Алимент мөлшерінің төмендеуіне байланысты даулар бойынша заңгер
С.әр жауапкердің пайдасына екі кәмелетке толмаған баланы асырап-бағуға жалақының және өзге де табыстың 1/4 бөлігі мөлшерінде алимент өндіріп алынғандығын дәлелдей отырып, алимент мөлшерін азайту туралы Р., Ш. сотқа талап арызбен жүгінді. Оның зейнетақысынан ұсталған қаражаттың 1/2 бөлігі болғандықтан, әр жауапкердің пайдасына өндіріп алынған алимент мөлшерін 1/6 бөлікке дейін азайтуды сұрады. Павлодар облысының кәмелетке толмағандар суда жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының 2020 жылғы 19 наурыздағы шешімімен талап қоюды қанағаттандырудан бас тартылды. Талапкердің өтініші бойынша осы соттың 2020 жылғы 2 қыркүйектегі ұйғарымымен соттың 2020 жылғы 19 наурыздағы шешімі жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша жойылды. Жаңа қарау кезінде осы соттың 2020 жылғы 28 қыркүйектегі шешімімен талап ішінара қанағаттандырылды. Қаулы етілді: 2010 жылғы 15 ақпанда Н. кәмелетке толмаған баланы асырап-бағу үшін Ш.пайдасына С. - дан өндіріп алынатын алимент мөлшерін бала кәмелетке толғанға дейін сот шешімі заңды күшіне енген сәттен бастап, ай сайын табыстың және өзге де табыстың 1/4 бөлігінен табыстың және өзге де табыстың 1/6 бөлігіне дейін азайту. Р. пайдасына алимент мөлшерін азайту туралы талапты қанағаттандырудан бас тартылды. Павлодар облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2020 жылғы 15 желтоқсандағы қаулысымен сот шешімі өзгеріссіз қалды.
Алимент мөлшерінің төмендеуіне байланысты даулар бойынша заңгер
Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасы жергілікті соттардың сот актілерін, бірінші сатыдағы соттың 2020 жылғы 6 қаңтардағы ұйғарымы бойынша С. К. өндіріп алынатын алимент мөлшерін Ш. пайдасына төмендету туралы талап-арызды қанағаттандыру бөлігіндегі сот актілерін 2010 жылғы 15 ақпандағы Н. кәмелетке толмаған баланы күтіп-бағуға 1/4 мөлшерінен өзгертті (бір табыстың және өзге де табыстың төртінші) бөлігі ай сайын табыстың және өзге табыстың 1/6 (алтыдан бір) бөлігіне дейін, сот шешімі заңды күшіне енген сәттен бастап бала кәмелетке толғанға дейін ай сайын жойылды. Алимент мөлшерін азайту туралы С.к. ш. талап-арызын қанағаттандырудан бас тарту туралы жаңа шешім мынадай негіздер бойынша шығарылды. Іс материалдарынан Павлодар қалалық сотының 2019 жылғы 10 желтоқсандағы шешімімен С.Р. пайдасына 2009 жылғы 22 наурызда Ералы кәмелетке толмаған баланы асырап-бағуға 2019 жылғы 13 қарашадан бастап бала кәмелетке толғанға дейін ай сайын табысының және өзге де табысының 1/4 бөлігі мөлшерінде алимент өндіріп алынғаны шығады. Павлодар облысының кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының 2020 жылғы 6 қаңтардағы ұйғарымымен сот медиациясы тәртібімен дауды (жанжалды) реттеу туралы келісім бекітілді, оған С. 2010 жылғы 15 ақпанда Айзия – кәмелетке толмаған баланы асырап-бағуға бала табысының және өзге де табысының 1/4 бөлігі мөлшерінде Ш. пайдасына алимент төлеуге міндеттенді. кәмелетке толған. Алимент мөлшерін азайту туралы талап қоя отырып, С. оны қанағаттандыру үшін негіз ретінде заңмен белгіленген үлестен асып кетуді және оның материалдық жағдайының өзгеруін көрсетті. Бірінші сатыдағы соттың талапкердің көрсетілген дәлелдері назарға алынбады, өйткені талапкердің материалдық жағдайының нашарлауы туралы дәлелдер және екі атқарушылық құжат бойынша алимент өндіріп алудың асып кеткенін растайтын дәлелдер ұсынылмады.
