
Бұл жағдайда кассациялық сатыдағы сот серіктестіктің әрекеттерінде құқықты теріс пайдалану бар деп санайды, өйткені серіктестік ұзақ уақыт бойы ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қою үшін салық органына өтініш беру үшін оның салық міндетін орындамаған, дегенмен ол бұл туралы тиісті түрде хабардар етілген және аталған салық заңнамасын бұзу фактісін ол жоққа шығармайды.
Серіктестік осы іс бойынша әкімшілік талап қоюды Департамент пен Басқарманың хаттарында оған қатысты камералдық бақылау жүргізу туралы қате нұсқау негізінде бастағанын ескеру қажет, дегенмен даулы хабарлама Салық кодексінің 114-бабы 2-тармағының 12) тармақшасының негізінде шығарылды.
Мұндай жағдайларда кассациялық шағымды қанағаттандыру үшін негіз жоқ, іс бойынша шығарылған сот актілері күшінде қалдырылуға тиіс.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, Бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкендігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық кеңесті, құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
