218-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасын бұзуы
Бухгалтерлік есепті жүргізу үшін уәкілетті адамның заңнамада көзделген мәліметтерді құжаттандырудан жалтаруы не осы адамның бухгалтерлік құжаттамаға ұйымның шаруашылық және қаржылық қызметі туралы көрінеу жалған ақпарат енгізуі, сол сияқты ірі залал келтірген бухгалтерлік құжаттаманы сақтау мерзімі өткенге дейін оларды жоюы, —
үш жүз айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшердегі айыппұлмен немесе үш айға дейінгі кезеңдегі сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде не бір жылға дейінгі мерзімге түзеу жұмыстарымен не бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айырумен, жүз айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшердегі айыппұлмен немесе сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде жазаланады бір айға дейінгі кезең.
Қылмыстың қоғамдық қауіптілігі мынада: кәсіпорындарда, мекемелерде және ұйымдарда бухгалтерлік есеп ережелерін бұзу материалдық құндылықтарды ұрлауға, салықтар мен басқа да міндетті төлемдерден жалтаруға, сондай-ақ басқа да теріс пайдалануларға ықпал етеді, нәтижесінде біздің мемлекетіміздің экономикасына айтарлықтай зиян келтіріледі.
Қылмыстың объектісі қаржылық және кәсіпкерлік қызметті реттейтін қоғамдық қатынастар болып табылады. Қылмыс нысанасына бастапқы және бастапқы бухгалтерлік жазбалар мен құжаттар: қол тәсілімен не компьютерленген жүйенің көмегімен дайындалған кітаптар, журналдар, жазбалар, сондай-ақ кәсіпкерлердің шаруашылық қызметі туралы ақпаратты қамтитын өзге де материалдар жатады. Электрондық тәсілмен дайындалған бастапқы құжаттардың қағазға ресімдеу кезінде бастапқы құжаттың күші болады.
Бұл қылмыстың объективті жағы мынадай әрекеттердің бірін жасауда көрінеді: а) заңнамада көзделген мәліметтерді құжаттаудан жалтару; б) ұйымдардың шаруашылық және қаржылық қызметі туралы көрінеу жалған ақпаратты бухгалтерлік құжаттамаға енгізу; в) бухгалтерлік құжаттаманы сақтау мерзімі өткенге дейін жою.
1995 жылғы 26 желтоқсандағы "бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" ҚР Заңының 4-тармағына сәйкес кәсіпкерлер мен ұйымдар бухгалтерлік есепті жүргізуге және көрсетілген заңға, бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік жөніндегі өзге де нормативтік құқықтық актілерге сәйкес бухгалтерлік есеп стандарттарымен қаржылық есептілікті жасауға міндетті.
Бухгалтерлік есеп-бұл Бухгалтерлік есеп стандарттарымен және бухгалтерлік есеп туралы заңнамаға сәйкес шығарылатын басқа да нормативтік актілермен реттелетін кәсіпкердің активтері, меншікті капиталы, Міндеттемелері, кірістері мен шығыстары туралы ақпаратты жинау, тіркеу және жалпылау жүйесі.
Актив деп құндық бағасы бар субъектінің мүлкі, мүліктік және жеке мүліктік емес игіліктері мен құқықтары түсініледі.
Меншікті капитал-субъектінің міндеттемелері шегерілгеннен кейінгі активтері.
Міндеттеме-бұл борышкердің несие берушінің пайдасына белгілі бір әрекетті жасау (ақша төлеу, Қызмет көрсету және т.б.) немесе белгілі бір әрекеттен бас тарту міндеті, ал несие беруші борышкерден өз міндетін орындауды талап етуге құқылы.
Кірістер-бұл активтердің ұлғаюы немесе есепті кезеңдегі міндеттемелердің төмендеуі.
Шығыстар-бұл активтердің азаюы немесе есепті кезеңдегі міндеттемелердің артуы.
Мәліметтерді құжаттаудан жалтару бухгалтерлік жазбаларды жүргізу, бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес қаржылық есептілікті уақтылы не толық жасамау, бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік құжаттарын Ішкі не сыртқы бақылауға ұсынбау не меншік иелеріне, тіркеу орны бойынша Мемлекеттік статистика органдарына, мемлекеттік бақылау органдарына жылдық қаржылық есептілікті ұсынбау болуы мүмкін. Бухгалтерлік құжаттамаға жалған ақпарат енгізу бухгалтерлік балансты, Қаржы-шаруашылық қызметтің нәтижесі туралы есепті көрінеу қате жасау, активтер мен міндеттемелерді дұрыс бағаламау, ақша қаражатының қозғалысы туралы есепті, кірістерді азайту не шығыстарды ұлғайту жолымен жасалады.
Бухгалтерлік құжаттаманың жойылуы деп Бұл ақпарат тасығыштарды сақтау мерзімі аяқталғанға дейін оларды толық жарамсыз ету түсініледі. Тәсілдер әр түрлі болуы мүмкін: өртеу, бүлдіру, қасақана жоғалту; компьютерлік жүйеге енгізілген ақпаратты және басқа да бухгалтерлік жазбаларды, есепке алу құжаттарын, электрондық тәсілмен дайындалған мәліметтерді кәсіпкер, бухгалтерлік есепті жүргізуші тұлға ҚР заңнамасында белгіленген белгілі бір кезең ішінде сақтауы тиіс. Мемлекеттік бақылау органдары бухгалтерлік мәліметтерді талап еткен кезде кәсіпкер не бухгалтер көрсетілген мәліметтерді қамтитын құжаттардың көшірмелерін ұсынуға міндетті.
Қылмыс Ұйымның экономикалық немесе қаржылық қызметіне үлкен зиян келтірген сәттен бастап аяқталған деп саналуы керек. Ірі залал ҚР ҚК 189-бабына ескертпеде айтылған тәртіпке ұқсас айқындалады.
Қылмыс субъектісі-16 жасқа толған, есі дұрыс адам. Әдетте, бұл: бас бухгалтер,бухгалтер, мамандандырылған бухгалтерлік фирманың бухгалтері немесе бухгалтерлік есеп жүргізетін маман немесе жеке Бухгалтерлік есеп жүргізетін кәсіпкер.
Талданатын қылмыстың субъективті жағы тек тікелей ниеттің болуымен сипатталады. Адам бухгалтерлік есептің белгіленген ережелерін бұзғанын түсінеді, қауіпті салдардың басталуын болжайды және оны қалайды. Сонымен қатар, кейбір авторлар ҚР ҚК 218-бабында көзделген қылмыс тікелей және жанама ниетпен жасалуы мүмкін екенін атап өтті.
Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі
Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
