Қызметтік міндеттерді орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін тәртіптік теріс қылықтар

«Құқық қорғау қызметі туралы» Заңның 1-бабының 15) тармақшасына сәйкес тәртіптік теріс қылық – қызметкердің өзіне жүктелген міндеттерді құқыққа қайшы, кінәлі түрде орындамауы немесе тиісінше орындамауы, лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдалануы, қызметтік және еңбек тәртібін бұзуы, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін (мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидаларын) не құқық қорғау органдарында қолданылатын ар-намыс кодекстерін (қызметтік әдеп қағидаларын) бұзуы, сондай-ақ құқық қорғау қызметінде болуға байланысты белгіленген шектеулерді сақтамауы.

Заңның 56-бабының 2-тармағына сәйкес қызметтік міндеттерді орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін қызметкерлерге мынадай тәртіптік жазалар қолданылуы мүмкін: ескерту; сөгіс; қатаң сөгіс; қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту; атқаратын лауазымынан босату; арнаулы атағын немесе сыныптық шенін бір сатыға төмендету; құқық қорғау органынан шығару.

«Құқық қорғау қызметі туралы» Заңның 57-бабының 3-тармағына сәйкес қызметкер тәртіптік теріс қылық жасаған жағдайда одан жазбаша түсініктеме талап етіледі. Егер қызметкер өзінің жазбаша түсініктемесінде аталған тәртіптік теріс қылықты жасағаны фактісімен келіссе, құқық қорғау органының басшысы немесе уәкілетті басшы қызметтік тергеп-тексеру жүргізбестен тәртіптік жаза қолдануға құқылы.

Қызметкер өзінің жазбаша түсініктемесінде тәртіптік теріс қылық жасағаны фактісімен келіспеген жағдайда, құқық қорғау органы басшысының немесе уәкілетті басшының бұйрығы бойынша қызметтік тергеп-тексеру жүргізілуге тиіс.

Заңда қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту, атқаратын лауазымынан босату және жұмыстан шығару сияқты тәртіптік жазалар тек жүргізілген қызметтік тергеп-тексерудің нәтижелері және тәртіптік комиссияның тиісті ұсынымдары негізінде ғана қолданылатыны туралы міндетті талап көзделген.

Бұған дейін қолданыста болған «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңның 57-бабы 4-тармағының редакциясы қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту және атқаратын лауазымынан босату сияқты тәртіптік жазаларды құқық қорғау органының бірінші басшысы жанындағы алқа немесе жедел кеңестің шешімі негізінде қолдануға мүмкіндік бергенін атап өткен жөн.

№ 136-VII Заңымен өзгерістер енгізілгеннен кейін Заңның 57-бабының 4-тармағы мынадай редакцияда жазылды:

«Қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту, атқаратын лауазымынан босату, жұмыстан шығару және құқық қорғау органдарының білім беру ұйымынан шығару түріндегі тәртіптік жаза жүргізілген қызметтік тергеп-тексерудің нәтижелері және тәртіптік комиссияның тиісті ұсынымдары бойынша қолданылады.

Қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту, атқаратын лауазымынан босату түріндегі тәртіптік жаза қызметтік тергеп-тексеру жүргізілмей және тәртіптік комиссияның тиісті ұсынымдарынсыз, құқық қорғау органының бірінші басшысы жанындағы алқаның немесе жедел кеңестің шешімі негізінде, қызметкердің өзі жасаған тәртіптік теріс қылық фактісімен келісетіні туралы жазбаша түсініктемесі, сондай-ақ оның жасалу мән-жайларының толық және объективті анықталғанын растайтын материалдар болған кезде қолданылуы мүмкін».

Соттылық

ГПК-нің 26-бабына сәйкес осы санаттағы азаматтық істерді аудандық және оларға теңестірілген соттар қарайды.

М. Шығыс Қазақстан облысының «Жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» ММ-не жұмысқа қайта алу туралы талап қоюмен жүгінді.

