Мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті тұлға ретінде елеулі мөлшерде пара алу
ҚК 55-бабының 2 және 3-бөліктерінде белгілі бір жағдайларда жаза мөлшерін айқындау тәртібін көздейтін бәсекелес құқық нормалары қамтылады. Бір адамға қатысты бір іс бойынша жаза тағайындау кезінде екі норманы қолдануға Астана қаласы Есіл ауданының № 2 аудандық сотының 2016 жылғы 15 қарашадағы о. үкімімен жол берілмейді, бұрын сотталмаған, ҚК-нің 366-бабының 2-бөлігі бойынша сотталған адамның меншігіндегі мүлкі тәркіленіп, 3 жылға бас бостандығынан айырылды, Қылмыстық жолмен алынған не Қылмыстық жолмен алынған қаражатқа сатып алынған, өмір бойы мемлекеттік қызметте лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып, жазасын жалпы режимдегі түзеу колониясында өтей отырып. Жаза мерзімі 2016 жылғы 27 қыркүйектен бастап есептелді. О. сотының үкімімен мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген тұлға ретінде елеулі мөлшерде пара алғаны үшін кінәлі деп танылды. Астана қаласы сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2017 жылғы 25 қаңтардағы қаулысымен үкім өзгертілді. ҚК 55-бабының 2, 3-бөліктерінің ережелерін қолдану негізінде тағайындалған О.жаза 2 жылға 3 айға дейін бас бостандығынан айыруға дейін төмендетілді. Қылмыстық істің материалдарын, наразылық дәлелдерін зерделеп, апелляциялық сатыдағы соттың қаулысының күшін жоюды сұраған прокурордың, сот актілерін өзгеріссіз қалдыру қажет деп есептеген адвокаттың сөзін тыңдағаннан кейін сот алқасы наразылық мынадай негіздер бойынша ішінара қанағаттандырылуға жатады деген қорытындыға келді.
Мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті тұлға ретінде елеулі мөлшерде пара алу
Айыпталған әрекетті жасаудағы О. - ның кінәсі сот зерттеген және тиісті баға алған сенімді және рұқсат етілген дәлелдемелер жиынтығымен анықталған. ҚК-нің 366-бабының 2-бөлігі бойынша дұрыс сараланған, сот үкімімен жаза жасалған қылмыстың сипатын, кінәлінің жеке басын ескере отырып тағайындалған, жаза тағайындау тәртібінің жалпы талаптарына жауап береді. Апелляциялық сатыдағы сот сотталған адамның шағымы бойынша істі қарау кезінде жазаның негізсіз төмендеуіне әкеп соққан қылмыстық заңды бұзуға жол берді. ҚК 55-бабының 2 және 3-бөліктерінде белгілі бір жағдайларда жаза мөлшерін айқындау тәртібін көздейтін бәсекелес құқық нормалары қамтылады. Бір адамға қатысты бір іс бойынша жаза тағайындау кезінде екі норманы қолдануға жол берілмейді. Заңның мәні бойынша жазаны тағайындауды реттейтін құқық нормаларының бәсекелестігі кезінде арнайы норманы қолдану қажет. Бұл жағдайда ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің ережелері қылмыстық жауаптылықты жеңілдететін және жасалған қылмыстың белгісі ретінде көзделмеген мән-жайларды жазалау және ауырлататын мән-жайлар болмаған кезде тағайындалуы мүмкін жазаның неғұрлым қатаң түрінің ең жоғары мерзімін шектеуді көздейтін жалпы нормаға жатады. Ауыр қылмыс жасаған кезде бұл мерзім баптың санкциясында көзделген жазаның неғұрлым қатаң түрінің ең жоғары мерзімінің немесе мөлшерінің үштен екісінен аспауға тиіс. Сонымен бірге, ҚК – нің 55-бабы 3-бөлігінің ережелері арнайы норманы, атап айтқанда, егер іс бойынша сотқа дейінгі жедел тергеу жүргізілсе, тағайындалуы мүмкін жазаның ең жоғары мерзімі мен мөлшерін шектеуді қамтиды. Бұл жағдайда жазаның мерзімі мен мөлшері жазаның ең қатаң түрінің максималды мерзімінің немесе мөлшерінің жартысынан аспауы керек, сонымен қатар қылмыс санатына байланысты шектеулер жоқ. Қазақстан Республикасы Конституциясының 77-бабы 3-бөлігінің 9) тармағына сәйкес судья заң қолданылған кезде айыпталушының пайдасына кез келген күмәнді түсіндіруге тиіс. Осылайша, құқық нормаларының бәсекелестігі кезінде бірінші сатыдағы сот заңды дұрыс қолданды және ҚК-нің 55-бабының 3-бөлігінің ережелері бойынша О. жазасын тағайындады. Апелляциялық сатыдағы соттың ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің ережелерін кейіннен қолдануы заңға негізделмеген және артық болып табылады. О.кінәлі деп танылған ҚК-нің 2-бөлігінің 366-бабының санкциясы 3 жылдан 7 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жазаны көздейді, ең жоғарғы мөлшерінің жартысы 3 жыл 6 айды құрайды. Демек, бірінші сатыдағы сот сотталған адамға 3 жыл бас бостандығынан айыру түрінде тағайындаған жаза ҚК-нің 55-бабының 3-бөлігінде белгіленген шегіне сәйкес келеді.
Жасалған о. қылмыс ауыр санатқа жатады, іс бойынша залал жоқ, осыған байланысты "Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің жиырма бес жылдығына байланысты рақымшылық жасау туралы" 2016 жылғы 13 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – рақымшылық жасау туралы Заң) 4-бабының 2-бөлігіне сәйкес осы қолданысқа енгізілген күнге жаза мерзімінің өтелмеген бөлігі Заңның төрттен біріне қысқартылуы тиіс. Жаза мерзімінің басталуы 2016 жылғы 27 қыркүйектен бастап, рақымшылық жасау туралы Заң қолданысқа енгізілген күнге – 2016 жылғы 14 желтоқсанда есептелді, өтелмеген о. жаза мерзімі 2 жыл 9 ай 13 күнді құрады. Өтелмеген бөлікті кетуге төрттен біріне қысқартқан кезде 2 жыл 1 ай 2 күн анықтау керек. Жоғарыда айтылғандардың негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы апелляциялық сатыдағы қаулының күшін жойып, О-ға қатысты бірінші сатыдағы соттың үкімін өзгертті. 2016 жылғы 13 желтоқсандағы "Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің жиырма бес жылдығына байланысты рақымшылық жасау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 4-бабының 2-бөлігі негізінде жаза мерзімінің өтелмеген бөлігі төрттен біріне қысқартылды және өтеуге түпкілікті 2 жыл 1 ай 2 бас бостандығынан айыру күні анықталды. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының наразылығы ішінара қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
