Алимент өндіріп алуға байланысты даулар
"Неке (ерлі – зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі-Кодекс) 141-бабына сәйкес ата-аналардың кәмелетке толмаған балаларға алимент төлеу туралы келісімі болмаған кезде және ата-анасының табысына және (немесе) өзге де табысына үлестік қатынаста алимент өндіріп алу мүмкін болмаған, Тараптардың бірінің мүдделерін қиындататын немесе елеулі түрде бұзатын жағдайларда, сот ай сайын қатты ақшалай сомада немесе бір мезгілде үлестерде және қатты ақшалай сомада өндіріп алынатын алименттердің мөлшерін айқындауға құқылы. балалар кәмелетке толғанға дейін 50 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде алимент төлейді, бұл жауапкердің кәмелетке толмаған балалардың мүдделеріне қарсы әрекет ете отырып, өзінің шынайы табысын әдейі төмендететінін дәлелдейді. Нұр-сұлтан қаласы Есіл аудандық сотының 2020 жылғы 8 қазандағы шешімімен талап қоюды қанағаттандырудан бас тартылды. Осы соттың 2020 жылғы 13 қарашадағы қосымша шешімімен С. Д. пайдасына 5 000 теңге көлемінде өкілдік шығыстар өндірілді. Нұр-сұлтан қаласы сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2020 жылғы 3 желтоқсандағы қаулысымен бірінші сатыдағы соттың шешімі өзгеріссіз қалды. Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасы іс бойынша талапты қанағаттандыру туралы жаңа шешім қабылдай отырып, жергілікті соттардың сот актілерінің күшін жойды. Осыған байланысты Д. с. пайдасына өндірілді. кәмелетке толмаған үш баланы асырауға алимент: Ж., 2005 жылғы 15 маусым, Ә., 2006 жылғы 12 қазан, А., 2013 жылғы 30 тамыз, 2020 жылғы 11 тамыздан бастап балалар кәмелетке толғанға дейін ай сайын 50 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде қатты ақшалай сомада. Сондай-ақ Д. - дан мемлекет кірісіне 8 751 (сегіз мың жеті жүз елу бір) теңге мөлшерінде мемлекеттік баж өндірілді.
Алимент өндіріп алуға байланысты даулар
Іс материалдарынан неке тараптарының кәмелетке толмаған үш баласы бар: Ж., 2005 жылғы 15 маусым, Ә., 2006 жылғы 12 қазан, А., 2013 жылғы 30 тамыз. 2015 жылғы 20 мамырдағы сот шешімімен Тараптар арасындағы неке бұзылды. 2014 жылғы 21 қарашадағы сот бұйрығымен Д. с. пайдасына кәмелетке толмаған балаларды асырап-бағуға 2014 жылғы 19 қарашадан бастап және олардың кәмелетке толғанға дейінгі табысының және (немесе) өзге де табысының ½ бөлігі мөлшерінде алимент өндірілді. Сотқа жүгіну, с. алимент төлемдерінің мөлшерін азайту мақсатында жауапкер өзінің табысын төмендетіп, қаржылық жағдайын әдейі нашарлататынын атап өтті. Төленетін Д. алимент оған кәмелетке толмаған балаларды дұрыс күтіп-бағуды қамтамасыз етуге мүмкіндік бермейді. Неке бұзылғаннан кейін жауапкер өз табысын әдейі төмендетті, ол 286 089 теңгені құрады, бұл "А "ЖЗҚ"ЖШС анықтамасымен расталады. Соттар талап-арызды қанағаттандырудан бас тартып, С.қатты ақшалай сомада алимент белгілеу үшін негіздердің бар екендігін растайтын дәлелдемелер ұсынбағанына түрткі болды. Д. тұрақты жұмыс орны бар және тұрақты жалақы алады, оның ½ бөлігі талапкерге кәмелетке толмаған балаларды асырауға алимент түрінде аударылады. Жергілікті соттардың мұндай тұжырымдары іс бойынша белгіленген мән-жайларға қайшы келеді және материалдық құқық нормаларына сәйкес келмейді. Қазақстан Республикасы Конституциясының 27-бабына сәйкес балаларға қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу ата-аналардың табиғи құқығы мен міндеті болып табылады. "Неке (ерлі – зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі-Кодекс) 141-бабына сәйкес ата-аналардың кәмелетке толмаған балаларға алимент төлеу туралы келісімі болмаған кезде және ата-анасының табысына және (немесе) өзге де табысына үлестік қатынаста алимент өндіріп алу мүмкін болмаған, Тараптардың бірінің мүдделерін қиындататын немесе елеулі түрде бұзатын жағдайларда, сот ай сайын қатты ақшалай сомада немесе бір мезгілде үлестерде және қатты ақшалай сомада өндіріп алынатын алименттердің мөлшерін айқындауға құқылы. Қатты ақша сомасының мөлшерін сот айлық есептік көрсеткіштің мөлшеріне сүйене отырып, тараптардың материалдық және отбасылық жағдайын және басқа да назар аударарлық жағдайларды ескере отырып, баланың оны қамтамасыз етудің бұрынғы деңгейін барынша сақтау көлемінде айқындайды.