Өскемен қалалық сотының 2021 жылғы 26 тамыздағы ұйғарымымен талап қою мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соттың соттылығына жататындығына байланысты қайтарылған.

Апелляциялық сатыдағы сот бірінші сатыдағы соттың ұйғарымы төмендегі негіздер бойынша күшін жоюға жатады деп есептеді.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (бұдан әрі – ӘРПК) 102-бабының 2-бөлігіне сәйкес әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен жария-құқықтық қатынастардан туындайтын даулар соттарға соттылыққа жатады. ӘРПК-нің 3-бабы 7-бөлігінің 2) тармақшасына сәйкес іс жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының азаматтық процестік заңнамасында көзделген істер әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен қаралуға жатпайды.

Жария-құқықтық қатынастардан туындайтын даулар – жария-құқықтық қатынастар субъектілері, билік пен бағыныстылық қатынастары арасындағы, олардың бір тарапы екінші тарапқа қатысты жария өкілеттіктерге ие болатын даулар.

Ал М. мәлімдеген талаптың нысанасы еңбек шартын бұзу туралы бұйрыққа дау айтуға, бұрынғы лауазымына жұмысқа қайта алуға, жалақыны және моральдық зиян үшін өтемақыны өндіруге байланысты еңбек дауы болып табылады.

Осы мәселе бойынша Шығыс Қазақстан облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының ұстанымын дұрыс деп тану қажет.

Осындай ұстанымды Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы да ұстанады. Оның 2022 жылғы 18 тамыздағы № 6ап/431 қаулысымен Жамбыл облысының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2021 жылғы 6 желтоқсандағы ұйғарымы және Жамбыл облыстық сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының 2022 жылғы 12 қаңтардағы ұйғарымы күшінде қалдырылған.

Аталған сот актілерімен М.-ның «Тараз қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасы» РММ-не қызметтік тергеп-тексеру нәтижелері бойынша жасалған қорытындыны және тәртіптік комиссияның шешімін заңсыз деп тану туралы талабы ӘРПК-нің 138-бабы екінші бөлігінің 11) тармақшасы негізінде қайтарылған, яғни іс әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен қаралуға жатпайды.

Жергілікті соттардың сот актілерін күшінде қалдыра отырып, кассациялық сатыдағы сот төмендегіні көрсетті.

ӘРПК-нің 4-бабының 9) тармақшасының ережелеріне сәйкес әкімшілік талап қою (талап қою) – жария-құқықтық қатынастардан туындайтын бұзылған немесе дауланатын құқықтарды, бостандықтарды немесе заңды мүдделерді қорғау және қалпына келтіру мақсатында сотқа берілетін талап.

Дауланып отырған қорытынды мен тәртіптік комиссияның шешімі жария-құқықтық қатынастар шеңберінде қабылданған мемлекеттік органның өкімдік актілері болып табылмайды, талап қоюшы үшін құқықтар мен міндеттер туындатпайды және ұсынымдық сипатқа ие.

Сонымен қатар, аталған құжаттар талап қоюшының атқаратын лауазымынан жұмыстан босату туралы бұйрыққа дау айтуы кезінде сот актілерінде дәлелдемелер ретінде бағалау нысанасы болған.

Осы санаттағы даулардың соттылығы ГПК-нің 29-бабында белгіленген жалпы ережелер бойынша айқындалады, яғни талап қоюлар жауапкердің орналасқан жері бойынша сотқа беріледі.

Шығыс Қазақстан облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасы К.-ның Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігіне (бұдан әрі – ҚР) тәртіптік жаза қолдану туралы бұйрықтың күшін жою туралы талап қоюы бойынша Өскемен қалалық сотының шешімін істің жауапкер орналасқан Астана қаласындағы сотта қаралуға жататындығына байланысты күшін жойды.

ГПК-нің 30-бабының 12-бөлігіне сәйкес бірнеше жауапкерге қойылатын талаптар талап қоюшының таңдауы бойынша жауапкерлердің біреуінің орналасқан жері бойынша берілуі мүмкін.

