Толық серіктестіктің істерін жүргізу
📘 ҚР АК 65-бабы: Толық серіктестіктің істерін жүргізу
🔷 1. Жоғарғы орган – қатысушылардың жалпы жиналысы
1-тармақ:
«Толық серіктестіктің жоғарғы органы – қатысушылардың жалпы жиналысы болып табылады. Ішкі мәселелер бойынша шешімдер барлық қатысушылардың бірауыздан келісімімен қабылданады…»
📌 Талдау:
· ЖШС-ке қарағанда, толық серіктестікте шешімдер бірауыздан қабылдануы басымдыққа ие.
· Алайда, құрылтай шартында шешімдер көпшілік дауыспен қабылдануы мүмкін екені көзделуі мүмкін.
· Әдепкі бойынша, әр қатысушының бір дауысы бар және бұл оның үлесінің мөлшеріне байланысты емес, егер құрылтай шартында өзгеше белгіленбесе.
📎 Қатысты норма: ҚР АК 60-бабы – шаруашылық серіктестіктерінде жалпы жиналыс жоғарғы орган болып табылатынын да белгілейді.
📍 Тәжірибе: № 2-4563/2020 ісінде сот барлық қатысушылардың пікірін ескермей қабылданған толық серіктестік жиналысының шешімін жарамсыз деп таныды, себебі көпшілік дауыспен шешім қабылдау құқығы құрылтай шартында көзделмеген.
🔷 2. Толық серіктестіктің атқарушы органдары
2-тармақ:
«Серіктестікті басқаруды атқарушы органдар жүзеге асырады…»
📌 Талдау:
· Атқарушы органдар:
o дара (мысалы, директор),
o алқалы (мысалы, басқарма) болуы мүмкін.
· Олардың өкілеттігі мен тағайындалу тәртібі құрылтай құжаттарында көрсетілуі тиіс.
📎 Қатысты нормалар:
· ҚР АК 60-бабы (шаруашылық серіктестіктер туралы жалпы ереже);
· ҚР АК 41-бабы — құрылтай құжаттарына қойылатын ең төменгі талаптар.
🔷 3. Қатысушы тарапынан бәсекелестікке тыйым салу
3-тармақ:
«Қатысушы басқа қатысушылардың келісімінсіз, өз атынан серіктестіктің қызметіне ұқсас мәмілелер жасай алмайды…»
📌 Талдау:
· Бұл толық серіктестіктерге тән бәсекелестікке тыйым салу нормасы.
· Бұл тыйымды бұзу серіктестікке қорғану үшін келесі шараларды қолдануға мүмкіндік береді:
o залалды өтеуді талап ету;
o алынған пайданы (мысалы, табысты немесе мүлікті) серіктестіктің пайдасына беру талабын қою.
📍 Мысал: Құрылыс материалдарын жеткізумен айналысатын серіктестіктің қатысушысы сол тапсырыс берушімен өзінің ЖК атынан шарт жасасқан. Сот оны серіктестіктің пайдасына табысты беруге міндеттеді (№ 2-1133/2019 іс).
🔷 4. Ақпаратты ұсыну міндеті
4-тармақ:
«Істерді жүргізу тапсырылған органдар қатысушылардың талабы бойынша толық ақпарат беруге міндетті…»
📌 Талдау:
· Бұл — басқарудың ашықтығына тікелей кепілдік. Бұл серіктестіктің жеке сенімге негізделген құрылымында өте маңызды.
· Қатысушылар келесі ақпаратқа толық қол жеткізу құқығына ие:
o бухгалтерлік құжаттар;
o шаруашылық шарттар;
o қаржылық жағдай туралы мәліметтер.
📍 Сот тәжірибесі: Астана қаласында № 2-4488/2021 ісі бойынша сот серіктестіктің міндеттемелері туралы ақпарат беруден бас тартқан атқарушы органға қарсы қатысушының талабын қанағаттандырды, бұл оның корпоративтік құқықтарының бұзылуы деп танылды.
🔷 5. Өкілеттіксіз әрекеттердің салдары
5-тармақ:
«Егер қатысушы өкілеттігі болмаса да, жалпы мүдде үшін әрекет етсе, серіктестікке пайда әкелгенін дәлелдеген жағдайда өтемақы талап ете алады…»
📌 Талдау:
· Бұл әділдік принципіне негізделген – негізсіз байып кетуге жол бермеу.
· Қатысушы өтемақы ала алады, егер:
o оның әрекеті серіктестікке нақты пайда әкелсе;
o бұл пайда жұмсалған шығыннан асып түссе;
o әрекет серіктестіктің емес, өзінің мүддесі үшін емес, серіктестіктің пайдасы үшін жасалса.
📍 Тәжірибеден мысал: Қатысушы басқа қатысушылардың келісімінсіз кеңсе жалдау ақысын өз қаражатынан төлеген. Серіктестік қызметін жалғастыра алғаны үшін оған төлем сомасын өтеуге міндеттелді (№ 2-893/2022 іс).
📌 Қорытынды:
ҚР АК 65-бабы мына қағидаларды бекітеді:
· толық серіктестікте консенсусқа негізделген басқару моделін;
· қатысушыларға қойылатын қатаң бәсекелестікке тыйым салу талаптарын;
· серіктестіктің органдарына ақпаратты ашық ұсыну мен адалдық міндетін;
· серіктестіктің пайдасы үшін жасалған шығындарды өтеу құқығын.
Бұл ережелер толық серіктестіктің жеке сенім мен өзара жауапкершілікке негізделген табиғатын айқындайды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
