91-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасын бұзу, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің мемлекеттік жәрдемақыларды төлеу жөніндегі міндеттерін орындамау  

     1. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген зейнетақы төлемдерін, аударымдарын жүзеге асыру мерзімдерін және (немесе) тәртібін және (немесе) шарттарын, сондай-ақ ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарттар жасасу тәртібін бұзуы –

     заңды тұлғаларға төрт жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шартқа қосылған салымшылар туралы мәліметтерді ұсынбауы, уақтылы ұсынбауы, сол сияқты көрсетілген салымшылар туралы анық емес мәліметтерді ұсынуы –

     заңды тұлғаға жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     3. Осы баптың екінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, –

     заңды тұлғаға екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     4. "Азаматтарға арналған үкімет"мемлекеттік корпорациясының лауазымды адамдарының зейнетақылар мен мемлекеттік жәрдемақыларды толық мөлшерде және (немесе) белгіленген мерзімде төлеу жөніндегі міндеттерді орындамауы –

           лауазымды адамдарға отыз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     5. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасын бұза отырып мәмілелер мен операцияларды жүзеге асыруы –

     заңды тұлғаларға – төрт жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     6. Жеке тұлғаның, дара кәсіпкердің, жеке нотариустың, жеке сот орындаушысының, адвокаттың, заңды тұлғаның зейнетақымен қамсыздандыру туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген міндеттерді орындамауы не тиісінше орындамауы:

     1) пайдасына міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары бойынша берешек өндіріп алынатын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры салымшыларының тізімдерін мемлекеттік кіріс органына ұсынбау;

     2) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген мерзімдерде міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының есептелген, ұсталған (есептелген) және аударылған сомалары бойынша есеп айырысуларды Мемлекеттік кіріс органдарына ұсынбау;

     3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпке сәйкес әрбір қызметкер бойынша есептелген, ұсталған (есептелген) және аударылған міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының бастапқы есебін жүргізбеу;

     4) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген мерзімдерде салымшыларға есептелген, ұсталған (есептелген) және аударылған міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары туралы мәліметтерді ұсынбау;

     5) Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын аудармаған, уақтылы және (немесе) толық есептемеген, ұстап қалған (есептеген) және (немесе) Төлеген (аударған);

     6) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында көзделген жағдайларда мемлекеттік кіріс органдарының өкімі бойынша касса бойынша барлық шығыс операциялары тоқтатылмаған, –

     ескертуге әкеледі.

     7. Осы баптың алтыншы бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет, –

     Жеке тұлғаларға – он, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – жиырма, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – отыз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-аударылмаған, уақтылы және (немесе) толық есептелмеген, ұсталған (есептелген) және (немесе) төленген соманың елу пайызы мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары.

     8. Банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген міндеттерді орындамауы:

     1) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында көзделген жағдайларда және тәртіппен агенттердің – заңды тұлғалардың немесе дара кәсіпкерлердің, жеке нотариустардың, жеке сот орындаушыларының және адвокаттардың мемлекеттік кіріс органдарының өкімі бойынша банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұрмаған жағдайларда;

     2) банктің немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымның кінәсінен төлем құжатының деректемелерін толтыру кезінде аударылмаған (есептелмеген), уақтылы аударылмаған (банктік шоттардан ақшаны есептен шығару жөніндегі операциялар жасалған күннен кешіктірілген немесе банкке немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымның келесі күні қолма-қол ақша банкке немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымның кінәсінен "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының және өсімпұлдардың сомаларын;

     3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары мен өсімпұлдардың сомаларын өндіріп алуға Мемлекеттік кірістер органдарының инкассолық өкімдері орындалмаған, –

     Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген міндеттерді орындамау кезеңінде агенттердің банк шоттары бойынша жасалған шығыс операциялары сомасының бес пайызы мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     9. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған күні шындыққа сәйкес келмейтін жарнаманы жариялауы немесе жариялауы, –

