166-бап. Қосылған құн салығының асып кету сомаларының анықтығын растау бойынша тақырыптық салықтық тексеруді жүргізу ерекшеліктері Қазақстан Республикасының Салық кодексі 

     1. Қосылған құн салығының асып кету сомаларының анықтығын растау бойынша тақырыптық салықтық тексеру мынадай:  

     1) Қазақстан Республикасының аумағында алғаш рет пайдалануға берілетін өндірістік мақсаттағы ғимараттар мен құрылысжайларды салуға байланысты, сондай-ақ геологиялық барлау жұмыстарын жүргізу және кен орнын жайластыру кезеңінде сатып алынған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша есепке жатқызылған салық сомасы бөлігінде қосылған құн салығының асып кету сомаларының анықтығын растау бойынша салықтық өтініш ұсынылған; 

     2) қосылған құн салығының асып кету сомасын қайтару туралы талап ұсынылған; 

     3) бұрын бюджеттен салық төлеушіге қайтарылған, оның ішінде оңайлатылған тәртіппен қайтарылған қосылған құн салығының асып кету сомаларының анықтығын растау бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізілген жағдайда жүзеге асырылады.  

     2. Қосылған құн салығын қайтару бойынша тақырыптық салықтық тексеру бір мезгілде мынадай: 

     1) қосылған құн салығы бойынша салықтық міндеттемені орындау; 

     2) қайтаруға ұсынылған немесе бұрын расталған қосылған құн салығының асып кету сомаларының анықтығын растау мәселелері бойынша жүргізіледі.  

     3. Тексерілетін кезеңге: 

     1) осы Кодекстің 129-бабын қолдануға байланысты түзілген қосылған құн салығының асып кетуін қайтаруға өтініш берілген кезде – салықтық өтініште көрсетілген салықтық кезең; 

     2) қосылған құн салығының асып кету сомасын қайтару туралы талап берілген кезде – қосылған құн салығының асып кету сомасын қайтару туралы талапты көрсете отырып, салық төлеуші қосылған құн салығы бойынша декларация ұсынылған салықтық кезең бойынша қосылған құн салығының асып кету сомасын қайтару туралы талап қойған салықтық кезең; 

     3) қосылған құн салығының асып кету сомасын қайтару туралы талап берілген кезде – салықтың осы түрі бойынша тексерулер жүргізілмеген және талап қоюдың ескіру мерзімінен аспайтын салықтық кезеңдер; 

     4) бұрын бюджеттен салық төлеушіге қайтарылған қосылған құн салығының асып кету сомаларының анықтығын растау бойынша тақырыптық салықтық тексеру немесе кешенді салықтық тексеру жүргізілген жағдайда – бұрын қосылған құн салығының асып кету сомалары қайтарылған салықтық кезеңдер кіреді. 

     4. Осы Кодекстің 129-бабына сәйкес қосылған құн салығының қайтаруға ұсынылған асып кету сомасының анықтығын растау мақсатында қосылған құн салығын қайтару бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізу кезінде тексерілетін кезеңге: 

     1) өндірістік мақсаттағы ғимараттар мен құрылысжайлардың құрылысы басталған; 

     2) Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен жер қойнауын пайдалануға келісімшарт жасалған салықтық кезеңнен басталатын уақыт кезеңі кіреді.  

     5. Мынадай: 

     1) осы Кодекстің 129-бабына сәйкес қосылған құн салығының қайтаруға ұсынылған асып кету сомасының анықтығын растау кезінде қосылған құн салығының асып кету сомаларының анықтығын растау бойынша салық төлеушінің салықтық өтініші бойынша жүргізілген салықтық тексерулердің нәтижелері ескеріледі; 

     2) 2013 жылғы 1 қаңтарға дейінгі салықтық кезеңдер үшін түзілген қосылған құн салығының асып кету сомасының анықтығын растау кезінде қарсы салықтық тексерулерді қоса алғанда, салық төлеушіге бұрын жүргізілген салықтық тексерулер нәтижелері ескеріледі. 

     6. Осы Кодекске сәйкес қосылған құн салығының қайтарылуға жататын сомасын айқындау кезінде мынадай: 

     1) тауарлар экспортталған жағдайда – ЕАЭО-ның кедендік аумағынан экспорттың кедендік рәсімімен тауарларды әкету фактісін растайтын мәліметтер және тауарлар экспортын растайтын құжаттардан алынған мәліметтер; 

     2) кейіннен басқа мемлекеттің аумағына қайта өңдеу өнімдері әкетіле отырып, ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген алыс-беріс шикізатын қайта өңдеу жөніндегі жұмыстар орындалған жағдайда – Қазақстан Республикасы салық төлеушісінің алыс-беріс шикізатын қайта өңдеу жөніндегі жұмыстарды орындау фактісін растайтын құжаттардан алынған мәліметтер; 

     3) ЕАЭО-ға мүше болып табылмайтын мемлекеттің аумағына қайта өңдеу өнімдері кейіннен өткізіле отырып, ЕАЭО-ға мүше бір мемлекеттің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген алыс-беріс шикізатын қайта өңдеу жөніндегі жұмыстар орындалған жағдайда – ЕАЭО-ның кедендік аумағынан қайта өңдеу өнімдерін әкету фактісін растайтын кеден органының мәліметтері ескеріледі. 

     7. Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен Қазақстан Республикасының аумағындағы екінші деңгейдегі банктерде ашылған салық төлеушінің банктік шоттарына валюталық түсімнің түсуі мынадай: 

     1) тауарлар экспортталған; 

     2) тауардың (лизинг нысанасының) бастапқы құнын өтеу бөлігінде – тауарға меншік құқығының лизинг алушыға өтуі көзделетін лизинг шарты (келісімшарты) бойынша Қазақстан Республикасының аумағынан ЕАЭО-ға мүше мемлекеттің аумағына тауарлар әкетілген; 

     3) қайта өңдеу өнімдері кейіннен басқа мемлекеттің аумағына не ЕАЭО-ға мүше болып табылмайтын мемлекеттің аумағына әкетіле отырып, ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген алыс-беріс шикізатын қайта өңдеу жөніндегі жұмыстар орындалған жағдайда, қосылған құн салығының қайтарылуға жататын сомасын айқындау кезінде ескеріледі.  

     Салық төлеушiнiң Қазақстан Республикасы аумағындағы банк ұйымдарындағы банктік шоттарына валюталық түсімнің түсуi жөніндегі осы тармақтың бірінші бөлігінің талаптары: 

     1) 2009 жылғы 1 қаңтарға дейін Қазақстан Республикасының Үкіметі мен жер қойнауын пайдаланушы арасында жасалған өнімді бөлу туралы келісім шеңберінде қызметті жүзеге асыратын, өндірілген тұрақсыз конденсатты Қазақстан Республикасының аумағынан ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттердің аумағына өткізетін; 

     2) жер қойнауын пайдаланушының роялтиді және (немесе) Қазақстан Республикасының өнімді бөлу бойынша үлесін заттай нысанда төлеу бойынша салықтық міндеттемені орындауы есебінен пайдалы қазбаларды беруді көздейтін өнімді бөлу туралы келісім (келісімшарт) шеңберінде теңізде көмірсутектерді барлауды және (немесе) өндіруді жүзеге асыратын салық төлеушілерге қолданылмайды. 

     8. Сыртқы саудадағы тауар алмасу (бартерлік) операциялары бойынша тауарлар экспортталған жағдайда, қосылған құн салығының қайтарылуға жататын сомасын айқындау кезінде:  

     1) сыртқы саудадағы тауар алмасу (бартерлік) операциясы жөніндегі шарттың (келісімшарттың);  

     2) сыртқы саудадағы тауар алмасу (бартерлік) операциясы бойынша экспортталған тауарларды сатып алушы қосылған құн салығын төлеушіге жеткізген тауарлар бойынша тауарларға арналған импорттық декларацияның болуы ескеріледі. 

     9. Сыртқы саудадағы тауар алмасу (бартерлік) операциялары бойынша Қазақстан Республикасының аумағынан ЕАЭО-ға мүше мемлекеттің аумағына тауарлар экспортталған, заттай түрде қарыз берілген жағдайда, қосылған құн салығының қайтарылуға жататын сомасын айқындау кезінде: 

     1) сыртқы саудағы тауар алмасу (бартерлік) операциясы жөніндегі шарттың (келісімшарттың); 

     2) заттай түрде қарыз беру жөніндегі шарттың (келісімшарттың); 

     3) көрсетілген операциялар бойынша экспортталған тауарларды сатып алушы қосылған құн салығын төлеушіге жеткізген тауарлар бойынша тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініштің болуы ескеріледі. 

     10. Қосылған құн салығының асып кету сомасының анықтығын айқындау мақсатында тексеруді жүргізу кезінде салықтық тәуекелдерді басқару жүйесі пайдаланылады, оның шеңберінде "Өнім берушілер бойынша пирамида" талдамалық есебі қалыптастырылады. 

     Электрондық шот-фактураларды, қосылған құн салығы бойынша салықтық есептілікті және (немесе) салық органының ақпараттандыру объектілерінің мәліметтерін зерделеу және талдау негізінде салық органдары жүзеге асыратын электрондық шот-фактураларды жазып беру бойынша салыстырмалы бақылау нәтижелері осы баптың мақсаттары үшін "Өнім берушілер бойынша пирамида" талдамалық есебі болып табылады. 

     11. Қосылған құн салығын қайтару бойынша тақырыптық салықтық тексеру нәтижелері бойынша қосылған құн салығының қайтарылуға жататын асып кету сомасы айқындалады. 

     Тақырыптық салықтық тексеру нәтижелері бойынша, егер: 

     1) өнім берушімен және сатып алушымен өзара есеп айырысулардың анықтығын растау үшін қарсы тексерулер жүргізуге берілген сұрау салуларға жауап алынбаса немесе оның ішінде: 

     тұрған жері бойынша өнім берушінің болмауы; 

     өнім берушінің есепке алу құжаттамасының жоғалуы себебі бойынша қарсы салықтық тексеру жүргізілмесе;  

     2) салықтық кезеңде тікелей өнім берушіде қосылған құн салығы бойынша салықтық есептілікте көрсетілген мәліметтер мен өнім берушінің барлық жазып берілген шот-фактуралары бойынша электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесіндегі мәліметтер арасындағы салыстыру кезінде өткізілген тауарлар, орындалған жұмыстар және көрсетілген қызметтер бойынша қосылған құн салығы сомасының төмендетілгені анықталса; 

     3) салықтық тексеру жүргізіліп жатқан салық төлеушіге немесе оның тікелей өнім берушісіне қатысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 216 және 245-баптары бойынша қылмыстық іс қозғалса; 

     4) тексерілетін салық төлеуші немесе оның тікелей өнім берушісі бойынша электрондық шот-фактураларды жазып беру тоқтатыла тұрса; 

     5) тікелей өнім берушіде қосылған құн салығы бойынша бересі болса; 

     6) валюталық түсім түспесе (толық көлемде түспесе); 

     7) экспорттау кезінде тауарларды әкету фактісі расталмаса (толық көлемде расталмаса), қосылған құн салығын қайтару жүргізілмейді. 

     12. Осы баптың ережелері салық органы қосылған құн салығының қайтаруға ұсынылған асып кету сомаларының анықтығын растау мәселесін кешенді тексеруге енгізген жағдайда да қолданылады. 

167-бап. Бейрезиденттің салықтық өтініші негізінде бюджеттен табыс салығын қайтару мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеруді жүргізу ерекшеліктері 

     1. Бейрезиденттің салықтық өтініші негізінде бюджеттен табыс салығын қайтару мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру талап қоюдың ескіру мерзімі шегінде осындай өтініш берген бейрезиденттің кірісінен төлем көзінен табыс салығын есептеу, ұстап қалу және аудару бойынша салықтық міндеттемелерді орындауы тұрғысынан салық агентіне қатысты жүргізіледі. 

     2. Салық органы бейрезиденттің салықтық өтінішін алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде тақырыптық салықтық тексеруді тағайындайды. 

     3. Салық органы тақырыптық салықтық тексеруді жүргізу барысында құжаттарды мынадай тұрғыдан: 

     1) бейрезиденттің кірістерінен төлем көзінен табыс салығын есептеу, ұстап қалу және аудару бойынша салықтық міндеттемелерді салық агентінің толық орындауын; 

     2) бейрезиденттің осы Кодекске немесе халықаралық шартқа сәйкес тұрақты мекеме құруын; 

     3) Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы заңнамасына сәйкес өтініш беруші-бейрезиденттің есептік тіркелуін, тіркеу есебін; 

     4) бюджеттен табыс салығын қайтаруға арналған салықтық өтініште көрсетілген деректердің анықтығын тексереді.  

Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 18 шiлдедегi № 214-VIII ҚРЗ Кодексі 

Қазақстан Республикасының  

Президенті  

© 2012. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» ШЖҚ РМК  

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы 

______________________________ 

2026 жыл 1 қаңтардан бастап "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) күші жойылды деп танылсын,  2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚРЗ Салық кодексінің қолданысқа енгізілуіне байланысты. 

166-бап. Жалпы ережелер Қазақстан Республикасының Салық және бюджетке төленетін басқада міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі) кодексі   

       1. Егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, Қазақстан Республикасының аумағында ақшалай есеп айырысулар модельдері мемлекеттік тізілімге енгізілген, деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналары мiндеттi түрде қолданыла отырып жүргiзiледi.  

      2. Осы баптың 1-тармағының ережесi: 

      1) жеке тұлғалардың; 

      2) жеке сот орындаушыларының, адвокаттар мен медиаторлардың; 

      3) уәкілетті органмен келісу бойынша көлік саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен нысан бойынша билеттерді бере отырып, қалалық қоғамдық көлікте тасымалдау бойынша халыққа қызмет көрсету бөлігінде; 

      4) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің; 

      5) қызметі ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желiлерi жоқ жерлердегі салық төлеушілердің; 

      6) екінші деңгейдегі банктердің; 

      7) діни бірлестіктердің; 

      8) ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялар желiсi жоқ жерлерде жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысуларды қоспағанда, Ұлттық пошта операторының ақшалай есеп айырысуларына; 

      9) арнаулы мобильді қосымша арқылы жүргізілетін ақшалай есеп айырысуларға қолданылмайды. 

      Осы тармақтың бірінші бөлігінің 5) тармақшасында көрсетілген тұлғалар ақшалай есеп айырысуларды жүзеге асыру кезінде модельдері мемлекеттік тізілімге енгізілген, деректер беру функциясы жоқ бақылау-касса машиналарын қолданады. 

      Аумағында ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желілері жоқ Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық бірліктері туралы ақпарат уәкілетті органның интернет-ресурсына орналастырылады. 

      3. Салық төлеушілер қолданатын бақылау-касса машиналарын салық органдарында есепке алу: 

      1) бақылау-касса машинасын есепке қоюды;  

       2) тіркеу деректеріне өзгерістер енгізуді;  

      3) бақылау-касса машинасын есептен шығаруды қамтиды. 

      4. Сауда операциялары немесе қолма-қол ақша арқылы қызметтер көрсету кезінде ақшалай есеп айырысуларды жүзеге асыратын сауда автоматтары мен көрсетілетін қызметтерге ақы төлеу терминалдары деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналарымен жарақтандыруға жатады. 

      5. Бақылау-касса машиналарын қолдану кезінде мынадай талаптар қойылады: 

      1) ақшалай есеп айырысулармен байланысты қызмет басталғанға дейін бақылау-касса машинасын салық органында есепке қою жүзеге асырылады; 

      2) тауар, жұмыс, көрсетiлетiн қызмет үшін төленген сомаға бақылау-касса машинасының чегін немесе тауар чегін беру жүзеге асырылады; 

      3) бақылау-касса машиналарына салық органдары лауазымды адамдарының қол жеткізуі қамтамасыз етіледі. 

      6. Бақылау-касса машинасының чегі мынадай ақпаратты: 

      1) салық төлеушінің атауын; 

      2) салық төлеушінің сәйкестендіру нөмірін; 

      3) бақылау-касса машинасының зауыттық нөмірін; 

      4) бақылау-касса машинасының салық органындағы тіркеу нөмірін; 

      5) чектің реттік нөмірін; 

      6) тауарларды сатып алу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету жасалған күн мен уақытты; 

      7) тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің бір бірлігі үшін бағасын; 

      8) фискалдық белгіні; 

      9) деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машиналарының бақылау чегінің төлнұсқалығын тексеру үшін фискалдық деректер операторының атауын және фискалдық деректер операторы интернет-ресурсының деректемелерін; 

      10) тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің атауын; 

      11) сатып алынатын тауардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің санын, олардың өлшем бірлігін; 

      12) тауарды, жұмысты, көрсетілетін қызметті сатудың жалпы сомасын; 

      13) егер салық төлеуші қосылған құн салығын төлеуші болып табылса – тауарларды, жұмыстарды, көрсетілген қызметтерді өткізу бойынша, қосылған құн салығы салынатын айналымдар жөніндегі мөлшерлемені көрсете отырып, қосылған құн салығының сомасын; 

      14) бақылау-касса машинасы пайдаланылатын жердің мекенжайын; 

      15) бақылау-касса машинасының чегі туралы ақпаратты кодталған түрде қамтитын штрих кодты қамтуға тиіс. 

      Осы тармақтың бірінші бөлігінің 9) және 15) тармақшаларының ережелері деректер беру функциясы жоқ бақылау-касса машиналарының чектеріне қолданылмайды. 

      Екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар қолданатын аппараттық-бағдарламалық кешендердің бақылау чегінің нысаны мен мазмұнын уәкілетті органмен келісу бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілейді. 

      Валюта айырбастау, металл сынықтарын, шыны ыдысты қабылдау пунктерінде, ломбардтарда қолданылатын бақылау-касса машиналарының чегі сату сомасы және сатып алу сомасы туралы ақпаратты қосымша қамтуға тиіс. 

      7. Бақылау-касса машинасының чегі бақылау-касса машинасын дайындаушы зауыттың техникалық құжаттамасында көзделген, оның ішінде қосылған құн салығының сомасы туралы деректерді қосымша қамтуы мүмкін. 

      Деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-касса машинасының чегі тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алушының (клиенттің), алушының талап етуі бойынша сатып алушының (клиенттің), алушының сәйкестендіру нөмірін де қамтуға тиіс. 

      8. Бақылау-касса машиналарын қолдану тәртібін уәкілетті орган айқындайды. 

      Ескерту. 166-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 02.04.2019 № 241-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 10.12.2020 № 382-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.06.2021 № 53-VII (01.01.2022 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. 

Салық және бюджетке төленетін басқада міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі)  Кедендік реттеу туралы Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы Әкімшілік рәсімдік-процестік Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы Экология Әлеуметтік кодекс Азаматтық Қылмыстық-процестік Қылмыстық Қылмыстық кодекске түсініктеме (комментарии) Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысы, Қазақстан Республикасы