145-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану саласындағы заңнамасын Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексін бұзу
Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану саласындағы заңнамасын бұзу:
1) тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау және күтіп-ұстау қағидаларын бұзу;
2) қорғау міндеттемелерінде жазылған Тарих және мәдениет ескерткішін ұстау шарттары бұзылған;
3) монументалды өнердің жаңа құрылыстарын белгілеу қағидаларын бұзу;
4) тарих және мәдениет ескерткішін заңсыз көшіру және өзгерту;
5) Тарихи, ғылыми, көркемдік және өзге де мәдени құндылығы бар объектілерді анықтау бойынша жер учаскелері бөлінгенге дейін аумақтарды игеру кезінде зерттеу жұмыстарын жүргізбеу;
6) тарихи-мәдени мұра объектілерінің өмір сүруіне қауіп төндіруі мүмкін жұмыстарды жүргізу, –
Жеке тұлғаларға – он, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – елу, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – жүз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-екі жүз елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде жүргізілетін жұмыстарды тоқтата тұра отырып, айыппұл салуға әкеп соғады.
ӘҚБтК-нің 145-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың қоғамдық қауіптілігі оны жасау нәтижесінде объектінің тарихи-мәдени мұраны орны толмас жоғалтуы орын алатынын білдіреді.
Құқық бұзушылық объектісі меншік құқығы саласындағы қоғамдық қатынастар болып табылады. Қосымша объект тарихи-мәдени мұраны сақтау саласындағы қатынастар болып табылады, ол біржола жоғалған жағдайда орны толмас залал келтіріледі.
Тарихи-мәдени мұра саласындағы қоғамдық қатынастар "тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы" 1992 жылғы 2 шілдедегі ҚР Заңымен және өзге де нормативтік құқықтық актілермен реттеледі.
Осы Заңның 6-бабының 11-тармағына сәйкес тарих және мәдениет ескерткіштері деп адам жасаған немесе адам мен табиғаттың бірлескен туындысы болып табылатын, халықтың тарихи өткенімен, қоғам мен мемлекеттің дамуымен байланысты, Тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілген жекелеген ғимараттар, ғимараттар, құрылыстар мен ансамбльдер, тарихи-мәдени ландшафттар және басқа да көрнекті орындар түсініледі.
Тарих және мәдениет ескерткіштері келесі түрлерге бөлінеді:
- қала құрылысы және сәулет ескерткіштері;
- археология ескерткіштері;
- ансамбльдер.
Тарихи-мәдени мұра объектілері тарих және мәдениет ескерткіштері мәртебесін олар осы Заңда белгіленген тәртіппен осындай деп танылған кезден бастап алады.
Тарихи-мәдени мұра объектілерін тарих және мәдениет ескерткіштері деп тану оларды міндетті түрде ресми жариялауға жататын халықаралық, республикалық және жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімінде бекітумен бекітіледі. Археология ескерткіштері тарих және мәдениет ескерткіштері мәртебесін олар анықталған сәттен бастап алады.
Қазақстан Республикасындағы тарих және мәдениет ескерткіштері міндетті қорғалуға және сақталуға жатады, оларды пайдаланудың, оларға меншік құқығын өзгертудің және олардың мәртебесінен айырудың ерекше құқықтық режиміне ие болады.
Тарих және мәдениет ескерткішін оның мәртебесінен айыруға және тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімінен алып тастауға объект толық физикалық жоғалған және (немесе) тарихи-мәдени маңызы жоғалған жағдайда ғана жол беріледі.
Анықталған тарихи-мәдени мұра объектілері алдын ала есепке алу тізіміне енгізіледі және олардың мәртебесі туралы түпкілікті шешім қабылданғанға дейін осы Заңға сәйкес тарих және мәдениет ескерткіштерімен тең дәрежеде қорғалуға тиіс.
Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан және басқа субъектілерге тиесілі емес тарих және мәдениет ескерткіштері Қазақстан Республикасының айрықша меншігі болып табылады.
Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану тәртібін бұзу әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады.
Талданатын әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағы іс-әрекеттермен де, әрекетсіздіктермен де сипатталады және түрінде көрсетіледі:
- "тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау және күтіп ұстау қағидаларын бекіту туралы"Мәдениет және спорт министрінің 2014 жылғы 29 желтоқсандағы № 157 бұйрығымен бекітілген тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау және күтіп ұстау қағидаларын бұзу;
- қорғау міндеттемелерінде жазылған Тарих және мәдениет ескерткішін ұстау шарттарын бұзу (қалпына келтіру жұмыстарын уақтылы жүргізбеу, зақымданудан және (немесе) жойылудан қорғау қағидаларын бұзу, вандализм, бұрмалау, жалғандық актілері);
- көрнекті тұлғаларды, маңызды тарихи оқиғаларды еске алу үшін орнатылатын ескерткіштер, стелалар, бюсттер (жергілікті атқарушы органдардың келісімінсіз монументалды өнердің жаңа құрылыстарын орнатуда көрініс тапқан)монументалды өнердің жаңа құрылыстарын орнату қағидаларын бұзу;
- тарих және мәдениет ескерткішін заңсыз ауыстыру және өзгерту (тарих және мәдениет ескерткішінің жетпіс пайыздан астамы қираған не тарихи-мәдени құндылығын жоғалтқан жағдайларды қоспағанда, тарих немесе мәдениет ескерткішінің кез келген орын ауыстыруы не егер оның орын ауыстыруы оны сақтау жағдайларының жақсаруына әкеп соқтырса, уәкілетті органның арнайы комиссиясымен келісім бойынша тарихи-мәдени сараптаманың қорытындысы негізінде:);
- тарихи, ғылыми, көркемдік және өзге де мәдени құндылығы бар объектілерді анықтау бойынша жер учаскелері бөлінгенге дейін аумақтарды игеру кезінде зерттеу жұмыстарын жүргізбеу (зерттеу жұмыстарының жер учаскелері бөлінгенге дейін аумақтарды игеру жөніндегі жұмыстарды жүргізу қағидаларын бұзу, яғни тарихи, ғылыми, көркемдік және өзге де мәдени құндылықтары бар объектілерді белгілеу кезінде жеке және заңды тұлғалар құндылық өз қызметін тоқтата тұруға және уәкілетті органға хабарлауға міндетті);
-тарихи-мәдени мұра объектілерінің өмір сүруіне қауіп төндіретін жұмыстарды жүргізу (бұрмалануда, негізсіз өзгерістер енгізуде, Тарихи контекстен алып тастауда көрініс тапқан).
Бұл құқық бұзушылық тарихи-мәдени мұра объектілерінің өмір сүруіне қауіп төндіруі мүмкін қорғау ережелерін, ұстау жағдайларын, заңсыз орын ауыстыру мен өзгертуді, анықтауды, сондай-ақ жұмыстар жүргізуді бұзу жөніндегі іс-әрекеттер жасалған кезден бастап аяқталған болып есептеледі.
Құқық бұзушылық субъектілері 16 жасқа толған жеке тұлғалар, сондай-ақ заңды тұлғалар болуы мүмкін.
Бұл құқық бұзушылықтың субъективті жағы кінәнің қасақана түрімен сипатталады, яғни. кінәлі адам өз әрекеттерінің заңсыздығын түсінеді, оның зиянды салдарын болжайды және олардың басталуын қалайды.
ӘҚБтК-нің 804-бабының 1-тармағының 12-бөлігіне сәйкес ӘҚБтК-нің 145-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаларды мәдениет саласындағы уәкілетті органның осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жасауға құқылы.
ӘҚБтК-нің 684-бабының 1-бөлігіне сәйкес ӘҚБтК-нің 145-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарауға мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьялары құқылы.
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
