517-бапқа түсініктеме. Шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасының Халықтың көші қоны саласындағы заңнамасын Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексін бұзуы

Басты бет / Кодекстер / 517-бапқа түсініктеме. Шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасының Халықтың көші қоны саласындағы заңнамасын Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексін бұзуы

517-бапқа түсініктеме. Шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасының Халықтың көші қоны саласындағы заңнамасын Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексін бұзуы

1. Шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасының Халықтың көші - қоны саласындағы заңнамасын Қазақстан Республикасында тіркеусіз ішкі істер органдарында тіркелу үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мерзім өткеннен кейін үш тәулікке дейінгі мерзімге бұзуы-ескертуге әкеп соғады.

2. Шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасында ішкі істер органдарында тіркеусіз осы баптың бірінші бөлігінде көзделген мерзімдерден артық болуында не тіркеу кезінде көрсетілген мекенжай бойынша емес, сол сияқты Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзиттік жол жүру қағидаларын сақтамауында көрсетілген Қазақстан Республикасының Халықтың көші-қоны саласындағы заңнамасын бұзуы, -

он бес айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға не Қазақстан Республикасының шегінен әкімшілік шығарып жіберуге әкеп соғады.

3. Шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның визада не көші-қон карточкасында тіркелген кезде көрсетілген мерзім өткеннен кейін үш тәулік ішінде Қазақстан Республикасынан шықпауында көрсетілген Қазақстан Республикасының Халықтың көші-қоны саласындағы заңнамасын бұзуы, -

ескертуге әкеледі.

4. Шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасының Халықтың көші-қоны саласындағы заңнамасын визада не көші-қон карточкасында тіркелген кезде көрсетілген мерзім өткеннен кейін үш тәуліктен асатын кезең ішінде кетуден жалтару түрінде білдірген бұзуы, -

5. Шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасының Халықтың көші-қоны саласындағы заңнамасын жүзеге асырылатын қызметтің визада және (немесе) көші-қон карточкасында тіркелген кезде көрсетілген мақсаттарға сәйкес келмейтіндігін немесе Халықтың көші-қоны мәселелері жөніндегі уәкілетті орган берген өз бетінше жұмысқа орналасу үшін біліктілігінің сәйкестігі туралы анықтаманы алмай, Қазақстан Республикасында еңбек қызметін жүзеге асыруды білдірген бұзуы не жұмысқа орналасуға рұқсаттар, мұндай анықтаманы немесе рұқсатты алу еңбек қызметін жүзеге асырудың қажетті шарты болып табылса, - жиырма бес айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға не он тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамаққа алуға не Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге әкімшілік шығарып жіберуге әкеп соғады.

6. Осы баптың бірінші және үшінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, -

он бес айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға не Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге әкімшілік шығарып жіберуге әкеп соғады.

7. Осы баптың екінші, төртінші және бесінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс - әрекеттер-Қазақстан Республикасының шегінен әкімшілік жолмен шығарып жібере отырып, он бес тәулікке дейін әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.

1995 жылғы 30 тамыздағы ҚР Конституциясының 21-бабында " Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының аумағында заңды түрде жүрген әрбір адамға оның аумағы бойынша еркін жүріп-тұру және тұрғылықты жерін еркін таңдау құқығы тиесілі. Әркімнің Республикадан тыс жерлерге шығуға құқығы бар. Республика азаматтарының Республикаға кедергісіз оралуға құқығы бар".

Мақала бақыланбайтын көші-қонның алдын алу және оны қысқарту және Қазақстан Республикасындағы көшіп келушілерге бақылауды күшейту мақсатында қабылданды.

Шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың Қазақстан Республикасында тұруының (болуының) белгіленген тәртібі құқық бұзушылықтың жалпы объектісі болып табылады.

Түсініктеме берілген қоғамдық қатынастарды құқықтық реттеу көші-қон процестерінің құқықтық, экономикалық және әлеуметтік негіздерін айқындайды, ҚР Конституциясына негізделеді және "Халықтың көші-қоны туралы" 2011 жылғы 22 шілдедегі ҚР Заңынан және өзге де нормативтік құқықтық актілерден тұрады.

"Шетелдіктердің құқықтық жағдайы туралы" 1995 жылғы 19 маусымдағы ҚР Заңының 2-бабы шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға түсінік береді. Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын және өзінің өзге мемлекеттің азаматтығына жататындығы туралы дәлелдері бар адамдар Қазақстан Республикасында шетелдіктер деп танылады. Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын және өзінің өзге мемлекеттің азаматтығына жататындығы туралы дәлелдері жоқ адамдар азаматтығы жоқ адамдар деп танылады.

Қаралып отырған баптың 1-бөлігінің объективті жағы шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасында тіркелу үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мерзім өткеннен кейін үш тәулікке дейінгі мерзімге тіркеусіз Қазақстан Республикасында болуы түріндегі құқыққа қайшы әрекеттермен (әрекетсіздіктермен) көрсетілген.

Шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың болу мерзімінің мөлшері "халықтың көші-қоны туралы"2011 жылғы 22 шілдедегі № 477 ҚР Заңының 6-бабының 4-тармағында айқындалған. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өткен күннен бастап күнтізбелік бес күннен артық Қазақстан Республикасында уақытша болатын көшіп келушілердің, егер Қазақстан Республикасының тиісті тараппен немесе Қазақстан Республикасының Үкіметімен келісімінде өзгеше тәртіп белгіленбесе, уақытша тұруға (тіркеуге) рұқсаты болуға міндетті. Көшіп келушілерді тіркеуді ішкі істер органдары қабылдаушы тұлғалардың, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы өткізу пункттерінен түсетін ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің ақпараты негізінде жүзеге асырады. Қабылдаушы тұлғалар Ішкі істер органдарына келген иммигранттар туралы олар келген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті.

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2016 жылғы 27 қаңтардағы № 83 "көшіп келушілердің паспорттарын тіркеу, қабылдаушы тұлғалардың өздерінде болатын көшіп келушілер туралы ақпарат беру, көші-қон карточкаларын дайындау және беру, көшіп келушілердің жүріп-тұруы, көшіп келушілердің шетелдіктер бару үшін жабық жекелеген жерлерге (аумақтарға) кіруі, сондай-ақ көшіп келушілердің транзиттік көшуі туралы ережені бекіту туралы" бұйрығының 2-тармағына сәйкес шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың" паспорттарды тіркеуден көшіп келушілер босатылады:

1) дипломатиялық немесе қызметтік паспорты бар;

2) Қазақстан Республикасына "дипломатиялық", "қызметтік", "инвесторлық" санаттағы Қазақстан Республикасының визасымен келген немесе Қазақстан Республикасының инвестициялар мәселелері жөніндегі уәкілетті органынан "инвестор" мәртебесі расталған кезде (болу визасыз режимі бар елдер үшін);

3) әуе, теңіз және өзен кемелері экипаждарының мүшелері болып табылатын;

4) 16 жасқа толмаған.

Көшіп келушілердің паспорттарын тіркеу "Бүркіт"бірыңғай ақпараттық жүйесінде жүргізіледі. Тіркеуді ресімдеу және оны ұзарту құжаттарды тапсырған күні жүзеге асырылады.

Қазақстан Республикасының аумағында көшіп келушілердің паспорттарын тіркеу көші-қонды бақылауды жүзеге асыру, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын заңсыз кесіп өтетін, Қазақстан Республикасының аумағында заңсыз болатын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 21-ші қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының аумағына кіруге тыйым салынған адамдарды есепке алу Қағидаларының 4-тармағына сәйкес жүзеге асырылады 2012 жылғы қаңтар № 148 "Қазақстан Республикасына көшіп келушілердің келу және болу қағидаларын бекіту туралы, сондай-ақ олардың Қазақстан Республикасынан шығуы және көші-қон бақылауын жүзеге асыру, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын заңсыз кесіп өтетін, Қазақстан Республикасының аумағында заңсыз болатын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағына кіруге тыйым салынған адамдарды есепке алу қағидалары".

Егер Қазақстан Республикасының тиісті тараппен немесе Қазақстан Республикасының Үкіметімен келісімінде өзгеше тәртіп белгіленбесе, Қазақстан Республикасында Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өткен күннен бастап күнтізбелік бес күннен артық уақытша болатын көшіп келушілердің уақытша тұруға (тіркеуге) рұқсаты болуы қажет. Көшіп келушілерді тіркеуді ішкі істер органдары қабылдаушы тұлғалардың, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы өткізу пункттерінен түсетін ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің ақпараты негізінде жүзеге асырады. Қабылдаушы тұлғалар Ішкі істер органдарына келген иммигранттар туралы олар келген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде хабардар етеді. Көрсетілген мерзімдерді есептеу көшіп келуші Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өткен немесе қабылдаушы тұлғаға келген тәуліктің 00.01 сағатынан басталады. Иммигранттарды тіркеу жеке басын куәландыратын құжаттар бойынша жүзеге асырылады.

Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігінің объективті жағы Қазақстан Республикасының Халықтың көші-қоны саласындағы заңнамасын бұзатын құқыққа қайшы әрекеттермен (әрекетсіздіктермен) көрінеді және біліктілік белгілерімен сипатталады:

1) күнтізбелік бес күн өткеннен кейін Қазақстан Республикасында ішкі істер органдарында тіркеусіз үш тәуліктен астам болу;

2) тіркеу кезінде көрсетілген Қазақстан Республикасындағы мекенжай бойынша тұрмауы;

3) Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзиттік жол жүру қағидаларын сақтамау.

"Халықтың көші-қоны туралы" 2011 жылғы 22 шілдедегі № 477-IV ҚР Заңының негізінде шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың транзиттік жол жүру ережелерін ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетімен келісім бойынша ҚР Сыртқы істер министрлігімен бірлесіп ҚР Ішкі істер органдары айқындайды (2-тармақтың 9-бабы).

"Шетелдіктердің құқықтық жағдайы туралы" Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 19 маусымдағы N 2337 Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзитпен өтетін шетелдіктер белгіленген маршрут бойынша Қазақстан Республикасынан шығатын шекаралық пунктке транзиттік жол жүру қағидаларын сақтай отырып жүреді және Қазақстан Республикасының аумағында қазақстандық транзиттік визаларда көрсетілген пункттерде ғана аялдауы мүмкін, рұқсат беру құжаттары болған кезде (24-бап).

Көшіп келушілердің паспорттарын тіркеу, қабылдаушы адамдардың өздерінде болатын көшіп келушілер туралы ақпарат беру, көші-қон карточкаларын дайындау және беру, көшіп келушілердің жүріп-тұруы, көшіп келушілердің шетелдіктердің келуі үшін жабық жекелеген жерлерге (аумақтарға) кіруі, сондай-ақ шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзиттік жол жүруі қағидалары Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 27-ші бұйрығымен бекітілген 2016 жылғы қаңтар № 83.

Көшіп келушілер мен азаматтығы жоқ адамдардың паспорттарын тіркеуді Ұлттық қауіпсіздік органдары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы өткізу пункттерінде, ішкі істер органдары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын тұрақты немесе уақытша тұратын жері бойынша кесіп өткеннен кейін күнтізбелік бес күн ішінде, сондай-ақ заңды тұлғалардан оларда болатын шетелдіктер туралы ақпарат алу арқылы жүзеге асырады. Тіркеу көші-қон полициясының аудандық, қалалық немесе облыстық бөлімшелерінде жүзеге асырылады, бұл туралы тиісті өкім шығарылады.

ҚР Жоғарғы Сотының 2017 жылғы 6 қазандағы № 7 "Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің Ерекше бөлігінің нормаларын соттардың қолдануының кейбір мәселелері туралы" нормативтік қаулысы Ресей Федерациясы және ЕАЭО Кеден одағы (Еуразиялық экономикалық одақ) елдері азаматтарының болу ерекшеліктерін түсіндірді.

Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы Қазақстан Республикасы азаматтарының Ресей Федерациясының аумағында және Ресей Федерациясы азаматтарының Қазақстан Республикасының аумағында болу тәртібі туралы Келісімнің 1-бабымен (Астана 2012 жылғы 7 маусым, 2014 жылғы 14 қарашадағы № 250-V ҚР Заңымен ратификацияланған, 2015 жылғы 23 қаңтарда күшіне енген) Ресей Федерациясы азаматтарының Қазақстан Республикасы азаматтарының Қазақстан Республикасының аумағында болу тәртібі Федерациялар Қазақстан Республикасының аумағына кірген кезде кіру күнінен бастап 30 күн ішінде тіркеу міндетінен босатылады. 30 күннен артық болған жағдайда аталған азаматтар Қазақстан Республикасының құзыретті органдарында тіркелуге міндетті.

Көшіп келушілердің келуі мен болу қағидаларының 17-тармағына сәйкес 45 мемлекеттің азаматтары, егер олардың Қазақстан Республикасында болу кезеңі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өткен сәттен бастап күнтізбелік 30 күннен аспаса, Қазақстан Республикасына визасыз келеді және Қазақстан Республикасынан кетеді. Сонымен қатар, сол адамдар Қазақстанға виза бойынша кіре алады. Егер визаның қолданылу мерзімі визасыз болу мерзімінен бұрын аяқталған жағдайда, мұндай адам визасыз болудың қалған күндерін пайдалануға құқылы. Алайда, бұл екі мерзім де параллель есептеледі және қосуға жатпайды.

Мысалы, АҚШ азаматы Қазақстан Республикасының аумағына 2017 жылғы 28 қаңтарда визаның аяқталу мерзімімен 2017 жылғы 30 қаңтарда келді. Көшіп келушілердің келуі мен болу қағидаларының 17-тармағына сәйкес осы азамат Қазақстан Республикасының аумағында 30 күнтізбелік күн визасыз, яғни 2017 жылғы 28 қаңтардан 26 ақпанға дейін болуға құқылы.

Алайда, егер шетелдік 2017 жылдың 1 қаңтарында кіріп, визаның мерзімі 2017 жылдың 2 ақпанында аяқталған болса, мұндай адам визасыз режимнің қосымша 30 күнтізбелік күнін пайдалана алмайды, өйткені бұл мерзім визалық болу мерзіміне сіңеді.

Зерттелетін баптың 3-бөлігінің объективті жағы шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның визада не көші-қон карточкасында тіркелген кезде көрсетілген мерзім өткеннен кейін үш тәулік ішінде Қазақстан Республикасынан шықпауында көрініс тапқан Қазақстан Республикасының Халықтың көші-қоны саласындағы заңнамасын бұзуын көздейді.

"Халықтың көші-қоны туралы" 2011 жылғы 22 шілдедегі № 477-IV ҚР Заңының 1-бабының 3-тармағымен виза ұғымы берілген. Келуге және кетуге рұқсат (бұдан әрі - виза) - Қазақстан Республикасының уәкілетті мемлекеттік органдарының көшіп-қонушының паспортындағы немесе оны алмастыратын құжаттағы белгісі, ол Қазақстан Республикасының аумағына келуге, оның аумағы арқылы өтуге, онда болуға және Қазақстан Республикасының аумағынан шығуға, Қазақстан Республикасының аумағына келуге,келуге және кетуге құқық береді. визада белгіленген.

Көшіп келушілердің Қазақстан Республикасында болуына рұқсат етілген мерзім көші-қон карточкасында немесе көшіп келушіні уақытша тіркеу туралы анықтамада немесе көшіп келушіні тіркеу туралы паспортқа қосымша парақта көрсетілген виза мерзімі немесе тіркеу мерзімі өткеннен кейін аяқталады. Тіркеу мерзімін ұзарту ішкі істер органдары қоятын көші-қон карточкасындағы тиісті белгімен немесе көшіп келушіні уақытша тіркеу туралы анықтамамен немесе көшіп келушіні тіркеу туралы паспортқа қосымша парақпен ресімделеді.

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2016 жылғы 27 қаңтардағы № 83 бұйрығының 17-тармағына сәйкес көші-қон карточкалары берілмейді:

1) Қазақстан Республикасының визалары бар адамдарға, сондай-ақ дипломатиялық, қызметтік паспорттары және уәкілетті органның "инвестор" мәртебесін растауы бар адамдарға;

2) 16 жасқа толмаған адамдарға;

3) әуе, теңіз және өзен кемелері экипаждарының мүшелеріне;

4) поездық бригадалардың, оның ішінде Рефрижераторлық, локомотивтік бригадалардың қызметкерлеріне және теміржол көлігімен жүретін жүктерді алып жүретін адамдарға;

5) Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзитпен жүретін поездардың жолаушыларына;

6) халықаралық автотасымалдауды жүзеге асыратын автокөлік құралдарының жүргізушілеріне.

Көшіп келушілердің Қазақстан Республикасының аумағында болу мерзімдері мен тәртібін бұзған кезде, Егер жолға шығу кідірісі оларға байланысты емес себептер бойынша орын алса (табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар, көліктің қалыпты жұмысын бұзу кезінде) көшіп келушілер көші-қон карточкасында тиісті белгісі бар шекара арқылы өткізіледі.

Көші-қон карточкалары паспортпен бірге шекаралық бақылау кезінде ұсынылады. Көші-қон карточкалары көшіп келушіде Қазақстан Республикасынан шыққанға дейін сақталады және ішкі істер органдары мен Шекара қызметі қызметкерлерінің талап етуі бойынша ұсынылады. Ішкі істер органдарында тіркелгені туралы белгіні көші-қон қызметінің қызметкерлері, сондай-ақ "Бүркіт" БАЖ визалық-көші-қон порталы арқылы веб-сайттар арқылы дербес цифрлық электрондық қолтаңба арқылы жүргізеді vmp.gov.kz немесе e.gov.kz. Қазақстан Республикасында болу мерзімі 5 күнтізбелік күннен аспайтын адамдарға паспорттарды ішкі істер органдарында тіркеу міндетті емес.

Талданатын баптың 4-бөлігінің объективті жағы визада не көші-қон карточкасында тіркелген кезде көрсетілген мерзім өткеннен кейін үш тәуліктен асатын кезең ішінде кетуден жалтару түрінде көрсетілген құқыққа қарсы қасақана әрекетсіздікте көрсетіледі.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 21 қаңтардағы № 148 қаулысының 6-тармағына сәйкес көшіп келушілердің Қазақстан Республикасында болуына рұқсат етілген мерзім көші-қон карточкасында немесе көшіп келушіні уақытша тіркеу туралы анықтамада немесе көшіп келушіні тіркеу туралы паспортқа қосымша парақта көрсетілген виза мерзімі немесе тіркеу мерзімі өткеннен кейін аяқталады.

Сот шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды шығарып жіберу туралы шешім шығарған кезде оларды шығарып жіберуді ұйымдастыру үшін қажетті мерзімге ішкі істер органдарының арнаулы мекемелерінде ұстауға жол беріледі.

Қазақстан Республикасының заңнамасына және Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес артықшылықтар мен иммунитеттерді пайдаланатын көшіп келушілердің болу тәртібін бұзғаны үшін жауапкершілік туралы, сондай-ақ олардың Қазақстан Республикасының аумағында болу мерзімін қысқарту туралы мәселе дипломатиялық арналар арқылы шешіледі.

Түсініктеме берілген баптың 5-бөлігінің объективті жағы Қазақстан Республикасының Халықтың көші-қоны саласындағы заңнамасын бұзу түрінде көрсетілген және екі біліктілік белгісімен көрсетілген:

1) жүзеге асырылатын қызметтің визада және (немесе) көші-қон карточкасында тіркелген кезде көрсетілген мақсаттарға сәйкес келмеуі;

2) осындай рұқсат алу еңбек қызметін жүзеге асырудың қажетті шарты болып табылатын кезде Қазақстан Республикасында жұмысқа орналасуға рұқсат алмай еңбек қызметін жүзеге асыру.

Еңбек мигранттарының келу және кету қағидалары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 21 қаңтардағы № 148 қаулысымен реттеледі.

Қазақстан Республикасында уақытша болатын көшіп келушілерге, егер Қазақстан Республикасының Халықтың көші-қоны саласындағы заңнамасында және/немесе Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, жергілікті атқарушы орган немесе ішкі істер органдары берген тиісті рұқсаттарсыз еңбек қызметін жүзеге асыруға жол берілмейді (7-тармақ).