Егер ата-аналардың әрқайсысының жанында балалар қалса, ата-аналарының бірінен алимент мөлшері аз қамтамасыз етілген екіншісінің пайдасына ай сайын өндіріп алынатын және осы баптың 3-тармағына сәйкес сот айқындайтын нақты ақшалай сомада айқындалады. Жоғарыда келтірілген норманың мағынасынан балаларды тәрбиелеу мен күтіп-бағу үшін тең жағдай жасау мақсатында сот алиментті тек бір ата-анадан анағұрлым қамтамасыз етілген басқа, аз қамтамасыз етілген ата-ананың пайдасына өндіріп алады. Қазіргі уақытта кәмелетке толмаған үш балаға төленетін алимент мөлшері 18 700 теңгені құрайтыны анықталды. Балалар мектеп-лицейде қосымша оқу ақысымен оқиды, осыған байланысты талапкердің күнделікті және тұрмыстық шығындарын толық қамтамасыз етуге мүмкіндігі жоқ. Бұл ретте жауапкер "А"ЖЗҚ ЖШС-де жұмыс істейді. Бұрын ол осы компанияның жалғыз құрылтайшысы және басшысы болған. Алайда алимент төлемдерін төмендету мақсатында фирманы қазіргі жұбайына қайта жазып, табысын 42 500 теңге мөлшерінде ең төменгі жалақыға дейін төмендету арқылы өзінің қаржылық жағдайын әдейі нашарлатты. "Нұр-сұлтан қаласы бойынша Азаматтарға арналған үкімет "мемлекеттік корпорациясы" КЕАҚ филиалының мәліметтеріне сәйкес, Д. "А" ЖШС құрылтайшысы бола отырып, жұбайының қызын осы ЖШС директоры етіп тағайындады. 2021 жылдың 2 сәуірінде Э. "А" ЖЗҚ ЖШС директорын Ақтөбе облысында тұратын Д. - г. ағасына ауыстырды. Сонымен қатар, Д.С. - мен бірге сатып алынған пәтер үлесінің 1/3 бөлігін өзінің қазіргі жұбайы Э. - ҒА сыйға тартты, ол өз кезегінде С. - ға осы 1/3 үлесті 10 000 000 теңгеге сату туралы хабарлама жіберді. Бұл жағдайлар сотталушының кәмелетке толмаған балалардың бұрынғы өмір сүру деңгейін қамтамасыз ету үшін алимент төлеуден аулақ болу үшін қолдан келгеннің бәрін жасайтындығын көрсетеді.
Алимент өндіріп алуға байланысты даулар
Осылайша, аталған құқық нормаларын, сондай-ақ жауапкер тарапынан өзінің ай сайынғы табысын қасақана төмендетуді растайтын іс бойынша белгіленген дәлелдемелер жиынтығын назарға ала отырып, талапкердің талаптары негізделген және қанағаттандырылуға тиіс деп танылады. Іс бойынша дәлелдемелерді жинау және қосымша тексеру талап етілмейтінін ескере отырып, даудың мән-жайлары толық анықталған, алайда бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар дәлелдемелерді бағалау, материалдық құқық нормаларын түсіндіру және қолдану кезінде қате жіберген, сот алқасы талапты қанағаттандыру туралы жаңа шешім шығара отырып, даулы сот актілерінің күшін жойды. Баяндалғанға байланысты бірінші сатыдағы соттың жауапкердің пайдасына талап қоюшыдан 5 000 теңге көлемінде өкілдік шығыстарды өндіріп алу туралы қосымша шешімі де жойылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