Сот талапкер ұсынған зейнетақы төлемдері туралы анықтамалармен оның зейнетақы мөлшерінің ұлғаюы, сондай-ақ респонденттердің пайдасына Р.және Ш. алименттерінің зейнетақыдан ұсталуы 50% - дан аспайтын жалпы мөлшерде расталғанын атап өтті. Талапкердің Екінші деңгейдегі банктерде кредиттік міндеттемелерінің болуы және коммуналдық қызметтерге ақы төлеу сот назарға алынбады, өйткені тұтынушылық мақсаттарға кредиттер алу кезінде талапкерге кәмелетке толмаған балаларды күтіп-бағу жөніндегі өзінің міндеттемелері туралы белгілі болды, қарыздар оның жеке қажеттіліктеріне жұмсалды, талапкердің 40000-50000 теңге сомасында дәрі-дәрмек сатып алуға жұмсаған шығындарын растайтын дәлелдер ұсынылмады. Осылайша, бірінші сатыдағы сот кәмелетке толмаған балаларды асырауға алимент мөлшерін азайту үшін заңда көзделген негіздердің жоқтығын дұрыс анықтады. Сонымен қатар, көрсетілген тұжырымдарға қарамастан, сот кәмелетке толмаған баланы асырап-бағу үшін жауапкер Ш.пайдасына С. - дан өндіріп алынатын алимент мөлшерін 1/4 бөліктен 1/6 бөлікке дейін төмендетіп, ш. - ның талап арызын мойындау арқылы шешімді уәждеді, бұл бірінші сатыдағы соттың пікірі бойынша әділ және заңды болып табылады. Бұл ретте сот кәмелетке толмаған баланы асырап-бағуға Р.пайдасына алимент мөлшерін бұрынғы күйінде қалдыру қажет деп танып, 1/4 бөлік мөлшерінде алимент заңда көзделгенін, талапкердің құқықтары бұзылмағанын, бұл да әділ екенін көрсетті. Апелляциялық сатыдағы сот бірінші сатыдағы соттың көрсетілген тұжырымдарымен келісе отырып және Ш. апелляциялық шағымды қанағаттандырудан бас тарта отырып, соңғысы кәмелетке толмаған қызының мүддесі үшін заңды өкіл ретінде әрекет ете отырып, талап қоюды мәжбүрлеусіз мойындауға өз еркімен, бұл оның құқығы болып табылады және басқа адамдардың құқықтарын бұзбайды, сондай-ақ басқа адамдардың құқықтарына қайшы келмейді заңға. Сот алқасының пікірінше, екі жауапкердің пайдасына кәмелетке толмаған балаларды асырауға алимент мөлшерін азайту үшін заңды негіздердің жоқтығы туралы дұрыс қорытынды жасай отырып, жергілікті соттар материалдық және іс жүргізу құқығының нормаларын бұзды және дұрыс қолданбады.
Мәселен, "Неке (ерлі – зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі-кодекс) 175-бабының 1-тармағына сәйкес, егер алимент төлеу туралы келісім болмаған кезде алимент мөлшері сот тәртібімен белгіленгеннен кейін Тараптардың бірінің материалдық немесе отбасылық жағдайы өзгерсе, сот тараптардың кез келгенінің талап етуі бойынша алименттің белгіленген мөлшерін өзгертуге немесе алимент төлеуге міндетті адамды оларды төлеуден босатыңыз. Алимент мөлшері өзгерген немесе оларды төлеуден босатылған кезде сот тараптардың назарға лайық өзге де мүдделерін ескеруге құқылы. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының "Соттардың алимент өндіріп алуға байланысты істерді қарау кезінде заңнаманы қолдануы туралы" 2019 жылғы 29 қарашадағы № 6 нормативтік қаулысының 10, 29-тармақтарына сәйкес ата-аналардың табысына және (немесе) өзге де табысына үлестік қатынаста алимент мөлшерін айқындау кезінде сот Кодекстің 139 - бабы 1-тармағының ережелерінен, оған сәйкес сот кәмелетке толмаған балаларға алимент төлеуді олардың ата-аналарынан ай сайын: бір балаға - төрттен бір, екі балаға - үштен бір, үш және одан да көп бала мөлшерінде өндіріп алады - ата-аналардың табысының және (немесе) өзге де табысының жартысы. Бұл үлестердің мөлшерін сот тараптардың материалдық немесе отбасылық жағдайын және басқа да назар аударарлық жағдайларды ескере отырып азайтуы немесе ұлғайтуы мүмкін. Кәмелетке толмаған балаға алимент төлейтін ата-ананың алимент мөлшерін азайту туралы талабын шешкен кезде ата-ананың материалдық немесе отбасылық жағдайының өзгеруі талапты қанағаттандыру үшін сөзсіз негіз болып табылмайтынын есте ұстаған жөн, өйткені мұндай өзгерістер оған алимент төлеуді бұрынғы мөлшерде қолдауға мүмкіндік бермейтінін анықтау қажет. "Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 95-бабы 1-тармағының ережелеріне сәйкес борышкердің жалақысына немесе табысының өзге де түрлеріне бір немесе бірнеше атқарушылық құжаттар бойынша, оның ішінде басқа сот орындаушыларының іс жүргізуіндегі өндіріп алу кезінде борышкердің жалақысының кемінде елу пайызы немесе басқа да басқа табыс.