     заңды тұлғаларға екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     10. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық декларациясының Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында көзделген оның мазмұнына сәйкес келмеуі –

     заңды тұлғаларға жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     11. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының құрылтайшыларының (акционерлерінің) және (немесе) оның үлестес тұлғаларының мәліметтерді немесе өзге де сұратылатын ақпаратты ұсынбауы, сол сияқты бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан да көп рет) уақтылы ұсынбауы -

     Жеке тұлғаларға-жүз, заңды тұлғаларға – екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     12. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының құрылтайшыларының (акционерлерінің) және (немесе) оның үлестес тұлғаларының дәйексіз, сол сияқты толық емес есептілікті, мәліметтерді немесе өзге де сұратылатын ақпаратты ұсынуы –

     Жеке тұлғаларға-жүз, заңды тұлғаларға – екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Ескерту. Осы баптың алтыншы және жетінші бөліктерінің мақсаттары үшін, егер аударылмаған, уақтылы және (немесе) толық есептелмеген, ұсталған (есептелген) және (немесе) төленген (аударылған) міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының сомасы осы бапқа сәйкес белгіленетін бір айлық есептік көрсеткіштен кем болған жағдайда, адам әкімшілік жауаптылыққа тартылуға жатпайды. әкімшілік құқық бұзушылық анықталған күні қолданылып жүрген заңмен.

     Жеке тұлғаның зейнетақымен қамсыздандыру құқығын іске асыруға байланысты қоғамдық қатынастар әкімшілік құқық бұзушылықтың жалпы объектісі болып табылады.

     Қазақстан Республикасы азаматтарының Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен зейнетақымен қамсыздандыруға құқығы бар. Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасы ҚР Конституциясына негізделеді және "Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" Заңнан, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.

     Конституцияның 28-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының азаматына ең төменгі жалақы мен зейнетақының мөлшеріне, жасы бойынша, ауырған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де заңды негіздер бойынша әлеуметтік қамсыздандыруға кепілдік беріледі.

     Қазақстан Республикасында азаматтарды зейнетақымен қамсыздандырудың құқықтық және әлеуметтік негіздерін "Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" заң (бұдан әрі – заң) айқындайды. Заң мемлекеттік органдардың, жеке және заңды тұлғалардың азаматтардың зейнетақымен қамсыздандыруға конституциялық құқығын іске асыруға қатысуын регламенттейді.

     Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасымен реттелетін қоғамдық қатынастар құқық бұзушылықтың тікелей объектісі болып табылады.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген зейнетақы төлемдерін, аударымдарын жүзеге асыру мерзімдерін және (немесе) тәртібін және (немесе) шарттарын, сондай-ақ ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарттар жасасу тәртібін бұзғаны үшін жауапкершілікті белгілейді.

Заңның 1-бабының 3-тармағына сәйкес Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры зейнетақы жарналары мен зейнетақы төлемдерін тарту жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға болып табылады.Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры акционерлік қоғам нысанында құрылады, коммерциялық емес ұйым болып табылады.

     Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры тартатын жарналардың түрлері:

     - міндетті зейнетақы жарналары-Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Заңға сәйкес енгізілетін ақша;

     - міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары - агенттер өз қаражаты есебінен Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына кәсіптері жұмыскерлердің өндірістерінің, жұмыстарының, кәсіптерінің тізбесінде көзделген еңбек жағдайлары зиянды жұмыстарда істейтін жұмыскерлердің пайдасына аударған ақша;

     - ерікті зейнетақы жарналары-салымшылар өз бастамасы бойынша Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына және (немесе) ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына Қазақстан Республикасының заңнамасында және ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шартта айқындалатын тәртіппен зейнетақы төлемдерін алушының пайдасына салатын ақша.

     Өзге тұлғаларға міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын тартуға тыйым салынады.

     Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры да зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.Зейнетақы төлемдері:

     жасы бойынша-еңбек өтіліне барабар жүзеге асырылатын, 1998 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша кемінде алты ай еңбек өтілі бар жеке тұлғаларға ақша төлемдері;

     еңбек сіңірген жылдары үшін-әскери қызметшілерге, арнаулы мемлекеттік және құқық қорғау органдарының, мемлекеттік фельдъегерлік қызметтің қызметкерлеріне, сондай-ақ арнаулы атақтарға, сыныптық шендерге ие болу және нысанды киім кию құқықтары заңға сәйкес 2012 жылғы 1 қаңтардан бастап жойылған адамдарға ақша төлеу;

     Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан және (немесе) ерікті жинақтаушы зейнетақы Қорынан – зейнетақы төлемдерін алушыларға зейнетақы жинақтарын төлеуден;

     ерікті жинақтаушы зейнетақы қорынан-ерікті зейнетақы жарналары төленген жеке тұлғаларға ақша төлеу.

     Ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры-ерікті зейнетақы жарналарын тарту құқығымен инвестициялық портфельді басқару жөніндегі қызметті уәкілетті органның лицензиясы негізінде жүзеге асыратын бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушысы (Заңның 1-бабының 5-тармағы).Ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры акционерлік қоғам нысанында құрылады.

     Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры мен ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары және ерікті зейнетақы жарналары есебінен қалыптастырылған зейнетақы активтерін тек қана:

     1) тізбесін уәкілетті орган және инвестициялық декларация айқындайтын қаржы құралдарына орналастыруды;

     2) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес зейнетақы төлемдерін жүзеге асыру;

     3) Зейнетақы жинақтарын Заңда және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде көзделген тәртіппен зейнетақы аннуитеті шарты бойынша сақтандыру ұйымына аудару;

     4) ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы жинақтарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорынан Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына, сондай-ақ бір ерікті жинақтаушы зейнетақы қорынан басқа ерікті жинақтаушы зейнетақы Қорына аудару;

     5) қате есептелген зейнетақы жарналарын және өзге де қате есептелген ақшаны қайтару;

     6) Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына Заңда белгіленген жағдайларда және мөлшерде комиссиялық сыйақы төлеу.

     Зейнетақы төлемдерін, аударымдарын жүзеге асыру мерзімдері, тәртібі және шарттары, сондай-ақ ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарттар жасасу тәртібі уәкілетті органдардың Заңын және нормативтік құқықтық актілерін айқындайды.  

     Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан алынатын міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтарынан төленетін зейнетақы төлемдерін жүзеге асыру тәртібі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 қазандағы № 1042 қаулысымен бекітілген қағидаларды айқындайды.

     Зейнетақы аннуитеті шарты бойынша зейнетақы жинақтарын сақтандыру ұйымына аудару тәртібі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 26 ақпандағы № 32 қаулысымен бекітілген Қағидаларда айқындалған.

     Құқық бұзушылықтың объективті жағы зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамада белгіленген зейнетақы төлемдерін, аударымдарын жүзеге асыру мерзімін, тәртібін, талаптарын, сондай-ақ ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарттар жасасу тәртібін бұзудан тұрады және іс-әрекет (әрекетсіздік) нысанында көрсетіледі.  

     Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры не ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры құқық бұзушылық субъектісі болып табылады.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.  

     2 бөлім. Түсініктеме берілген баптың екінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шартқа қосылған салымшылар туралы мәліметтерді ұсынбауы, уақтылы ұсынбауы, сол сияқты аталған салымшылар туралы анық емес мәліметтерді ұсынуы болып табылады. Әрекет әрекет түрінде де, әрекетсіздік түрінде де көрінуі мүмкін.

     Жоғарыда көрсетілген мәліметтерді ұсыну міндеті Заңның 37-бабы негізінде Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жүктелген. Осы бапқа сәйкес Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарт туралы мәліметтерді міндетті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарт жасасқан жеке тұлғалардың бірыңғай тізіміне енгізу үшін "Азаматтарға арналған үкімет" Мемлекеттік корпорациясына жеке зейнетақы шотын ашу туралы электрондық хабарлама жібереді, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары.

     Міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарт-шарттарын салымшы (алушы) ұсынылған шартқа тұтастай қосылу жолымен ғана қабылдайтын қосылу шарты.

     Міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарт жасасқан жеке тұлғалардың бірыңғай тізімін, міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары бойынша салымшылардың (алушылардың) деректер базасын қалыптастыру тәртібі Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2017 жылғы 3 тамыздағы № 232 бұйрығымен бекітілген қағидаларды айқындайды. Осы бұйрықпен сондай-ақ орталық атқарушы органның және Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының ақпараттық жүйелері арасында жеке зейнетақы шоттары бойынша қозғалыстар туралы ақпарат алмасу қағидалары бекітілді.  

     Құқық бұзушылық субъектісі-Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.

     Түсініктеме берілген баптың 3-бөлігі әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде ӘҚБтК-нің 91-бабының 2-бөлігінде көзделген іс-әрекеттің қайталап жасалуын саралау белгісімен айқындайды.  

     4 бөлім. ӘҚБтК 91-бабының төртінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының лауазымды адамдарының зейнетақылар мен мемлекеттік жәрдемақыларды толық мөлшерде және (немесе) белгіленген мерзімде төлеу жөніндегі міндеттерді орындамауынан тұрады және іс-әрекет немесе әрекетсіздік нысанында көрсетіледі.

     "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының зейнетақылар мен мемлекеттік жәрдемақыларды төлеу жөніндегі міндеттері "Қазақстан Республикасында мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша Мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар туралы" заңда, "жерасты және ашық тау-кен жұмыстарында, ерекше зиянды және ерекше ауыр еңбек жағдайлары бар жұмыстарда жұмыс істеген адамдарға мемлекеттік арнаулы жәрдемақы туралы" заңда көзделген немесе еңбек жағдайлары зиянды және ауыр жұмыстарда","Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" Заңымен.

     "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының бюджет қаражаты есебінен мемлекеттік базалық зейнетақы төлемін беру, сондай-ақ жасына байланысты зейнетақы төлемдерін, мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша Мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақыларды, мемлекеттік арнаулы жәрдемақыларды тағайындау және жүзеге асыру тәртібі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі №бұйрығымен бекітілген қағидаларды айқындайды 223.

     Құқық бұзушылық субъектісі - "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының лауазымды тұлғасы.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.

     5 бөлім. Салымшылардың (алушылардың) құқықтары мен мүдделерін қорғау мақсатында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына тыйым салынады:

     1) Заңда көзделген қызмет түрлерін қоспағанда, өзге де кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру;

     2) зейнетақы активтерін Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделмеген мақсаттарға пайдалану;

3) республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің 100 еселенген мөлшерінен аспайтын сомаға өз қызметкерлеріне қаржылық көмекті қоспағанда, Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының меншікті активтері есебінен өтеусіз негізде қаржылық көмек ұсыну;

     4) зейнетақы және (немесе) меншікті активтерді кепілге беру;

     5) акциялардан басқа бағалы қағаздар шығару;

     6) қарыз қаражатын тарту;

     7) кез келген тәсілмен қарыз беру;

     8) Кез келген түрдегі кепілгерліктер мен кепілдіктер беру;

     9) зейнетақы жүйесінің жұмыс істеуі және инвестициялық портфельді басқару жөніндегі қызмет мәселелері бойынша салымшыларға (алушыларға) өтеусіз консультациялық қызметтер көрсету үшін Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорымен еңбек шарты не Ұлттық пошта операторымен шарт жасалмаған адамдарды тарту;

     10) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген жағдайларды қоспағанда, заңды тұлғаларды құруға және олардың қызметіне қатысу (Заңның 34-бабы).

     Осы мақсатта ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына тыйым салынады:

     1) нәтижесінде Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе инвестициялық декларацияда белгіленген талаптар бұзылатын мәмілелер жасауға;

     2) заңда белгіленген қызмет түрлерін қоспағанда, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға;

     3) зейнетақы активтерін Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделмеген мақсаттарға пайдалануға;

     4) зейнетақы активтерін өтеусіз иеліктен шығару жөнінде инвестициялық шешімдер қабылдауға;

     5) зейнетақы активтерін зейнетақы портфелін басқару жөніндегі қызметпен байланысты емес үшінші тұлғалардың өз міндеттемелерінің немесе міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету үшін пайдалануға;

     6) өзіне тиесілі активтерді зейнетақы активтерінің құрамына сатуға (беруге) ;

     7) активтерді несиеге сату;

     8) инвестициялық декларацияға сәйкес қаржы құралдарымен сауда-саттықты ұйымдастырушылардың сауда жүйелерінде мәмілелер жасау жағдайларын қоспағанда, қарыз шарттарының талаптарында зейнетақы активтері есебінен қайтарылуға жататын ақшаны немесе өзге де мүлікті алуға құқылы;

     9) ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шартқа және инвестициялық декларацияға сәйкес шығыстарды өтеу және сыйақы алу жағдайларын қоспағанда, өзі басқаратын зейнетақы активтерін сатып алуға;

     10) жарнамада және бұқаралық ақпарат құралдарында ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерінің бір жылдан кем кезеңдегі табыстылығы туралы ақпаратты көрсетуге міндетті;

     11) зейнетақы және (немесе) меншікті активтерді кепілге беруге;

     12) акциялардан басқа бағалы қағаздар шығаруға;

     13) ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының борыштық бағалы қағаздарды сатып алуын қоспағанда, кез келген тәсілмен қарыз беруге міндетті (Заңның 41-бабы).

     Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасын бұза отырып мәмілелер мен операцияларды жүзеге асыруы түсіндірілетін баптың бесінші бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағын құрайды. Әрекет әрекет немесе әрекетсіздік түрінде жасалуы мүмкін.

     Құқық бұзушылық субъектісі-Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.  

     6 бөлім. ӘҚБтК-нің 91-бабының 6-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағы жеке тұлғаның, дара кәсіпкердің, жеке нотариустың, жеке сот орындаушысының, адвокаттың, заңды тұлғаның зейнетақымен қамсыздандыру туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген міндеттерді орындамауы не тиісінше орындамауы болып табылады.

     Әрекет әрекет (әрекетсіздік) түрінде көрсетіледі және келесі түрде жасалуы мүмкін:

     1) пайдасына міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары бойынша берешек өндіріп алынатын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры салымшыларының тізімдерін мемлекеттік кіріс органына ұсынбау;

     2) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген мерзімдерде міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының есептелген, ұсталған (есептелген) және аударылған сомалары бойынша есеп айырысуларды Мемлекеттік кіріс органдарына ұсынбау;

     3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпке сәйкес әрбір қызметкер бойынша есептелген, ұсталған (есептелген) және аударылған міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының бастапқы есебін жүргізбеу;

     4) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген мерзімдерде салымшыларға есептелген, ұсталған (есептелген) және аударылған міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары туралы мәліметтерді ұсынбау;

     5) Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын аудармаған, уақтылы және (немесе) толық есептемеген, ұстап қалған (есептеген) және (немесе) Төлеген (аударған);

     6) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында көзделген жағдайларда мемлекеттік кіріс органдарының өкімі бойынша касса бойынша барлық шығыс операциялары тоқтатылмаған

     Жеке тұлғалар, дара кәсіпкерлер, жеке нотариустар, жеке сот орындаушылары, адвокаттар, өздеріне жүктелген міндеттерді орындамаған немесе тиісінше орындамаған заңды тұлғалар құқық бұзушылық субъектілері болып табылады.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.  

     Түсініктеме берілген баптың 7-бөлігі әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде ӘҚБтК 91-бабының 6-бөлігінде көзделген іс-әрекетті қайталап жасауды саралау белгісімен айқындайды.  

     ӘҚБтК-нің 91-бабына ескертпеге сәйкес, егер аударылмаған, уақтылы және (немесе) толық есептелмеген, ұсталған (есептелген) және (немесе) төленген (аударылған) міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының сомасы аударылмаған жағдайда, тұлға осы баптың алтыншы және жетінші бөлігі бойынша әкімшілік жауаптылыққа тартылуға жатпайтынын атап өткен жөн жарналар әкімшілік құқық бұзушылық анықталған күні қолданылып жүрген заңға сәйкес белгіленетін бір айлық есептік көрсеткіштен кем болады.

     8 бөлім. Банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында белгіленген міндеттерді орындамауы түсіндірілетін баптың сегізінші бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағын құрайды.

     Әрекет әрекет (әрекетсіздік) арқылы жасалуы мүмкін:

     1) Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында көзделген жағдайларда және тәртіппен агенттердің – заңды тұлғалардың немесе дара кәсіпкерлердің, жеке нотариустардың, жеке сот орындаушыларының және адвокаттардың мемлекеттік кіріс органдарының өкімі бойынша банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұрмаған жағдайларда;

     2) банктің немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымның кінәсінен төлем құжатының деректемелерін толтыру кезінде аударылмаған (есептелмеген), уақтылы аударылмаған (банктік шоттардан ақшаны есептен шығару жөніндегі операциялар жасалған күннен кешіктірілген немесе банкке немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымның келесі күні қолма-қол ақша банкке немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымның кінәсінен "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының және өсімпұлдардың сомаларын;

     3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары мен өсімпұлдардың сомаларын өндіріп алуға Мемлекеттік кірістер органдарының инкассолық өкімдері орындалмаған жағдайларда жүзеге асырылады.

     Құқық бұзушылық субъектісі-банк немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.  

     9 бөлім. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына ол жарияланған күні шындыққа сәйкес келмейтін қызметті жарнамалауға тыйым салынады (Заңның 56-бабы).

     Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған күні шындыққа сәйкес келмейтін жарнаманы жариялауы немесе жариялауы ӘҚБтК-нің 91-бабының тоғызыншы бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағын құрайды және іс-әрекет нысанында көрсетіледі.

     Құқық бұзушылық субъектісі-Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры.

     Құқық бұзушылықтың субъективті жағы кінәнің қасақана түрімен сипатталады. Жарияланған жарнаманың шындыққа сәйкес келмеуі кінәлі адамға белгілі болуы керек.

     Түсініктеме берілген баптың 10-бөлігі ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық декларациясының Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасында көзделген талаптарға оның мазмұнына сәйкес келмегені үшін жауаптылықты белгілейді.

     Инвестициялық декларация-инвестициялау объектілерінің тізбесін, зейнетақы активтеріне қатысты инвестициялық қызметтің мақсаттарын, стратегияларын, шарттары мен шектеулерін, зейнетақы активтерін хеджирлеу және әртараптандыру шарттарын айқындайтын құжат (Заңның 1-бабының 18-тармағы).

Құқық бұзушылықтың объективті жағы әрекет (әрекетсіздік) нысанында көрсетіледі және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық декларациясының мазмұнына Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасының талаптарын сақтамау болып табылады.

     Құқық бұзушылық субъектісі-ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.  

     11 бөлім. Түсініктеме берілген баптың он бірінші бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағын Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының құрылтайшыларының (акционерлерінің) және (немесе) оның аффилиирленген тұлғаларының мәліметтерді ұсынбауы, сол сияқты бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан да көп рет) уақтылы ұсынбауы құрайды ақпарат.

     ӘҚБтК 91-бабының 11-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді ҚР Ұлттық Банкі қарайды. "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" ҚР Заңының 70-бабына сәйкес Қазақстан Ұлттық Банкіне жүктелген функциялардың сапалы және уақтылы орындалуын қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Ұлттық Банкі кез келген жеке және заңды тұлғалардан, сондай-ақ мемлекеттік органдардан қажетті ақпаратты, оның ішінде қызметтік, коммерциялық, банктік және өзге де күзетілетін ақпаратты тегін алуға құқылы заңмен құпия. Бұл ретте алынған мәліметтер жария етуге жатпайды. Мемлекеттік органдар, қаржы және өзге де ұйымдар, олардың қауымдастықтары (одақтары), сондай-ақ жеке тұлғалар Қазақстан Ұлттық Банкінің сұрау салуы бойынша қаржы Банкін қоса алғанда, құжаттарды, есептілікті және қажет болған жағдайда Қазақстан Ұлттық Банкінің өз функцияларын орындауы үшін қажетті өзге де қосымша ақпаратты беруге міндетті.

     Жоғарыда айтылғандарға сүйене отырып, ӘҚБтК-нің 91-бабының 11-бөлімінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне мәлімет бермеу туралы сөз болып отыр деп қорытынды жасауға болады. Заңсыз әрекет әрекет немесе әрекетсіздік түрінде көрсетілуі мүмкін.

     Құқық бұзушылық субъектісі:

     - Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры;

     - ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры;

     - ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының құрылтайшылары (акционерлері). Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының құрылтайшылары және (немесе) акционерлері Қазақстан Республикасының резидент-жеке тұлғалары, заңды тұлғалар болуы мүмкін;

     - ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының үлестес тұлғалары-өздеріне берілген өкілеттіктер шеңберінде бақылау және қадағалау функцияларын жүзеге асыратын мемлекеттік органдарды және Ұлттық басқарушы холдингті қоспағанда) шешімдерді тікелей және (немесе) жанама айқындауға және (немесе) бір-біріне (тұлғалардың біріне)қабылданатын шешімдерге ықпал етуге мүмкіндігі бар жеке немесе заңды тұлғалар шешімдер, оның ішінде жасалған мәмілеге байланысты. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры акционерлерінің құрамында ұлттық басқарушы холдингтің болуы бір-біріне қатысты аффилиирленген тұлғаларды айқындау үшін негіз болып табылмайды.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.

     12 бөлім. Өз кезегінде Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының немесе ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының құрылтайшыларының (акционерлерінің) және (немесе) оның үлестес тұлғаларының дәйексіз, сол сияқты толық емес есептілікті, мәліметтерді немесе өзге де сұратылатын ақпаратты беруі ӘҚБтК 91-бабының 12-бөлігі бойынша жауаптылыққа әкеп соғады.  

     Объективті тарап іс-әрекет нысанында көрсетіледі және талап етілетін ақпаратты беру туралы сұрау салудың тиісінше орындалмауынан тұрады. Сұралған ақпарат, түсініктеме берілген мақаланың 11-бөлігінің объективті жағына қарағанда, уақтылы берілуі мүмкін, бірақ дұрыс емес немесе толық емес.  

     Құқық бұзушылық субъектісі: Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры; ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры; ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының құрылтайшылары (акционерлері); ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының үлестес тұлғалары болып табылады.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.

     ӘҚБтК-нің 91-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер қаралады:

     - Мемлекеттік кірістер органдары-алтыншы, жетінші және сегізінші бөлімдер бойынша (ӘҚБтК 720-бабы);

     – Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі-бірінші, екінші, үшінші, бесінші, тоғызыншы, оныншы, он бірінші және он екінші бөліктері бойынша (ӘҚБтК 724-бабы);

     – Қазақстан Республикасының Халықты әлеуметтік қорғау органдары-төртінші бөлім бойынша (ӘҚБтК 725-бабы).

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы