Еңбек шартын бұзу туралы дауларды қарау яғни жұмыс берушінің экономикалық жағдайының нашарлауына әкеп соққан өндіріс, орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер көлемінің төмендеуі
ТК-нің 52-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес жұмыс берушінің бастамасы бойынша еңбек шартын бұзу үшін жұмыс берушінің экономикалық жай-күйінің нашарлауына әкеп соққан өндіріс, орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер көлемінің төмендеуі негіз болып табылады. Осы негіз бойынша еңбек шарты бұзылған кезде жұмыс беруші, егер еңбек, ұжымдық шарттарда хабарламаның неғұрлым ұзақ мерзімі көзделмесе, он бес жұмыс күні ішінде жұмыскерлерді еңбек шартының бұзылуы туралы жазбаша хабардар етуге міндетті. Тараптардың келісімі бойынша хабарлама мерзімі жұмыс істемеген мерзімге барабар жалақы төлеумен ауыстырылуы мүмкін. Хабарламада жұмыс беруші еңбек шартын бұзуға негіз болған себептерді көрсетуге міндетті. Осы негіз бойынша еңбек шартын бұзу мынадай талаптарды бір мезгілде сақтаған кезде мүмкін болады: 1) Құрылымдық бөлімшенің (цехтың, учаскенің) жабылуы; 2) қызметкерді басқа жұмысқа ауыстыру мүмкіндігінің болмауы; 3) еңбек шартын бұзуға негіз болған себептерді (жұмыс берушінің экономикалық өзгерістері мен еңбек шартын бұзу қажеттілігі арасында тікелей байланыстың болуы) көрсете отырып, жұмыскерлер өкілдерін кемінде бір ай бұрын жазбаша хабардар ету.
Еңбек шартын бұзу туралы дауларды қарау яғни жұмыс берушінің экономикалық жағдайының нашарлауына әкеп соққан өндіріс, орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер көлемінің төмендеуі
Демек, еңбек шарты заңмен белгіленген шарттар жиынтығы болған жағдайда ғана бұзылуы мүмкін. Жұмыс беруші өзінің қаржылық дәрменсіздігін дәлелдеуге, өндіріс көлемінің төмендегенін растайтын қаржылық құжаттарды ұсыну арқылы экономикалық жағдайдың нашарлауына дәлелдер келтіруге тиіс. Мұндай дәлелдемелер аудиторлардың қорытындылары, азаматтық-құқықтық шарттарға сәйкес жұмыс көлемінің мерзімінен бұрын аяқталуы болуы мүмкін, бұл экономикалық жағдайдың нашарлауына әкеп соқтырған өндіріс көлемінің, орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің төмендеуін растайды. Еңбек шартын бұзу бастамасы жұмыс берушіден шыққанын ескере отырып, оған осындай дәлелдемелерді ұсыну міндеті жүктеледі. Мысал. Астана қаласы Есіл аудандық сотының шешімімен Р. - ның АҚ-мен ашық үлгідегі акционерлік компанияға жұмысқа қайта қабылдау туралы талабын қанағаттандырудан бас тартылды. Іс материалдары Еңбек шартына сәйкес Р.жобалау менеджері ретінде жұмыс істегенін анықтады. Бұл еңбек шарты 1 жыл мерзімге жасалды. ТК с р 52-бабының 1-тармағына сәйкес 2016 жылғы 29 ақпандағы бұйрықпен. 2016 жылғы 24 наурыздан бастап еңбек шарты бұзылды. Еңбек шартын бұзу үшін негіздеме 2016 жылғы 24 ақпандағы жазбаша келісімді көрсетті. Жауапкер өкілінің түсіндірмесінен талап қоюшымен еңбек шартын тоқтату үшін жұмыс берушінің экономикалық жай-күйінің нашарлауына әкеп соққан өндіріс, орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер көлемінің төмендеуі негіз болып табылады (ТК-нің 52-бабы 1-тармағының 3) тармақшасы). Бұйрықта қызметкердің жазбаша келісіміне сілтеме қате көрсетілген. Жауапкер жұмыс берушінің экономикалық жай-күйінің нашарлауына әкеп соққан өндіріс, орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер көлемінің төмендеуін растау үшін 2016 жылғы 05 ақпандағы хатты ұсынды, оған сәйкес жобаға қатысты Тапсырыс беруші компания қызметтерінің көлемін едәуір қысқартты, осыған байланысты бюджет айтарлықтай қысқарды және компанияның Астана қаласындағы филиалында екі қызметкермен еңбек шарттары тоқтатылды. Атап айтқанда, талапкер болған жобалау жөніндегі менеджермен және жобаның басқарушы менеджерімен шарттарды бұзу туралы шешім қабылданды. Талапкер еңбек шартын бұзу туралы бұйрықпен 2016 жылдың 18 наурызында танысты, бірақ 2016 жылдың қазан айында сотқа шағым түсті. Осыған байланысты, бірінші сатыдағы сот жауапкер ұсынған компания қызметтерінің көлемін қысқарту және жұмыста қалпына келтіру туралы талап-арызбен сотқа жүгіну мерзімін өткізіп алу туралы дәлелдемелерді ескере отырып, талап-арыздарды қанағаттандырудан негізді түрде бас тартты. Сонымен қатар, істі сот дауды реттеудің сотқа дейінгі тәртібін бұза отырып қарады. Келісім комиссиясына жүгіну дәлелдерін негіздеу үшін талапкер компанияның бухгалтеріне тапсырылған хат ұсынды. Алайда, келісу комиссиясының қызметкердің өтінішін және ол бойынша талапкер шығарған шешімді қарауының дәлелі сотқа берілген жоқ.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