Е. сотқа Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің «Көліктегі полиция департаменті» РММ-не және «Қандыағаш станциясының полиция бөлімі» ММ-не бұйрықтың күшін жою туралы талап қоюмен жүгінді.

Мұғалжар аудандық сотының ұйғарымымен іс жауапкер – Көліктегі полиция департаментінің орналасқан жері бойынша Астана қаласының Сарыарқа аудандық сотына соттылығы бойынша жіберілген.

Бірінші сатыдағы соттың ұйғарымын күшін жоя отырып, апелляциялық сот іс бойынша екінші жауапкер талап қоюшы еңбек қатынастарында тұрған «Қандыағаш станциясының полиция бөлімі» ММ екенін, сондықтан талап қоюды жауапкерлердің біреуінің орналасқан жері бойынша беру талап қоюшының құқығы болып табылатынын көрсетті.

 Төменде мәтін қазақ тіліне ресми-құқықтық стиль мен заң терминологиясын сақтай отырып аударылды.

Мемлекеттік баж

Салық кодексінің 616-бабының 1) тармақшасына сәйкес соттарда мемлекеттік баж төлеуден талапкерлер – еңбекақы сомаларын өндіріп алу туралы талап қоюлар және еңбек қызметіне байланысты өзге де талаптар бойынша босатылады.

Демек, бұйрықты заңсыз деп тану және оның күшін жою, бұрынғы лауазымына жұмысқа қайта алу және амалсыз бос жүрген уақыты үшін жалақыны өндіру, өзге де төлемдерді (төленбеген жалақыны, пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін өтемақыны және т.б.) өндіру туралы талаптар бойынша талапкер мемлекеттік баж төлемейді.

Бұл ретте еңбек заңнамасында моральдық зиянды өтеу мүмкіндігі көзделмегенін ескеру қажет. Мұндай талаптар қанағаттандырылған кезде соттар Жоғарғы Соттың «Соттардың моральдық зиянды өтеу туралы заңнаманы қолдануы туралы» нормативтік қаулысының 14-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Конституциясының 24-бабын және Азаматтық кодекстің 47-тарауының нормаларын (951, 952-баптар) басшылыққа алады. Демек, моральдық зиянды өтеу туралы талапты қамтитын талап қою арыздары бойынша мемлекеттік баж мүліктік емес сипаттағы талап ретінде айлық есептік көрсеткіштің (бұдан әрі – АЕК) 50 пайызы мөлшерінде алынады.

Азаматтық процестік кодекстің 117-бабына сәйкес талапкер төлеуден босатылған мемлекеттік баж, сондай-ақ істі қарауға байланысты шығыстар сот шығындарын төлеуден босатылмаған жауапкерден мемлекет кірісіне толық көлемде немесе талаптың қанағаттандырылған бөлігіне пропорционалды түрде өндіріледі.

Жоғарғы Соттың «Қазақстан Республикасы соттарының азаматтық істер бойынша сот шығындары туралы заңнаманы қолдануы туралы» нормативтік қаулысының 16-тармағына сәйкес мемлекеттік баждың мөлшерлемесі талап қоюшының жеке немесе заңды тұлға екеніне қарай айқындалады.

Демек, жалақыны өндіру туралы талап қанағаттандырылған жағдайда жауапкерден мемлекет кірісіне талап қою сомасының 1 пайызы мөлшерінде мемлекеттік баж, сондай-ақ барлық мүліктік емес сипаттағы талаптар бойынша АЕК-тің 50 пайызы мөлшерінде мемлекеттік баж өндірілуге жатады.

Азаматтық процестік кодекстің 109-бабына сәйкес шешім пайдасына шығарылған тарапқа сот екінші тараптан іс бойынша өзі шеккен барлық сот шығындарын өндіріп береді.

Заңды тұлғаның жұмыскерге материалдық залалды өтеу туралы талап қоюы қанағаттандырылған жағдайда жұмыскерден талапкердің пайдасына ол төлеген талап қою сомасының 3 пайызы мөлшеріндегі мемлекеттік баж өндірілуге жатады.

Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының 2023 жылғы 22 ақпандағы № 3 нормативтік қаулысымен Салық кодексінің 610-бабы 2-тармағындағы «осындай даулар бойынша әкімшілік талап қоюды, талап қою арызын (арызды) берген кезде» деген сөздер бөлігінде Қазақстан Республикасы Конституциясының 13-бабының 2-тармағына және 14-бабына сәйкес келмейді деп танылды, өйткені олар әркімнің өз құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғауға арналған конституциялық құқығының кемсітілуі мен шектелуіне әкеледі.

Қазақстан Республикасының 2023 жылғы 20 наурыздағы № 213-VII ҚРЗ Заңымен Салық кодексінің 610-бабына өзгерістер енгізіліп, оның 2-тармағы мынадай редакцияда жазылды:

«Төреліктің шешімдерін жою және төреліктің және шетелдік соттардың шешімдерін мәжбүрлеп орындауға атқарушылық парақтар беру мәселелері бойынша ұйғарымдарға, мүліктік емес және мүліктік сипаттағы даулар бойынша соттардың шешімдері мен қаулыларына кассациялық тәртіппен сот актілерін қайта қарау туралы өтінішхаттардан мемлекеттік баж осы баптың 1-тармағында өтініш жасаушы субъект үшін белгіленген мемлекеттік баждың тиісті мөлшерлемесінің 50 пайызы мөлшерінде алынады».

Осыдан материалдық залалды жауапкер – жұмыскерден өндіру туралы сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау туралы өтінішхат берілген кезде жеке тұлғалар үшін белгіленген мемлекеттік баждың тиісті мөлшерлемесінің 50 пайызы мөлшерінде мемлекеттік баж алынатыны, яғни талап қою сомасының 3 пайызы емес, 1 пайызы мөлшерінде алынатыны туындайды.

Дауды сотқа дейін реттеу тәртібі және сотқа жүгіну мерзімі

Еңбек кодексінің 159-бабында жеке еңбек дауын келісу комиссиясында қарау арқылы дауды сотқа дейін міндетті түрде реттеу тәртібі көзделген.

Сонымен бірге, аталған нормада бірқатар ерекшеліктер бар.

Осы Кодексте айқындалған тәртіппен жеке еңбек дауларын қарау үшін келісу комиссиясын құру туралы талап еңбек қатынастары Қазақстан Республикасының Еңбек кодексімен арнайы заңдарда және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінде көзделген ерекшеліктермен реттелетін жекелеген санаттағы қызметкерлерге, оның ішінде әскери қызметтегі адамдарға, арнаулы мемлекеттік және құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне, мемлекеттік қызметшілерге қолданылмайды.

Осылайша, заңда мемлекеттік қызметшілер мен құқық қорғау органдары қызметкерлері үшін еңбек дауларын шешудің сотқа дейінгі тәртібі көзделмеген.

А. Шығыс Қазақстан облысының «Денсаулық сақтау басқармасы» ММ-не бұйрықтың күшін жою туралы талап қоюмен сотқа жүгінді.

Өскемен қалалық сотының 2021 жылғы 25 наурыздағы ұйғарымымен талап қою Азаматтық процестік кодекстің 152-бабы 1-бөлігінің 1) тармақшасы негізінде қайтарылды.

Сот талап қоюдың қайтарылуын даудың жауапкердің келісу комиссиясында қаралуға тиіс екендігімен негіздеді.

Сот ұйғарымына шағым жасалмаған, алайда Шығыс Қазақстан облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасы өз талдауында дұрыс көрсеткендей, аталған ұйғарым Еңбек кодексінің 159-бабы 1-тармағының талаптарына қайшы келеді.

Өзге ұстанымды Алматы облыстық соты білдірді.