Еңбек қызметін жүзеге асыру мақсатында келген көшіп келушілер мынадай санаттарға бөлінеді:

1) шетелдік жұмыскерлер-Қазақстан Республикасының аумағында, оның ішінде корпоративішілік ауыстыру шеңберінде еңбек қызметін жүзеге асыру үшін жұмыс берушілер келген немесе тартатын көшіп келушілер;

2) бизнес-көшіп келушілер-Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру мақсатында келген көшіп келушілер;

3) маусымдық шетелдік қызметкерлер-Климаттық немесе өзге де табиғи жағдайларға байланысты белгілі бір кезең (маусым) ішінде, бірақ бір жылдан аспайтын мерзімде орындалатын маусымдық жұмыстарды орындау үшін жұмыс берушілер жұмысқа тартатын көшіп келушілер;

2) 16 жасқа толмаған адамдарға;

3) әуе, теңіз және өзен кемелері экипаждарының мүшелеріне;

5) Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзитпен жүретін поездардың жолаушыларына;

6) халықаралық автотасымалдауды жүзеге асыратын автокөлік құралдарының жүргізушілеріне.

Еңбек қызметін жүзеге асыру мақсатында келген көшіп келушілер мынадай санаттарға бөлінеді:

4) еңбекші көшіп келушілер – еңбекші көшіп келушінің рұқсаты негізінде үй шаруашылығындағы жұмыс беруші – жеке тұлғалардан жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) мақсатында Қазақстан Республикасына үй қызметкерлері ретінде келген көшіп келушілер (17-тармақ).

Еңбекші көшіп келушілердің болуын бақылау тәртібі "еңбекші көшіп келушіге рұқсат беру, ұзарту және кері қайтарып алу, сондай-ақ еңбекші көшіп келушілерді тіркеу, дакто -, фото есепке алуды қалыптастыру және жүргізу қағидаларын бекіту туралы"Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2014 жылғы 8 ақпандағы № 76 бұйрығына сәйкес жүзеге асырылады. Еңбекші көшіп келушіге рұқсат берудің ең ұзақ мерзімі он екі айдан аспауға тиіс (3-тармақ).

Еңбекші көшіп келушіге рұқсатты қайтарып алуға негіз болып табылады:

1) жұмыс берушілерде – жеке тұлғаларда үй шаруашылығында үй қызметкерлері ретінде жұмыстарды орындаумен (қызметтер көрсетумен) байланысты емес еңбек қызметін жүзеге асыру;

2) еңбек шартында көрсетілген таңдалған мамандық бойынша еңбек қызметіне кедергі келтіретін еңбек көшіп келушіде аурудың болуы;

3) еңбекші көшіп келушінің Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасын бұзуы (23-тармақ).

6-бөлімнің объективті жағы осы баптың бірінші және үшінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған құқыққа қайшы әрекеттермен (әрекетсіздіктермен) сипатталады.

7-бөлімнің объективті жағы осы баптың екінші, төртінші және бесінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған құқыққа қайшы әрекеттермен (әрекетсіздіктермен) сипатталады.

ҚР Жоғарғы Сотының 2017 жылғы 6 қазандағы № 7 Нормативтік қаулысының 21-тармағында осы баптың 1-5-бөліктерінде көзделген құқық бұзушылықты қайта жасау ерекшеліктері түсіндірілді. ӘҚБтК-нің 517-бабының алтыншы бөлігі осы баптың бірінші және үшінші бөліктерінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер үшін әкімшілік жауаптылықты көздейді. Сондай-ақ, ӘҚБтК-нің 517-бабының жетінші бөлігі осы баптың екінші, төртінші және бесінші бөліктерінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер үшін әкімшілік жауаптылықты көздейді. Осы құқық бұзушылықтардың құрамы үшін баптың диспозициясында көрсетілген барлық әрекеттердің бір мезгілде жиынтығы міндетті емес.

Бұл ретте қайталану ӘҚБтК-нің 517-бабының алтыншы немесе жетінші бөлігінің диспозициясында санамаланған кез келген әрекетті сол адам жасаған кезде құрылады. Жаңадан жасалған әрекет адам бір жыл ішінде әкімшілік жауапкершілікке тартылғанмен бірдей болмауы мүмкін. Мысалы, ӘҚБтК-нің 517-бабының екінші бөлігі бойынша ішкі істер органдарында тіркеусіз болғандығы үшін осы баптың бірінші бөлігінде көзделген мерзімдерден артық әкімшілік жауапкершілікке тартылған көшіп-қонушы, кейіннен тіркеуде көрсетілген мекенжай бойынша емес тұрғылықты жері анықталған не оны тіркеуден кейін үш тәуліктен асатын кезең ішінде кетуден жалтарған жағдайда визада не көші-қон карточкасында тіркелген кезде көрсетілген мерзімнің өтуі осы баптың жетінші бөлігі бойынша жауапқа тартылуға тиіс.

Зерттелетін баптың барлық бөліктері бойынша құқық бұзушылық субъектілері Қазақстан Республикасында болатын шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар болып табылады.

Шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың құқықтық мәртебесі "Шетелдіктердің құқықтық жағдайы туралы" 1995 жылғы 19 маусымдағы ҚР Заңымен, сондай-ақ ҚР Үкіметінің нормативтік құқықтық актілерімен регламенттелген. Бұл заңда шетелдіктердің негізгі құқықтары мен міндеттері, олардың Қазақстан Республикасына келу, оның аумағында болу және жүріп-тұру және Қазақстан Республикасынан кету тәртібі айқындалған.

Түсініктеме берілген құқық бұзушылықтың барлық бөліктерінің субъективті жағы оның қасақана да, абайсызда да жасалуы мүмкін екендігімен сипатталады.

ӘҚБтК-нің 517-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарауға құқығы бар:

1)2, 4, 5, 6 және 7 - бөлімдер бойынша-мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьялары (ӘҚБтК 685-бабының 1-бөлігі);

2)1 және 3 – бөлімдер бойынша-Ішкі істер органдарының уәкілетті лауазымды адамдары (ӘҚБтК 685-бабының 1, 2 және 3-тармақтарының 1-бөлігі);

3) 1 және 3 – бөліктер бойынша-Ұлттық қауіпсіздік комитеті Шекара қызметінің уәкілетті лауазымды адамдары.

ӘҚБтК-нің 517-бабының барлық бөліктері бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасау жөніндегі өкілеттіктер лауазымды адамдарға берілді:

1)2, 4, 5 және 6 – бөлімдер бойынша-ішкі істер органдарының уәкілетті лауазымды адамдары (ӘҚБтК 1-Т. 1-Б. 804-Б.)

2)2, 4, 6 және 7 - бөлімдер бойынша-ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті Шекара қызметінің уәкілетті лауазымды адамдары (ӘҚБтК 44-тармағының 804-бабы 1-бөлігі);

ӘҚБтК-нің 917-бабына сәйкес шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды Қазақстан Республикасынан әкімшілік шығарып жіберу туралы қаулыны орындау түсініктеме берілген баптың 2, 4, 6 және 7-бөлігі бойынша ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметіне, ал 2 ,4 және 5-бөлігі бойынша ішкі істер органдарына жүктелген.

Шығарып жіберу тетігі ӘҚБтК-нің 51-бабымен регламенттелген және "шетелдіктерді немесе азаматтығы жоқ адамдарды Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге шығарып жіберу туралы істерді қараудың сот практикасы туралы"ҚР Жоғарғы Сотының 2013 жылғы 13 желтоқсандағы № 4 нормативтік қаулысымен түсіндірілді.

ӘҚБтК-нің 797-бабында 517-бапты бұзғаны үшін уәкілетті лауазымды адамның көлік құралдарын, Кемелерді, оның ішінде шағын көлемді кемелерді уақытша сақтау үшін арнайы алаңдарға, тұрақтарға немесе көліктік бақылаудың стационарлық бекетіне іргелес жатқан алаңдарға, оның ішінде басқа көліктік бақылау бекетін пайдалана отырып жеткізу жолымен оларды ұстауға, жеткізуге және пайдалануға тыйым салуға құқығы бар екендігі көзделген ұстау себептері жойылғанға дейін құралдар (эвакуатор), кеме немесе шағын көлемді кеме.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);

Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);

Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;

Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);

Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.

Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus

Назар аударыңыз!

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы

Шет елден келу, кету қызметтер көрсету арқылы заңсыз көш-қонды ұйымдастырған

Шет елден келу, кету қызметтер көрсету арқылы заңсыз көш-қонды ұйымдастырғанҚызылорда облысы Қызылорда қаласының № 2 сотының 2019 жылғы 22 шілдедегі үкімімен: К. бұрын сотталм...