Сынақ мерзімінен өтпеген қызметкермен еңбек шартын бұзу туралы еңбек дауларын қарау
Еңбек шартын жасасу кезінде қызметкердің тапсырылатын жұмысқа біліктілігінің сәйкестігін тексеру мақсатында онда сынақ мерзімі туралы шарт белгіленуі мүмкін. Демек, қызметкер тапсырылған жұмыс бойынша біліктілікке сәйкес келмеген жағдайда ғана жұмыс беруші сынақ мерзімі шегінде қызметкерді жұмыстың теріс нәтижесі туралы жазбаша хабардар етуге және еңбек шартын бұзуға құқылы. Сынақ мерзімі қызметкерлердің кез келген санаты, оның ішінде жұмысқа алғаш кіріскен жас мамандар үшін еңбек шартын жасасу кезінде белгіленуі мүмкін; 18 жасқа толмаған адамдар; және мүгедектер. ТК-нің 36-бабының 2, 3-тармақтарына сәйкес сынақ мерзімі қызметкердің еңбек өтіліне енгізіледі және үш айдан аспауға тиіс. Ұйымдардың басшылары мен олардың орынбасарлары, бас бухгалтерлер мен олардың орынбасарлары, ұйымдардың филиалдарының, өкілдіктерінің басшылары үшін сынақ мерзімі алты айға дейін ұзартылуы мүмкін. Сынақ мерзімімен жұмысқа қабылданған қызметкер еңбек тәртібінің ережелеріне бағынуға міндетті. Сынақ мерзімі жұмыскер вахтааралық демалысты қоспағанда, болмау себептеріне қарамастан, жұмыста нақты болмаған кезеңге тоқтатылады. Еңбек кодексінің 37-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес, сынақ мерзімі кезеңінде жұмыскер жұмысының теріс нәтижесі болған жағдайда, жұмыс беруші еңбек шартын бұзуға негіз болған себептерді көрсете отырып, жазбаша нысанда хабардар ете отырып, онымен еңбек шартын бұзуға құқылы.
Сынақ мерзімінен өтпеген қызметкермен еңбек шартын бұзу туралы еңбек дауларын қарау
Сынақтың қанағаттанарлықсыз нәтижесі тек оның біліктілігіне байланысты объективті деректермен расталуы тиіс. Демек, осы негізде еңбек шартын бұзуға ешқандай басқа жағдайлар негіз бола алмайды. Еңбек шартын бұзуға негіз болған себептерді көрсете отырып, хабарлама табыс етілген күн бұйрық шығарылған және еңбек шартын бұзған күн болып табылады. Егер сынақ мерзімі өтіп кетсе және Тараптардың ешқайсысы еңбек шартының бұзылғаны туралы хабарламаса, онда қызметкер сынақ мерзімінен өткен болып есептеледі. Мысал. Талапкер Б. жауапкерге – Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментіне талапкерді атқарып отырған қызметінен босату бөлігінде тәртіптік комиссия отырысының хаттамасын заңсыз деп тану туралы талаппен сотқа жүгініп, оның Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті Экономикалық тергеу қызметінің жетекші маманы-тергеушісі лауазымына сынақ мерзімімен қабылданғанын дәлелдеді. МКД бұйрығымен ол атқарған қызметінен босату түрінде тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Аталған бұйрықты шығаруға МКД тәртіптік комиссиясының ұсынымы негіз болды. Жұмыстан босатылған кезде ол сынақ мерзімінде болғаны, яғни лауазым еңбек заңнамасына сәйкес бекітілмегені және ол атқаратын лауазымынан босатылуға жатпағаны көрсетіледі. Алматы қаласы Алмалы ауданының № 2 аудандық сотының шешімімен Б. - ның талап-арыз талаптарын қанағаттандырудан толық көлемде бас тартылды. Алматы қалалық сотының азаматтық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының қаулысымен іс бойынша талапты қанағаттандыру туралы жаңа шешім қабылдана отырып, Алматы қаласы Алмалы ауданының № 2 аудандық сотының шешімі жойылды. Шағымдарды қанағаттандыра отырып, апелляциялық сот келесі қорытындыға келді. МКД бұйрығымен талапкер жоғарыда аталған лауазымға сынақ мерзімімен 3 айға тағайындалды. "Құқық қорғау қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабының 1, 2, 3, 4-тармақтарына сәйкес құқық қорғау қызметіне алғаш рет кіретін адамдар үшін тиісті лауазымға тағайындала отырып, үш айға дейінгі сынақ мерзімі белгіленеді. Сәйкестікті аралық бақылау нәтижелері бойынша сынақ мерзімі үш айға дейін ұзартылуы мүмкін. Б. үшін МКД бұйрығымен сынақ мерзімі қызметтік тергеу аяқталғанға дейін ұзартылды. Өзінің лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін Б. МКД бұйрығымен атқарған қызметінен босату түрінде тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Қызметкерлерді жұмыстан босату үшін негіздердің тізбесі "құқық қорғау қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 80-бабында белгіленген, ол толық және кеңейтілген түсіндіруге жатпайды. Бұл ретте осы тізбеде өзінің лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамау сияқты негіз жоқ. Сотқа жүгінген кезде талапкер сынақ мерзімінде болды, осыған байланысты ол тек "сынақ мерзімі ішінде қызметке жарамсыздығы"негізінде жұмыстан шығарылуы мүмкін.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