Қонаев қалалық сотының 2022 жылғы 17 тамыздағы ұйғарымымен С.-ның Қонаев (Қапшағай) қаласының әкіміне жұмысқа қайта алу туралы талап қоюы бойынша азаматтық іс Азаматтық процестік кодекстің 279-бабының 1) тармақшасы негізінде қараусыз қалдырылды.

Алматы облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2022 жылғы 16 қарашадағы ұйғарымымен бірінші сатыдағы соттың ұйғарымы өзгеріссіз қалдырылды.

Соттар өз шешімдерін Еңбек кодексінің 159-бабының 1 және 2-тармақтарының мәні бойынша дауларды келісу комиссиясында міндетті түрде қарау көзделгенімен негіздеді. Бұл ретте соттар келісу комиссиясын құру туралы талаптың мемлекеттік қызметшілерге қолданылмайтынын ескермеген.

Павлодар облыстық соты заңнамалық деңгейде құқық қорғау органдарында келісу комиссияларын құруды көздеуді ұсынады, бұл ұжым ішінде туындаған жанжалды қысқа мерзімде сол жерде шешуге мүмкіндік береді.

Мұндай ұсыныс даулы болып көрінеді, өйткені «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңның 4-бабына сәйкес құқық қорғау қызметінің арнайы қағидаттарының бірі дара басшылық және субординация (бағыныстылық) қағидаты болып табылады, бұл құқық қорғау органының қатардағы қызметкерлері мен басшыларынан тең бастамалар негізінде келісу комиссиясын құру мүмкіндігін жоққа шығарады.

«Мемлекеттік қызмет туралы» Заңның 4-бабы 1-тармағының 10) тармақшасына сәйкес мемлекеттік қызметтің негізгі қағидаттарының бірі жоғары тұрған мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар өз өкілеттіктері шегінде қабылдаған шешімдерді бағынысты мемлекеттік қызметшілердің және төмен тұрған мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілерінің орындауының міндеттілігі болып табылады.

Солтүстік Қазақстан облыстық сотының мемлекеттік қызметшілер мен құқық қорғау органдары қызметкерлері үшін дауды шешудің міндетті сотқа дейінгі тәртібі ретінде бағыныстылық тәртібімен жоғары тұрған лауазымды адамдарға және жоғары тұрған органдарға жүгінуді енгізу туралы ұсынысымен келісуге болады. Қазіргі уақытта мұндай құқық баламалы тәртіп ретінде көзделген («Құқық қорғау қызметі туралы» Заңның 15-бабының 11) тармақшасы, «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңның 61-бабының 5-тармағы).

Еңбек кодексінің 160-бабына сәйкес осы Кодекске сәйкес жеке еңбек дауларын қарау жөніндегі келісу комиссиясына жүгінбестен сотқа жүгінуге құқығы бар еңбек қатынастарына қатысушылар үшін мынадай мерзімдер белгіленген:

жұмысқа қайта алу туралы даулар бойынша – еңбек шартын тоқтату туралы жұмыс беруші актісінің көшірмесін табыс еткен немесе табыс етілгені туралы хабарламасы бар тапсырысты хатпен пошта арқылы жіберген күннен бастап үш ай;

өзге де еңбек даулары бойынша – қызметкердің, оның ішінде бұрын еңбек қатынастарында болған қызметкердің, өзінің құқығының бұзылғаны туралы білген немесе білуге тиіс болған күннен бастап бір жыл.

Солтүстік Қазақстан облысы Полиция департаменті бастығының 2020 жылғы 24 желтоқсандағы бұйрығымен С. ішкі істер органдарынан шығарылды. Талапкер 2022 жылғы 11 ақпанда сотқа жүгінді.

Петропавл қаласының № 2 сотының 2022 жылғы 11 наурыздағы шешімімен талап қоюды қанағаттандырудан бас тартылды.

Бірінші сатыдағы сот талапкердің Еңбек кодексінің 160-бабының 1) тармақшасында көзделген сотқа жүгіну мерзімін дәлелді себептерсіз өткізіп алғаны туралы дұрыс қорытындыға келді.

