Пара түрінде адамға берілген ақша жалған немесе ішінара имитацияланған ақша белгілері болған кезде, пара алушының әрекеті параның шартты сомасын алуға әрекет ретінде анықталуы керек
Ақмола облысы Бурабай аудандық сотының 2018 жылғы 25 маусымдағы үкімімен: И., бұрын сотталмаған, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 366-бабы 2-бөлігі бойынша сотталған (бұдан әрі – ҚК) мемлекеттік қызметте, судьяда, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде және оның ведомстволарында, мемлекеттік ұйымдарда және Жарғылық капиталында мемлекет үлесі елу пайыздан асатын ұйымдарда лауазымдарды атқару құқығынан өмір бойы айыра отырып, орташа қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 3 жылға 6 айға бас бостандығынан айыру, оның ішінде ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық даму институттарында, дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы өздеріне тиесілі мемлекет, олардың еншілес ұйымдары, сондай-ақ дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы аталған еншілес ұйымдарға тиесілі заңды тұлғаларда акционері болып табылады. Сот үкімімен И. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің "Б "республикалық оңалту орталығы" ШЖҚ РМК (бұдан әрі – орталық) директоры бола тұра, 2018 жылғы 25 мамырда П. Бурабай 2018 жылғы 3 мамырдағы № 117 шарт бойынша жалпы қамқорлығы және міндеттемелерін кедергісіз орындағаны үшін Орталықтың пациенттерін тамақпен қамтамасыз ету жөніндегі қызметтерді Д. - дан 5 000 000 теңге сомасында ақшалай қаражат түріндегі пара алды. Апелляциялық тәртіпте үкім қайта қаралмады. Наразылықта Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры сотталғанның кінәсінің дәлелденгеніне дау айтпай, ҚК-нің 366-бабының 2-бөлігі бойынша И. - ның әрекеттері дұрыс емес деп санайды. Сонымен қатар, ол шенеунік және билік өкілі емес. Сот ҚК-нің 50-бабының 2-бөлігінде көзделген белгілі бір лауазымдардың немесе белгілі бір қызметтің барлық түрлерін аудара отырып, неғұрлым қатаң қосымша жаза тағайындап, мәміле шегінен шықты. Сот үкімінің күшін жоюды және қылмыстық істі бірінші сатыдағы сотқа Жаңа сот қарауына жіберуді сұрайды.
Пара түрінде адамға берілген ақша жалған немесе ішінара имитацияланған ақша белгілері болған кезде, пара алушының әрекеті параның шартты сомасын алуға әрекет ретінде анықталуы керек
Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік Кодексінің 485-бабы 1-бөлігінің 3,5-тармақтарына сәйкес сот үкімдері мен заңды күшіне енген қаулыларды кассациялық тәртіппен қайта қарауға негіздердің бірі сотталған адамның іс-әрекетін дұрыс сараламау және қылмыстық жазаны дұрыс тағайындамауға әкеп соққан қылмыстық заңды дұрыс қолданбау болып табылады. Іс бойынша мұндай негіздер іс материалдарын зерделеу арқылы белгіленді. Мәселен, қылмыстық іс материалдарынан Д. Бурабай өңірі бойынша Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметке заңсыз әрекеттерді тіркеу үшін жүгінгеннен кейін и. ақшалай қаражат табысталды. 2018 жылғы 24 мамырдағы тергеу әрекетінің хаттамасына сәйкес Д. 5 000 000 теңге сомасында ақшалай қаражат қаралды, өңделді және табысталды, оның 480 000 теңгесі Ақмола облысы бойынша ҰҚКД-ға ұсынылды, 50 000 теңге Д. - ға ұсынылды және 4 470 000 теңге номиналы 10 000 теңге 447 дана АА сериясы 8009294 купюралар болды, Қазақстан Республикасының ақша белгілеріне еліктейді. Д.жоғарыда көрсетілген ақшалай қаражатты пара ретінде и. - ға берді, одан 2018 жылғы 24 мамырдағы оқиға орнын тексеру хаттамасына сәйкес олар толық көлемде тәркіленді. "Кейбір сыбайлас жемқорлық қылмыстарды қарау практикасы туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2015 жылғы 27 қарашадағы № 7 нормативтік қаулысының 16-тармағына сәйкес адамға пара түрінде берілген ақша жалған немесе ішінара имитацияланған ақша белгілері болып табылған жағдайларда пара алушының іс-әрекеті параның шартты сомасын алуға әрекет ретінде саралануы тиіс. Мұндай жағдайларда қылмыстық қудалау органы мен Сот И. - нің әрекеттерін ҚК – нің 24-бабының 3-бөлігі, 366-бабының 2-бөлігі бойынша-пара алуға әрекет ретінде саралауға тиіс болды. Сондай-ақ, сотталушының лауазымды тұлға ретінде пара алу белгісі бойынша іс-әрекетінің біліктілігі Заңға және қылмыстық іс материалдарына негізделмеген. ҚК-нің 3-бабының 26) тармағына сәйкес тұрақты, уақытша немесе арнаулы өкілеттік бойынша билік өкілінің функцияларын жүзеге асыратын не мемлекеттік органдарда, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, Қазақстан Республикасының басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында ұйымдық-өкімдік немесе әкімшілік-шаруашылық функцияларды орындайтын адам лауазымды адам болып табылады.
