Лауазымды адамға жеке өзіне немесе делдал арқылы айтарлықтай мөлшерде пара беруге басқа адамды азғыру
Шығыс Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2017 жылғы 3 тамыздағы қаулысымен өзгеріссіз қалдырылған Аягөз аудандық сотының 2017 жылғы 15 маусымдағы үкімімен К., бұрын сотталмаған, ҚК-нің 190-бабы 1-бөлігімен мүлкі тәркіленбей 1 жылға бас бостандығын шектеуге, ҚК-нің 28-бабы 4-бөлігі, 367-бабы 2-бөлігімен мүлкі тәркіленбей заңгерлік қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айырылып, 2 жылға бас бостандығынан айыруға, ҚК-нің 58-бабы 2-бөлігі негізінде, жазалар жиынтығы бойынша, онша қатаң емес жазаны неғұрлым қатаң жазаға сiңiру арқылы түпкілікті мүлкі тәркіленбей, заңгерлік қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айырылып, 2 жылға бас бостандығынан айыруға, жазасын қылмыстық-атқару жүйесінің орташа қауіпсіз мекемесінде өтеуге сотталған. Заттай дәлелдемелердің мәселесі шешілген. Сот үкімімен К. лауазымды адамға жеке өзіне немесе делдал арқылы айтарлықтай мөлшерде пара беруге басқа адамды азғыру және басқа да тәсілмен көндiріп айдап салғаны және жәбірленушінің мүлкін, оның сенімін теріс пайдаланып, алдап, алаяқтық жолмен алғаны үшін кінәлі деп танылған. Сотталған К.-нің бұл қылмыстық құқық бұзушылықты жасаудағы кінәсі жәбірленушінің, куәлардың берген айғақтарымен, оқиға болған жерді қарау, заттай дәлелдемелерді алу, беттестіру, тергеу әрекеттерінің хаттамаларымен, сот сараптамаларының қорытындыларымен, сондай-ақ істе жинақталған басқа да дәлелдемелермен толық дәлелденген. 2017 жылғы 22 ақпандағы № 585 сарапшы қорытындысына сай, зерттеуге ұсынылған жазбалар мәтінінде, диалогқа қатысушылар арасында ортақ, екеуара түсінікті тақырып және зерттеуге ұсынылған нысандар мәтіндерінде К.-нің жеке кәсіпкер А.-ның мәселесін шешіп беру мақсатында ақша қаражатын алғаны туралы нақты ақпарат бар.
Лауазымды адамға жеке өзіне немесе делдал арқылы айтарлықтай мөлшерде пара беруге басқа адамды азғыру
Олардың өзара әңгімесінде бұрын қарызға алған ақшаға байланысты қандай да бір қарызды өтеу туралы мағыналық компоненттер жоқ екені көрсетілген. Сонымен қатар, зерттеуге ұсынылған фонограммадағы дауыс үлгісі К.-нің дауысы мен сөйлесуіне тиесілі және К.-нің сөздерінен лауазымды адамға пара беруге итермелеу сипатындағы айтылымдар бар екені анықталған. ҚПК-нің 125-бабының талаптарына сай сот әрбір дәлелдемеге - оның қатыстылығы, жол берілетіндігі, анықтығы, ал барлық жинақталған дәлелдемелерге өз жиынтығында қылмыстық істі шешу үшін жеткіліктілігі тұрғысынан негізді баға берген. Істің мұндай тұрғысында, сот К.-нің әрекетіне құқықтық тұрғыдан негізді баға беріп, оларды ҚК-нің 190-бабы 1-бөлігімен, 28-бабы 4-бөлігімен және 367-бабы 2-бөлігімен дұрыс саралаған. Аталған баптар бойынша негізгі жазаның түрі мен оның мөлшері дұрыс тағайындалған. Алайда, сот, сотталғанның іс-әрекеттерін сараланған баптарының санкциясында көзделген қосымша жаза түрін тағайындағанда К.-ге заңгерлік қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айыру түріндегі қосымша жазаны тағайындағанда қателікке жол берген. ҚК-нің 3-бабы 29) тармағына сәйкес сотталған К.-нің жасаған қылмыстық әрекеттері сыбайлас жемқорлық қылмыстар қатарына жатады. Ал, ҚК-нің 50-бабының 2-бөлігінде сыбайлас жемқорлық қылмыстар жасағаны үшін белгілі бір лауазымды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыру міндетті түрде тағайындалатыны және ол мемлекеттік қызметте, судья қызметін, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде және оның ведомстволарында, мемлекеттік ұйымдарда және жарғылық капиталында мемлекет үлесі елу пайыздан асатын ұйымдарда, оның ішінде акционері мемлекет болып табылатын ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық даму институттарында, дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы өздеріне тиесілі олардың еншілес ұйымдарында, сондай-ақ дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы аталған еншілес ұйымдарға тиесілі заңды тұлғаларда лауазымды атқаруға өмір бойына тыйым салудан тұратыны көрсетілген. Яғни, аталған қылмыстық заң нормасында тек мемлекеттік немесе оған теңестірілген қызметтерде белгілі бір лауазымдарды атқару құқығынан өмір бойына тыйым салатындығы көрсетілген. Демек, бірінші сатыдағы сот К.-ге қосымша жазаның түрін тағайындағанда, оны заңгерлік қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айырмай, ҚК-нің 50-бабы 2-бөлігіне сәйкес мемлекеттік қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айыруға тиіс болған. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы сотталған К.-ге қатысты жергілікті соттардың сот актілерін өзгертіп, олардың К.-ге заңгерлік қызметпен айналысу құқығынан өмір бойына айыру түріндегі қосымша жазасын тағайындау бөлігінің күшін жойды. Оған мемлекеттік қызметте, судья қызметін, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде және оның ведомстволарында, мемлекеттік ұйымдарда және жарғылық капиталында мемлекет үлесі елу пайыздан асатын ұйымдарда, оның ішінде акционері мемлекет болып табылатын ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық даму институттарында, дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы өздеріне тиесілі олардың еншілес ұйымдарында, сондай-ақ дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы аталған еншілес ұйымдарға тиесілі заңды тұлғаларда лауазымды атқаруға өмір бойына тыйым салынды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
