119-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің дауыс беру қорытындылары туралы немесе сайлау (Республикалық референдум) нәтижелері туралы мәліметтерді ұсынбау не жарияламау
1. Учаскелік сайлау комиссиясы төрағасының кандидаттың сенім білдірілген адамына, бұқаралық ақпарат құралдарының өкіліне, байқаушыға танысу үшін республика заңнамасына сәйкес ұсынуға міндетті дауыс беру қорытындылары туралы мәліметтерді ұсынбауы, –
он айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
2. Алып тасталды-ҚР 29.06.2018 № 163 Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
3. Аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы жасаған, осы баптың бірінші бөлігінде көзделген іс-әрекет, сондай-ақ оның сайлау заңнамасында (республикалық референдум туралы заңнамада) белгіленген сайлауда (республикалық референдумда)дауыс беру қорытындылары туралы мәліметтерді жариялау мерзімдерін бұзуы не толық жарияламауы –
он бес айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
4. Осы баптың бірінші және үшінші бөліктерінде көзделген, Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының төрағасы жасаған іс-әрекеттер, –
жиырма бес айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
1 бөлім. Пп сәйкес. 1) "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" ҚР Конституциялық заңының 50-бабы 2-тармағы, адам "осы Конституциялық заңның талаптарына сәйкес мәліметтер ұсынылмаған немесе жарияланбаған"жағдайда Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген әкімшілік және өзге де жауаптылықта болады.
Президентті, Парламент депутаттарын сайлау қорытындыларын Орталық сайлау комиссиясы белгілейді. Мәслихат депутаттарын, сондай-ақ өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарын сайлау қорытындыларын аумақтық сайлау комиссиясы белгілейді. Сайлау қорытындылары сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшелері қол қоятын хаттамаға енгізіледі. Комиссия төрағасы болмаған жағдайда оның орнына хаттамаға комиссия төрағасының орынбасары немесе хатшысы қол қояды (Конституциялық заңның 44 – бабының 1-3-тармақтары).
Дауыстарды санау нәтижелерін сайлау комиссиясы қарайды және сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшелері қол қоятын хаттамаларға енгізіледі. Сайлау комиссиясының төрағасы болмаған жағдайда оның орнына хаттамаларға сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары немесе хатшысы қол қояды. Дауыс беру нәтижелері туралы хаттамаларды түрлі түсті қарындашпен және сиямен толтыруға, сондай-ақ оларға қандай да болмасын түзетулер енгізуге жол берілмейді. Бұл ретте дауыс беру нәтижелерінің сандық мәндері жазбаша түрде қайталануы тиіс. Хаттаманың көшірмесі сайлау учаскесінің үй-жайында жалпыға бірдей танысу үшін арнайы белгіленген жерде дереу ілінеді және үй-жайда екі күн бойы болады. Осы Конституциялық заңға сәйкес қатысқан адамның қалауы бойынша дауыстарды санау кезінде оған комиссия төрағасы мен хатшысының қолдарымен және сайлау комиссиясының мөрімен куәландырылған хаттаманың көшірмесі беріледі. Сайлау округі бойынша сайлау нәтижелері аудандық сайлау комиссиясының отырысында белгіленеді, ол аудандық сайлау комиссиясы айқындаған сайлау учаскелерінің бірінде отырыстың орны мен уақыты туралы мәліметтерді бұқаралық ақпарат құралдарында жариялай отырып, дауыс беру күніне дейін он күннен кешіктірмей өткізіледі. Нәтижелер осы учаскеге жеткізілетін учаскелік сайлау комиссияларының хаттамалары негізінде белгіленеді.
Сайлау округі бойынша сайлау нәтижелері туралы хаттаманың көшірмесі жалпыға бірдей танысу үшін сайлау учаскесінің үй-жайында ілінеді және үй-жайда үш күн бойы болады. Осы Конституциялық заңға сәйкес қатысқан адамның қалауы бойынша дауыстарды санау кезінде оған комиссия төрағасы мен хатшысының қолдарымен және сайлау комиссиясының мөрімен расталған хаттаманың көшірмесі беріледі (Конституциялық заңның 43-бабының 8, 8-1-тармақтары).
"Республикалық референдум туралы" 1995 жылғы 2 қарашадағы № 2592 ҚР Конституциялық Заңының 33-бабына сәйкес "Орталық референдум комиссиясының референдум қорытындылары туралы ресми хабарламасы дауыс беру өткізілген күннен бастап жеті күн мерзімнен кешіктірілмей бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады".
Дауыс беру қорытындыларын жариялаудың (мәліметтерді жеткізудің) белгіленген тәртібі құқық бұзушылықтың жалпы объектісі болып табылады. Осы құқық бұзушылықтың жалпы объектісі дауыс беру қорытындылары немесе сайлау нәтижелері туралы мәліметтерді ұсыну және жариялау тәртібі сақталған кезде туындайтын қоғамдық-құқықтық қатынастар болып табылады.
Ю. А. Розенбаумның пікірінше,"осы бапта көзделген құқық бұзушылық объектісі сайлауды (референдумды) өткізуге, атап айтқанда олардың қорытынды кезеңдеріне – сайлауда (референдумда) дауыс беру қорытындыларын шығаруға және сайлау (референдум) нәтижелерін жариялауға байланысты қоғамдық қатынастар болып табылады".
Учаскелік сайлау комиссиясы төрағасының кандидаттың сенім білдірілген адамына, бұқаралық ақпарат құралдарының өкіліне, байқаушыға танысу үшін дауыс беру қорытындылары туралы мәліметтерді ұсынбауының объективті жағы әрекетсіздікте көрсетіледі.
Субъективті жағынан, түсініктеме берілген баптың 1-4 бөліктерінде көзделген құқық бұзушылықтар қасақана немесе абайсыз деп сипатталуы мүмкін.
Осы Әкімшілік құқық бұзушылықтың арнайы субъектісі - учаскелік сайлау комиссиясының төрағасы. Сайлау комиссияларының мүшелері, оның ішінде учаскелік сайлау комиссиясының төрағасы Мемлекеттік органдардың өкілдері болып табылады және мемлекеттің қорғауында болады. Сайлау комиссиясының төрағасы сотта және басқа да мемлекеттік органдарда комиссияның мүдделерін білдіреді, сондай-ақ тиісті сенімхат беру арқылы сайлау комиссиясының мүдделерін білдіру жөніндегі өкілеттіктерді басқа адамдарға беруге құқылы.
3 бөлім.119-баптың үшінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағын бірінші бөлігінде көрсетілген, бірақ аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы жасаған іс-әрекеттер, сондай-ақ оның сайлау заңнамасында (республикалық референдум туралы заңнамада) белгіленген сайлауда (республикалық референдумда) дауыс беру қорытындылары туралы мәліметтерді жариялау мерзімдерін бұзуы не толық жарияламауы құрайды.
Құқық бұзушылық субъектісі арнайы-аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы болып табылады. Сайлау комиссияларының мүшелері, оның ішінде аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы Мемлекеттік органдардың өкілдері болып табылады және мемлекеттің қорғауында болады. Сайлау комиссиясының төрағасы сотта және басқа да мемлекеттік органдарда комиссияның мүдделерін білдіреді, сондай-ақ тиісті сенімхат беру арқылы сайлау комиссиясының мүдделерін білдіру жөніндегі өкілеттіктерді басқа адамдарға беруге құқылы.
4 бөлім. Түсіндірме баптың 4-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағын 119-баптың бірінші және үшінші бөліктерінде көзделген әрекеттер құрайды.
Арнайы құқық бұзушылық субъектісі - Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының төрағасы. Сайлау комиссияларының мүшелері, оның ішінде Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Мемлекеттік органдардың өкілдері болып табылады және мемлекеттің қорғауында болады. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының төрағасы сотта және басқа да мемлекеттік органдарда комиссияның мүдделерін білдіреді, сондай-ақ тиісті сенімхат беру арқылы сайлау комиссиясының мүдделерін білдіру жөніндегі өкілеттіктерді басқа адамдарға беруге құқылы. Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 150 Жарлығымен бекітілген мемлекеттік саяси және әкімшілік қызметшілер лауазымдарының тізіліміне сәйкес Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы төрағасының лауазымы мемлекеттік саяси лауазымға жатады.
ӘҚБтК-нің 805-бабының 1-бөлігіне сәйкес ӘҚБтК-нің 119-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар прокурор әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғау туралы қаулы шығаратын істерге жатады.
1-бөлімге сәйкес. ӘҚБтК-нің 684-бабы ӘҚБтК-нің 118-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьялары қарайды.
Сонымен қатар, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жеке тұлғалар ӘҚБтК-нің 119-бабы бойынша бұзылған құқықтарды қалпына келтіру туралы өтінішпен жүгінген кезде жасалмайды. Мұндай жағдайда істі сот құқық бұзушылық туралы хаттама жасамай қарайды (пп. 4) ӘҚБтК 807-бабының 1-бөлігі).
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