Алимент мөлшерінің төмендеуіне байланысты даулар
Бұл ретте, алимент өндіріп алу және мертігуден немесе денсаулығының өзге де зақымдануынан, сондай-ақ асыраушысының қайтыс болуынан келтірілген зиянды өтеу жағдайларын қоспағанда, борышкер үшін сақталатын сома республикалық бюджет туралы заңмен тиісті қаржы жылына жыл сайын белгіленетін ең төмен күнкөріс деңгейінің мөлшерінен кем болмауға тиіс. Іс материалдарында с.зейнетақысынан 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап Р. пайдасына 1/4 бөлік мөлшерінде, 2020 жылғы 1 мамырдан бастап Ш пайдасына 1/4 бөлік мөлшерінде алимент ұсталатыны анықталды. 2020 жылғы сәуірден бастап талапкердің зейнетақы мөлшері 257 270 теңгеден 270 066 теңгеге дейін өсті. 2020 қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасы: 1 қаңтардан бастап - 31 183 теңге, 1 сәуірден бастап - 32 668 теңге. Осылайша, борышкер С. - да сақталатын зейнетақы төлемінің сомасы-135 033 теңге (өндіріп алушылардың пайдасына алимент ұсталғаннан кейін) заңда белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейінен асып түседі. Осыған байланысты талапкердің заңда белгіленген алимент үлесінен асып кету туралы дәлелдерін соттар дұрыс негізсіз деп таныды. Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі – АІЖК) 48-бабының 2-бөлігінің, 171-бабының қағидалары бойынша сот, егер бұл әрекеттер заңға қайшы келсе немесе біреудің құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін бұзса, талап қоюды жауапкер деп тануды қабылдамайды. Жауапкер бірінші және апелляциялық сатыдағы соттарда жазбаша өтініш беру жолымен шешім шығару үшін сот жойылғанға дейін талап қоюды толық немесе бір бөлігінде тануға құқылы. Талап қоюды тану қабылданғанға дейін сот талапкерге, жауапкерге немесе тараптарға тиісті іс жүргізу әрекеттерінің салдарын түсіндіреді. Осы Кодекстің 48-бабының екінші бөлігінде көзделген негіздер бойынша жауапкердің талап қоюды толық немесе бір бөлігінде тануды қабылдауы не мұндай тануды қабылдамауы туралы сот шешімінде немесе қаулысында көрсетіледі. Іс материалдарынан жауапкер Ш.сотқа арыз беріп, онда талапкер С. - ның алимент мөлшерін азайту туралы талап-арызын толық көлемде мойындады, соттың талап-арызды мойындауының салдары оған түсіндірілді және түсінікті болды, одан кейінгі сот отырыстарын оның қатысуынсыз қарауды сұрады.
Алимент мөлшерінің төмендеуіне байланысты даулар бойынша заңгер
Сот алқасының пікірінше, жауапкер Ш. талап арызды мойындап, Айзия баланы күтіп - бағуға алименттің бұрын белгіленген мөлшерін азайта отырып, алименттің бұрынғы мөлшерін екінші өндіріп алушы Р. баланы асырап - бағуға алименттің бұрынғы мөлшерін сақтай отырып, Ералы, жергілікті соттар, алимент мөлшерін төмендетуге заңды негіздер болмаған кезде, кәмелетке толмағанның заң талаптарын, құқықтары мен заңды мүдделерін бұзды бала-Айзия. АІЖК-нің 5-бабының 2-бөлігінің, 6-бабының 5-бөлігінің талаптарына сәйкес азаматтық сот ісін жүргізу қағидаттарын бұзу оның сипаты мен маңыздылығына қарай шығарылған сот актілерінің күшін жоюға әкеп соғады. Егер заңда немесе дау тараптарының келісімінде соттың тиісті мәселелерді шешуі көзделсе, сот бұл мәселелерді әділдік пен парасаттылық критерийлеріне сүйене отырып шешуге міндетті.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
