267-бапқа түсініктеме. Мемлекеттік мекеменің және жедел басқару құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның (қазыналық кәсіпорынның) лауазымды адамдарының Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ақшалай міндеттемелерді қабылдау жөніндегі заңсыз әрекеттері  

     1. Мемлекеттік мекеменің немесе жедел басқару құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның (қазыналық кәсіпорынның) лауазымды адамдарының заңнамада белгіленген азаматтық-құқықтық мәмілелерді тіркеусіз және (немесе) уәкілетті орган бекіткен сметалар сомасынан тыс мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ақшалай міндеттемелерді қабылдау жөніндегі заңсыз әрекеттері, Қазақстан Республикасы Үкіметінің немесе тиісті жергілікті атқарушы органның жедел басқару құқығындағы мемлекеттік мекеменің немесе мемлекеттік кәсіпорынның (қазыналық кәсіпорынның)міндеттемелері бойынша жауаптылығына әкеп соққан, -

     елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, -

     жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Түсініктеме берілген бап мемлекеттік мекеменің және жедел басқару құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның (қазыналық кәсіпорынның) лауазымды адамдарының мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ақшалай міндеттемелерді қабылдау жөніндегі заңсыз әрекеттері үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.

     ӘҚБтК-нің 267-бабында көзделген құқық бұзушылықтардың жалпы объектісі ҚР заңнамасында белгіленген және қаржы саласындағы қызметті жүзеге асырудың мемлекет қорғайтын тәртібі болып табылады.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтардың тікелей объектісі мемлекеттік мекемелер мен қазыналық кәсіпорындардың бюджет есебінен өзіне ақшалай міндеттемелерді қабылдауының ҚР заңнамасында белгіленген тәртібі болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 267-бабында көзделген құқық бұзушылықтардың субъектілері бұл туралы түсініктеме берілген баптың диспозицияларында тікелей көрсетілуіне байланысты Мемлекеттік мекемелердің немесе қазыналық кәсіпорындардың лауазымды адамдары болып табылады.

     Мемлекеттік мекеме-егер қосымша қаржыландыру көздері ҚР заңдарында белгіленбесе, коммерциялық емес сипаттағы басқарушылық, әлеуметтік-мәдени немесе өзге де функцияларды жүзеге асыру үшін мемлекет құрған және ҚР Ұлттық Банкінің бюджеті немесе бюджеті (шығыстар сметасы) есебінен ғана ұсталатын коммерциялық емес ұйым.

     Қазыналық кәсіпорын-бұл мемлекетке жедел басқару құқығымен мүлік берілген коммерциялық ұйым.

     ӘҚБтК-нің 267-бабында көзделген әрекеттердің субъективті жағы оларды жасаған лауазымды адамдар үшін қасақана немесе абайсыздық түріндегі кінәмен сипатталады. Адамның кінәсі лауазымды адамдардың өзі жасаған заңсыз әрекеттерге және олардың зиянды салдарына психикалық көзқарасы бойынша анықталады.  

     Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылықтардың құрамы материалдық болып табылады. Құқық бұзушыға түсініктеме берілген бап бойынша айыппұл есептеу және салу үшін құқық бұзушының мемлекеттік мекемеде немесе қазыналық кәсіпорында олардың лауазымды тұлғалары қабылдаған мемлекеттік бюджет есебінен және ҚР Үкіметі немесе тиісті жергілікті атқарушы орган мемлекеттік мекеменің немесе қазыналық кәсіпорынның осындай ақшалай міндеттемелері бойынша өтеген ақшалай міндеттемелерінен келтірілген залал фактісін анықтау қажет.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі мемлекеттік мекеменің немесе жедел басқару құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның (қазыналық кәсіпорынның) лауазымды адамдарының заңдарда белгіленген азаматтық-құқықтық мәмілелерді тіркеусіз және (немесе) уәкілетті орган бекіткен сметалар сомасынан тыс мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ақшалай міндеттемелерді қабылдау жөніндегі заңсыз әрекеттері үшін әкімшілік жауаптылықты белгілейді, ҚР Үкіметінің немесе тиісті жергілікті атқарушы органның жедел басқару құқығындағы мемлекеттік мекеменің немесе мемлекеттік кәсіпорынның (қазыналық кәсіпорынның) міндеттемелері бойынша жауаптылығына әкеп соққан.

     ӘҚБтК-нің 267-бабының 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы құқық бұзушының құқыққа қарсы әрекеттер жасауы болып табылады:  

     1) заңнамада белгіленген азаматтық-құқықтық мәмілелерді тіркеусіз мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ақшалай міндеттемелер қабылдау және (немесе)

     2) уәкілетті орган бекіткен сметалар сомасынан тыс мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ақшалай міндеттемелер қабылдау.

     Бюджет кодексінің 96-бабы 5-тармағының талабы бойынша Мемлекеттік мекемелердің азаматтық-құқықтық мәмілелері олар бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органның аумақтық бөлімшелерінде міндетті тіркелгеннен кейін күшіне енеді.

     Тиісті қаржы жылына арналған міндеттемелер бойынша жеке қаржыландыру жоспарымен бекітілген сомалар және жоспарлы кезеңнің екінші және үшінші Қаржы жылдарының бюджетінің базалық шығыстары шегінде олардың қолданылу мерзімі ішінде азаматтық-құқықтық мәмілелер тіркелуге жатады:

     1) іске асыру мерзімі бір жылдан асатын бюджеттік даму бағдарламаларымен;

     2) дайындаудың технологиялық мерзімінің ұзақтығы оларды келесі (кейінгі)қаржы жылында (қаржы жылдарында) жеткізуге негіз болатын активтер мен басқа да тауарларды сатып алуды көздейтін Ағымдағы бюджеттік бағдарламалармен;

     3) ҚР Мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасында белгіленген жағдайларда бір қаржы жылынан астам мерзіммен көрсетілетін қызметтерді ұсынумен, сондай-ақ мемлекеттік тапсырмаларды іске асырумен, ҚР заңнамалық актілерінде белгіленген жағдайларда бір қаржы жылынан астам мерзіммен көрсетілетін қызметтерді, жұмыстарды ұсынумен;

     4) іске асыру мерзімі бір қаржы жылынан асатын ҚР Үкіметі резервінің қаражаты есебінен іс-шаралар өткізу арқылы жүзеге асырылады.

     Мерзімі үш жылдан асатын мемлекеттік сатып алу туралы шарттарды тіркеу бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.

     Азаматтық-құқықтық мәмілені тіркеу туралы растайтын құжат шартты тіркеу туралы хабарлама болып табылады.

     Мемлекеттік мекемелердің азаматтық-құқықтық мәмілелерін тіркеуді жүзеге асыру тәртібін бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті орган айқындайды.

     ҚР Бюджет Кодексінің 97-бабының 4-тармағында белгіленген тыйым бойынша, жасалған азаматтық-құқықтық мәмілелерді тіркеу міндетті болып табылатын шығыстардың экономикалық сыныптамасының ерекшеліктері бойынша тіркелген азаматтық-құқықтық мәмілесіз төлемдер мен ақша аударымдарын жүргізуге жол берілмейді.

     "Мемлекеттік мүлік туралы" ҚР Заңының 165-бабы 1-тармағының талабы бойынша мемлекеттік мекеме өз міндеттемелері бойынша өзінің иелігіндегі ақшамен ғана жауап береді. Мемлекеттік мекеменің қалған мүлкінен өндіріп алуға жол берілмейді.

     Сондықтан, "Мемлекеттік мүлік туралы" ҚР Заңының 165-бабының 2-тармағына сәйкес, мемлекеттік мекемеде ақша жеткіліксіз болған кезде оның міндеттемелері бойынша Қазақстан Республикасы немесе әкімшілік-аумақтық бірлік тиісті бюджет қаражатымен субсидиарлық жауаптылықта болады.

     "Мемлекеттік мүлік туралы" 158-баптың 1-тармағының жалпы ережесі бойынша қазыналық кәсіпорын өз міндеттемелері бойынша өзінің иелігіндегі ақшамен жауап береді. Осы заңды тұлға таратылған жағдайларды қоспағанда, қазыналық кәсіпорынның қалған мүлкінен өндіріп алуға жол берілмейді.

     Тиісінше, қазыналық кәсіпорын өзіне уәкілетті орган бекіткен шығыстар сметасы шеңберінде және оның иелігіндегі ақша шегінде ғана ақшалай міндеттемелер қабылдауға міндетті. Қазыналық кәсіпорынның лауазымды тұлғаларына осы қазыналық кәсіпорынға ол үшін уәкілетті орган бекіткен сметалар мен оның иелігіндегі ақша сомаларынан тыс ақшалай міндеттемелер қабылдауға тыйым салынады.

     Қазыналық кәсіпорында ақша жеткіліксіз болған жағдайда "Мемлекеттік мүлік туралы" ҚР Заңының 158-бабының 3-тармағына сәйкес оның міндеттемелері бойынша Қазақстан Республикасы немесе әкімшілік-аумақтық бірлік тиісті бюджет қаражатымен субсидиарлық жауаптылықта болады.

     Мемлекеттік мекемелер мен қазыналық кәсіпорындардың лауазымды адамдары мемлекеттік бюджет есебінен осы мекемелер мен кәсіпорындарға ақшалай міндеттемелер қабылдаған кезде жоғарыда аталған заңнамалық талаптар мен тыйымдарды бұзуы түсіндірме баптың 1-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың аяқталған құрамын құрайды.

     ӘҚБтК-нің 267-бабының 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін оны жасағаны үшін кінәлі лауазымды адам айыппұл түрінде жазаланады.

     ӘҚБтК-нің 267-бабының 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұлдың мөлшері 50 АЕК құрайды, тіркелген болып табылады және оны жүктейтін орган өзгертуге жатпайды.  

     Бұл жазаны құқық бұзушыларға ҚР Қаржы министрлігінің органдары немесе сот іс сотта қаралған жағдайда қолданады.  

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде түсініктеме берілген баптың 1-бөлімінде көзделген кез келген әрекетті қайталап жасағаны үшін неғұрлым қатаң жаза белгілейді.  

     Бұл ретте түсіндірме баптың 2-бөлімінде көзделген құқық бұзушылық құрамының объектісі, субъективті жағы және субъектілері өзінің сипаттамасында ӘҚБтК 267-бабының 1-бөлімінде көзделген құқық бұзушылық құрамының объектісімен, субъективті жағымен және субъектілерімен сәйкес келеді.  

     ӘҚБтК-нің 267-бабының 2-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті тарапының сипаттамасында түсініктеме берілген баптың 1-бөлімінде көзделген әрекеттерге қайталану белгісі қосылады.  

Егер адам ӘҚБтК-нің 267-бабының 1-бөлігінде көзделген әрекеттердің кез келгенін бұрын жасаған болса, ол үшін әкімшілік жазаға тартылса және адам әкімшілік жазаға тартылды деп есептелетін бір жылдық мерзім әлі аяқталмаған болса, құқық бұзушылық қайтадан жасалған болып есептеледі.

     Құқық бұзушылықтың қайталануы ӘҚБтК 267-бабының 2-бөлігі бойынша құқық бұзушылықтың дербес құрамы ретінде құқыққа қайшы әрекеттің саралануына әкеп соғатын дербес саралау белгісі болып табылады.  

     Біліктілік белгісі ретінде қайталану құқық бұзушының бір жыл ішінде жасаған құқыққа қайшы әрекеттерінің саны мен сипатын анықтау жолымен ғана емес, сонымен қатар заңды түрде – ӘҚБтК-нің 267-бабының 1-бөлігінде көзделген әрекеттерді жасағаны үшін осы адамды әкімшілік жауаптылыққа тарту фактісін, ҚР Қаржы министрлігі органының немесе соттың заңды күшіне енген әкімшілік іс-әрекеттерді қолдану туралы қаулысының болуы арқылы белгіленеді. 1-бап бойынша жазалар. ӘҚБтК-нің 267-сі құқық бұзушылық субъектісіне оны жариялау, тапсыру немесе жіберу және жаза қолданылған сәттен бастап бір жылдық мерзім өтпеу фактісі.

     Жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде ӘҚБтК-нің 267-бабының 1-бөлігінде көзделген әрекетті қайталап жасағаны үшін құқық бұзушы айыппұл түрінде жазаға тартылады.  

     ӘҚБтК-нің 267-бабының 2-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұлдың мөлшері 100 АЕК құрайды, тіркелген болып табылады және оны жүктейтін орган өзгертуге жатпайды.

     Бұл жазаны құқық бұзушыларға ҚР Қаржы министрлігінің органдары немесе сот іс сотта қаралған жағдайда қолданады.  

     Құқық бұзушыға әкімшілік жаза қолдану оны өзінің бар міндетін орындаудан, өзі жіберген бұзушылықтарды жоюдан және құқық бұзушылықпен мемлекетке немесе үшінші тұлғаларға келтірілген залалды өтеуден босатпайды.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы