Үкімнің заңдылығы мен негізділігі
Ақмола облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының алқабилердің қатысуымен 2014 жылғы 11 маусымдағы үкімімен М., бұрын сотталмаған: – Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі-ҚК) 252-бабының 1-бөлігі бойынша 2 жылға бас бостандығынан айырылды; ҚК 251-бабының 2-бөлігі бойынша 4 жылға бас бостандығынан айырылды; ҚК-нің 96-бабы 2-бөлігінің "ж, з" тармағы бойынша 17 жылға бас бостандығынан айыруға, өзіне тиесілі барлық мүлікті тәркілеуге; ҚК-нің 179-бабы 4-бөлігінің "б" тармағы бойынша 10 жылға бас бостандығынан айыруға, өзіне тиесілі барлық мүлікті тәркілеуге; ҚК-нің 185-бабы 2-бөлігінің "а" тармағы бойынша 3 жылға бас бостандығынан айыру. Қылмыстық кодекстің 58-бабының 1, 4-бөліктерінің негізінде жазаларды ішінара қосу арқылы қатаң режимдегі түзеу колониясында жазасын өтей отырып, 23 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. И., бұрын сотталмаған, ҚК-нің 251-бабының 2-бөлігі бойынша 3 жылға бас бостандығынан айырылды; ҚК-нің 96-бабы 2-бөлігінің "ж, з" тармағы бойынша 15 жылға бас бостандығынан айырылды, оған тиесілі барлық мүлік тәркіленді; ҚК-нің 179-бабы 4-бөлігінің "б" тармағы бойынша 10 жылға бас бостандығынан айырылды; ҚК-нің 185-бабы 2-бөлігінің "а" тармағы бойынша 3 жылға бас бостандығынан айыру. Қылмыстық кодекстің 58-бабының 1, 4-бөліктерінің негізінде тағайындалған жазаларды ішінара қосу арқылы қатаң режимдегі түзеу колониясында жазасын өтей отырып, өзіне тиесілі барлық мүлкін тәркілей отырып, 20 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. Жазаны өтеу мерзімі М.2013 жылғы 27 қарашадан, И. – 2013 жылғы 26 қарашадан есептелген. Моральдық зиянды өтеу есебінен у. пайдасына өндірілді: м. - ден 5 000 000 теңге, и. - ден. - 3 000 000 теңге, мемлекет кірісіне - мемлекеттік баж әрқайсысы 926 теңге, іс жүргізу шығындары М. – 80 000 теңге, и. – 58 062 теңге. Сот алқабилердің үкімі негізінде М. және И. кісі өлтіргені, яғни алдын ала сөз байласу арқылы адамдар тобы жасаған қарақшылықпен ұштасқан жәбірленуші У. - ға қасақана заңсыз өлім жасағаны үшін кінәлі деп танылды; қарақшылықта, яғни жәбірленушінің өмірі мен денсаулығына қауіпті зорлық-зомбылықпен ұштасқан аса ірі мөлшерде бөтеннің мүлкін ұрлау мақсатында шабуыл жасағанда У., қаруды қолдану; ұрлау (айдап әкету) мақсатынсыз көлік құралын заңсыз иемденуде; атыс қаруын заңсыз сақтауда және алып жүруде, сондай – ақ М. - атыс қаруын заңсыз дайындауда. Осы үкіммен т. да сотталды, оған қатысты өтініш түскен жоқ. Ақмола облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 2014 жылғы 23 шілдедегі қаулысымен М.және И. қатысты үкім өзгеріссіз қалдырылды. Ақмола облыстық сотының кассациялық сот алқасының 2014 жылғы 21 қазандағы қаулысымен и. - ға қатысты апелляциялық сатының үкімі мен Қаулысы да өзгеріссіз қалды.
Үкімнің заңдылығы мен негізділігі
Өтініштерде: - сотталған М.кінәсінің дәлелденгеніне және оның іс-әрекеттерінің қылмыстық-құқықтық біліктілігіне дау айтпай, үкімде оның тұрғылықты жері бойынша оң сипатталатынын атап өтіп, ҚК-нің 53-бабының талаптарын бұзғандықтан, бұл мән-жайды жеңілдететін деп танымағанын көрсетеді. ҚК - нің 55-бабының 2-бөлігінің қағидаларын қолдана отырып, ҚК-нің 96-бабының 2-бөлігі бойынша тағайындалған жазаны 15 жылға дейін, ҚК-нің 185-бабының 2-бөлігі бойынша 2 жыл 6 айға дейін төмендетуді және осыны ескере отырып, жазаның жалпы мерзімін төмендетуді сұрайды; - сотталған И. үкімде баяндалған сот қорытындыларының істің нақты мән-жайларына сәйкес келмеуіне байланысты өткізілген сот актілерімен өзінің келіспейтіндігін білдіреді. Ол В. - ны өлтіру ниеті болмағанын, жәбірленушінің өмірін қиюға қатыспағанын, тек қорқыныштан М. - ға мәйітті тиеуге және оның көлігін тасымалдауға көмектескенін көрсетеді. М. - ның іс-әрекеттерінде қылмысты Орындаушының шектен шығуы бар деп санайды. Сот актілерін өзгертуді және әділ шешім шығаруды сұрайды. Қазақстан Республикасы қылмыстық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі-ҚІЖК) 665 – бабына сәйкес алқабилердің қатысуымен Сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау ҚІЖК-нің 485-бабы 1-бөлігінің 1-тармағында және 2-бөлігінде көзделген негіздер бойынша не жаза тағайындау кезінде Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің жалпы және ерекше бөліктерінің нормаларын дұрыс қолданбауына байланысты жүзеге асырылады. Көрсетілген негіздер толық болып табылады. Іс бойынша жоғарыда аталған нормаларды бұзуға жол берілмеді және берілген өтініштерде алқабилердің үкімі негізінде қаулы етілген үкімді қайта қарау үшін заңда көзделген негіздер келтірілмеді. Үкімде баяндалған мән-жайлар кезінде олар сотталған қылмыстық әрекеттерді жасауда М.және И. кінәсінің дәлелденгені туралы соттың қорытындылары алқабилердің қатысуымен зерттелген дәлелдемелерге негізделген. Өтініште келтірілген сотталған И. оның жәбірленуші У. - ны өлтіруге қатысқаны туралы куәландыратын дәлелдердің жоқтығы бірінші, апелляциялық және кассациялық сатыдағы соттардың зерттеу тақырыбы болды. Қылмыстық істі қылмыстық іс жүргізу заңының талаптарын сақтай отырып қалыптастырылған алқабилер алқасының заңды құрамы қарады. Алқабилер М. - ның адамдар тобында и. - Мен алдын ала сөз байласу арқылы дәлелденгенін мойындады. үкімде көрсетілген мән-жайлар кезінде: қарақшылықпен ұштасқан жәбірленуші У. - ны қасақана өлтіру (қарақшылық, яғни, бөтеннің мүлкін аса ірі мөлшерде жымқыру мақсатында, у. - ның өмірі мен денсаулығына қауіпті зорлық-зомбылық қолдану арқылы шабуыл жасау), қару қолдану; жәбірленуші У. - ның көлік құралын жымқыру мақсатынсыз заңсыз иемдену, сондай-ақ заңсыз атыс қаруын сақтады және алып жүрді; М.сонымен қатар атыс қаруын заңсыз жасады. Алқабилердің айыптау үкімі заң талаптарына сәйкес келеді, іс материалдарын жан-жақты зерттеуге негізделген. Сот отырысында бәсекелестік қағидатын бұзуға жол берілмейді, сотталған адамға істің нәтижесі үшін елеулі маңызы болуы мүмкін дәлелдемелерді зерттеуден негізсіз бас тартулар анықталмайды. Барлық дәлелдемелер алқабилердің қатысуымен олардың дұрыстығы, рұқсат етілуі және қаралатын іске қатыстылығы тұрғысынан зерттелді. Сотта зерттеу туралы деректерге жол берілмейтін дәлелдер жоқ. Алқабилер алдында сұрақтар қою кезінде ҚІЖК-нің 653,654-бабының талаптары сақталды.
Үкімнің заңдылығы мен негізділігі
Алқабилер сот отырысында ұсынылған дәлелдемелерді зерттеп, кеңесу бөлмесінде дәлелдер мен кінәлілік мәселелері бойынша жасалған іс-әрекетке қатысты шешілетін мәселелерді талқылап, сотталғандарға қатысты айыптау үкімін шығару туралы шешім қабылдады. Дауыс беру нәтижелері бойынша М. и. и. - ның дәлелденуі туралы мәселе оң шешілді. сот айыптау үкімін шығарды, олардың әрекеттері 251-баптың 2-бөлігі бойынша, 96-баптың 2-бөлігінің "ж, з" тармақтары бойынша, 179-баптың 4-бөлігінің "б" тармағы бойынша, ҚК-нің 185-бабының 2-бөлігінің "а" тармағы бойынша, а М. бұдан басқа, 1-бөлігі бойынша ҚК 252-бабы. Сотталғандардың іс-әрекеттерінің заңдық біліктілігін өзгерту үшін негіз жоқ.
Сотталғандарға жасалған іс-әрекеттердің сипаты мен қоғамдық қауіптілік дәрежесін, олардың жеке басын ескере отырып, ҚК-нің 52-бабының талаптарына сәйкес жаза тағайындалды. Сот жазаны тағайындау кезінде жазаны тағайындау кезінде есепке алынатын барлық мән-жайларды көрсетті. Сотталған М.келтірілген мән-жайлар өтінішхатта ҚК-нің 53-бабының 1-бөлігінде көзделген жеңілдететін мән-жайлар тізбесіне кірмейді. ҚК-нің 53-бабының 2-бөлігіне сәйкес оларды жеңілдетуші деп танымау – бұл міндет емес, сот құқығы. ҚК-нің 52-бабының 3-бөлігіне сәйкес жауапкершілік пен жазаны жеңілдететін және ауырлататын мән-жайлар жазаны тағайындау кезінде кінәлінің жеке басы мен мінез-құлқы туралы өзге де деректермен қатар ескеріледі. М. - ның оң сипаттамасы және жаза тағайындау кезінде сот бұрын сотталғандығының болмауы сотталушының жеке басын сипаттайтын деректер ретінде ескерілді, бірақ бұл ретте сот бұл мән-жайларды жеңілдететін деп тануға негіз таппады. Баяндалғанның негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы М. қатысты жергілікті соттардың сот актілері. және өзгеріссіз қалды. М., и. сотталғандардың өтінішхаттары қанағаттандырусыз қалдырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