Іс материалдары бойынша бұрын басқарған И. орталығы бронх-өкпе жүйесі аурулары бар науқастарды оңалту үшін құрылған шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорын болып табылады. Сондай-ақ, сотталған И.билік өкілі болған жоқ, өйткені ҚК-нің 3-бабы 9) тармағының талаптарына байланысты оған қызметтік тәуелділігі жоқ адамдарға қатысты әкімшілік өкілеттіктерге ие болмады. ҚК-нің 3-бабының 28) тармағына сәйкес мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген тұлға мемлекеттік ұйымда басқару функцияларын орындайтын тұлға болып табылады. И.Мемлекеттік орган немесе жергілікті өзін-өзі басқару органы мәртебесін иеленбеген, бірақ кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысанында Денсаулық сақтау саласындағы қызметті жүзеге асыру үшін құрылған мемлекеттік ұйым болып табылатын "Бурабай "республикалық оңалту орталығы" ШЖҚ МКК басқарды. Сондықтан ол мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген тұлға болып табылады. Мәміле шарттары бойынша прокурор ҚК-нің 366-бабының 2-бөлігі бойынша 3 жыл 6 ай бас бостандығынан айыру түріндегі жазаны тағайындау туралы сотқа өтініш білдірді, өмір бойы мемлекеттік лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып, орташа қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтеп берді. Алайда, "соттардың қылмыстық істерді келісу ісінде қарау практикасы туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2016 жылғы 7 шілдедегі № 4 нормативтік қаулысының 23, 24-тармақтарының талаптарына қарамастан, сот мәміле шегінен шығып, 50-баптың 2-бөлігінде көзделген белгілі бір лауазымдардың немесе белгілі бір қызметтің барлық түрлерін аудара отырып, неғұрлым қатаң қосымша жаза тағайындады ҚК. Сондықтан артық тағайындалған қосымша жазалар алып тастауға жатады. Жеделдетілген сотқа дейінгі тергеп-тексеру істері, сондай-ақ процестік келісімнің барлық талаптары орындалған істер бойынша ҚК-нің 55-бабы 3-бөлігінің талаптарына сәйкес жасалған қылмыстық құқық бұзушылық үшін жазаның негізгі түрінің мерзімі немесе мөлшері осы Кодекстің Ерекше бөлігінің тиісті бабында көзделген ең жоғары мерзімнің немесе мөлшердің жартысынан аспауға тиіс. И. - ға қатысты қылмыстық іс іс жүргізу келісімімен сотқа келіп түсті және келісу ісінде қаралды. Сондықтан Және. ҚК-нің 55-бабының 3-бөлігінің, 56-бабының 3-бөлігінің талаптарын ескере отырып, жаза тағайындау керек. ҚК-нің 46-бабы 5-бөлігінің 3-тармағына сәйкес осы Кодекстің 15-тарауында көзделген қылмыстары үшін сотталған адамдарға қылмыспен келтірілген залалды толық өтеген жағдайда, бас бостандығынан айыруды өтеу ең төменгі қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесінің мекемелерінде тағайындалады. И.ҚК-нің 15-тарауында көзделген сыбайлас жемқорлық қылмысы үшін сотталды. Бұл іс бойынша залал жоқ, сондықтан ол ең төменгі қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтеуі керек. Егер бұл сотталушының жағдайын нашарлатпаса және оның қорғау құқығын бұзбаса, сот келісу ісінде кінәні мойындау туралы келісімде көзделмеген шешім қабылдауға құқылы.
Осыған байланысты кассациялық алқа істі жаңа сот қарауына жібермей, жазаны төмендете отырып, үкімді онша ауыр емес айыптауға өзгерту мүмкін деп санайды. Қосымша жаза бөлігінде оны іс жүргізу келісіміне сәйкес тағайындаңыз. Жоғарыда айтылғандардың негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы бірінші сатыдағы соттың и. А. - ның әрекетіне қатысты үкімін өзгертті. ҚК-нің 366-бабының 2-бөлігінен ҚК-нің 24-бабының 3-бөлігіне, ҚК-нің 366-бабының 2-бөлігіне қайта даярланды, ол бойынша ҚК-нің 56-бабының 3-бөлігін, ҚК-нің 55-бабының 3-бөлігін қолдана отырып, ең төменгі қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтеумен 2 жыл 6 ай бас бостандығынан айыру тағайындалды, өмір бойы мемлекеттік қызметте қызмет атқару құқығынан қызметке. Жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде және оның ведомстволарында, жарғылық капиталында мемлекет үлесі елу пайыздан асатын мемлекеттік ұйымдар мен ұйымдарда, оның ішінде ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық даму институттарында судья лауазымдарын атқару құқығынан өмір бойына айыру түрінде тағайындалған қосымша жазалар Алып тасталды, акционері мемлекет болып табылатын олардың еншілес ұйымдары, дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы оларға тиесілі, сондай-ақ дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы аталған еншілес ұйымдарға тиесілі заңды тұлғаларда. Қалған бөлігінде сот үкімі өзгеріссіз қалды. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының наразылығы ішінара қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