Орал қаласының № 2 сотының 2021 жылғы 24 қыркүйектегі шешімімен, апелляциялық сатының қаулысымен өзгеріссіз қалдырылған, Ж.-ның «Өрт сөндіру және авариялық-құтқару жұмыстары қызметі» ММ-не жұмысқа қайта алу туралы талап қоюын қанағаттандырудан бас тартылды.

Талапкер 2017 жылғы 24 ақпандағы бұйрық бойынша жұмыстан шығарылуына дау айтқан. Алдын ала тыңдауда жауапкердің өкілі талап қою мерзімін қолдану туралы өтінішхат білдірген, ал талапкер мерзімді өткізіп алудың дәлелді себептерін растайтын дәлелдемелерді ұсынбаған. Осы мән-жай талап қоюды қанағаттандырудан бас тартуға негіз болды.

Талап қою мерзімін қалпына келтіруге негіздердің бар-жоғы туралы мәселені шешу кезінде Батыс Қазақстан облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 185-бабын басшылыққа алу қажет деген пікірімен келісу керек.

 Нормативтік база

Қаралып отырған санаттағы істерді қарау кезінде қолданылуға жататын негізгі нормативтік құқықтық актілер мыналар болып табылады:

Қазақстан Республикасының Конституциясы;

Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Азаматтық кодексі (Жалпы бөлім); Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 1 шілдедегі Азаматтық кодексі (Ерекше бөлім) (бұдан әрі – ҚР АК);

Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 31 қазандағы № 377-V Азаматтық процестік кодексі (бұдан әрі – АПК);

Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы № 414-V ҚРЗ Еңбек кодексі (бұдан әрі – Еңбек кодексі);

Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 120-VI ҚРЗ «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) кодексі (бұдан әрі – Салық кодексі);

Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы № 416-V ҚРЗ «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңы (бұдан әрі – «Мемлекеттік қызмет туралы» Заң);

Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 6 қаңтардағы № 380-IV «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңы (бұдан әрі – «Құқық қорғау қызметі туралы» Заң);

Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 23 сәуірдегі № 199-V ҚРЗ «Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары туралы» Заңы;

Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы № 410-V ҚРЗ «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңы;

Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 153 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексі;

Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 152 Жарлығымен:

мемлекеттік қызметшілер қызметін бағалауды жүргізу қағидалары мен мерзімдері;

ротация жүргізу қағидалары мен мерзімдері, ротацияға жататын мемлекеттік қызметшілердің санаттары мен лауазымдары;

мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану қағидалары бекітілген;

Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының нормативтік қаулылары:

2023 жылғы 6 наурыздағы № 4 «Қазақстан Республикасы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңының 16-бабы 3-тармағының 6) тармақшасын Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкестігіне қарау туралы»;

2023 жылғы 22 ақпандағы № 3 «Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 25 желтоқсандағы «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексінің (Салық кодексінің) 610-бабы 1-тармағының 1) тармақшасы мен 2-тармағын Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкестігіне қарау туралы».

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының нормативтік қаулылары:

2017 жылғы 6 қазандағы № 9 «Еңбек дауларын шешу кезінде соттардың заңнаманы қолдануының кейбір мәселелері туралы»;

2015 жылғы 27 қарашадағы № 7 «Соттардың моральдық зиянды өтеу туралы заңнаманы қолдануы туралы»;

2003 жылғы 11 шілдедегі № 5 «Азаматтық істер бойынша сот шешімі туралы»;

2006 жылғы 25 желтоқсандағы № 9 «Қазақстан Республикасы соттарының азаматтық істер бойынша сот шығындары туралы заңнаманы қолдануы туралы».

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2011 жылғы 27 мамырдағы № 246 «Қазақстан Республикасының ішкі істер органдарында қызмет өткерудің кейбір мәселелері туралы» бұйрығы (бұдан әрі – № 246 бұйрық).

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2022 жылғы 22 қазандағы № 830 бұйрығымен күші жойылды.

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы