277-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің есептелген (есептелген) салық сомаларын және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеуден жалтару  

     Салық төлеушінің касса бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы Мемлекеттік кіріс органы өкімінің қолданылу кезеңінде берешегі болған кезде үшінші тұлғалармен өзара есеп айырысуды жүзеге асыру жолымен жасалған салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген (есептелген) сомаларын төлеуден жалтару, егер бұл әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса, -

     Жеке тұлғаларға - он бес, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - он бес айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - отыз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүргізілген есеп айырысулар сомасының елу пайызы мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Түсініктеме берілген бап салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген (есептелген) сомаларын төлеуден жалтарғаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді. Берілген мақаланы атаған дұрыс болар еді. 277 ӘҚБтК құрамы берешекті өтеуден жалтару арқылы, өйткені осы құқық бұзушылықтың объективті жағына сүйене отырып, мемлекетке тиесілі салықтардың сомасын салық төлеушінің өзі есептеп қойған (немесе оған мемлекеттік кірістер органдары есептеген), ол дауласпайды, оның мемлекет алдындағы нақты борышы болып табылады және оны төлеуде (бересі) мерзімі өткен деп болжанады.

     ӘҚБтК-нің 277-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың жалпы объектісі ҚР Салық кодексінде белгіленген салық салу және салықтық құқықтық қатынастарды салықтық әкімшілендіру тәртібі болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 277-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың тікелей объектісі мемлекеттің салық төлеушілерден есептелген (есептелген) және төлеуде мерзімі өткен салықтар түрінде өз табысына ақша алу құқығы болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 277-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағы салық төлеушінің өзіне есептелген (ол есептеген) салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер сомаларын төлеуден жалтаруға бағытталған кінәлі құқыққа қайшы әрекеттер жасауымен сипатталады.  

     Түсініктеме берілген бап Салық төлеушінің үшінші тұлғалармен өзара есеп айырысуын жүзеге асыру арқылы осы құқық бұзушылықты жасау тәсілін бірден анықтайды. Үшінші тұлғалармен өзара есеп айырысу салық төлеушіге борышкерлерінен өзіне тиесілі ақша мен мүлікті дереу өзінің міндеттемелерін орындауға немесе салық төлеушінің қалауы бойынша несие берушілер алдындағы өз қарыздарын өтеуге, оның есеп айырысу шоты мен кассасын айналып өтуге, демек, олардың салық берешегін басым және басым өтеуге бағытталуын айналып өтуге мүмкіндік береді. Осы мақсаттар үшін салық төлеуші екі және көпжақты азаматтық - құқықтық мәмілелерді, сондай-ақ салық төлеушінің борышкерлерімен және кредиторларымен өзара есеп айырысуды және өзара есеп айырысуды жүргізудің көпжақты актілерін пайдалана алады.  

     Мұндай жағдайларда ешкім мемлекеттің салық төлеушіден өзіне тиесілі салықтарды алу құқығына күмән келтірмейді, бірақ бұл құқықты жүзеге асыру есеп айырысу шоттарында және салық төлеушінің кассасында ақшаның болмауына байланысты белгісіз мерзімге шегеріледі және заң бойынша салық төлеушінің басқа кредиторларының талаптарын қанағаттандырғаннан кейін жүзеге асырылуы мүмкін. олардың талаптарын қанағаттандыруға мемлекет алдында басым құқығы жоқ. салық төлеушіде оның есеп айырысу шотында және кассада ақша болмаған немесе жеткіліксіз болған жағдайда.  

     Егер Қазақстан Республикасының азаматтық және банктік заңнамасында көзделген мемлекет алдында басым тәртіппен және кезектілікпен өз талаптарын қанағаттандырудың басым құқығын пайдаланатын кредиторлардың талаптары қанағаттандырылса, онда мұндай жағдайда түсініктеме берілген бап бойынша құқық бұзушылық құрамы болмайды, өйткені кез келген жағдайда кредиторлар мемлекет алдында басым тәртіппен өз талаптарын қанағаттандыруды алатын болады.

     Бұл ретте іс-әрекетті әкімшілік құқық бұзушылық деп тану үшін мұндай өзара есеп айырысулар салық төлеушінің салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша бересі болған кезде және сонымен бірге мемлекеттік кірістер органының касса бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы өкімі қолданылған кезде жүзеге асырылуға тиіс. Тиісінше, салық төлеушінің салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша берешегі болмаса, тек өсімпұл немесе айыппұл бойынша берешегі болса және (немесе) Мемлекеттік кірістер органының шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы қолданыстағы өкімі болмаса, салық төлеушінің үшінші тұлғалармен өзара есеп айырысулар жүргізуі салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерден жалтару деп танылмайды кассада.  

     Бұдан басқа, ӘҚБтК-нің 277-бабы бойынша оны әкімшілік құқық бұзушылық деп тану үшін іс-әрекетте жеке тұлғалар мен ұйымдардан салық төлеуден жалтарғаны үшін ҚР Қылмыстық кодексіне сәйкес қудаланатын және жазаланатын қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмауы тиіс.

     ӘҚБтК-нің 277-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың субъективті жағы ниет түріндегі кінәмен сипатталады. Салық төлеуші өз іс-әрекетінің заңсыз сипатын біледі, әлеуметтік қауіпті салдардың басталуын болжайды, олардың басталуын қалайды немесе оларға саналы түрде жол береді, бірақ оларға немқұрайлы қарайды. Бұл жағдайда құқық бұзушылықтың мақсаты мен себептері кінәнің нысанын анықтау үшін маңызды – салық төлеуші оның бересінің бар екенін біледі (декларация немесе есеп айырысу бойынша өзі есептеген немесе Мемлекеттік кіріс органдары салықтарды және бюджетке төленуі мерзімі өткен басқа да міндетті төлемдерді хабардар ету бойынша есептеген), Мемлекеттік кіріс органының касса бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы өкімінің қолданылуы туралы біледі және соған қарамастан берешекті өтеуден қасақана жалтарады үшінші тұлғалармен өзара есеп айырысу арқылы, меншікті есеп айырысу шоты мен кассаны айналып өту. Бұл ретте салық төлеуші пайдакүнемдік себептерді басшылыққа алады.  

     ӘҚБтК-нің 277-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық субъектілері ӘҚБтК-нің 277-бабының санкцияларында тікелей көрсетілген салық төлеушілердің санаттары болып табылады: жеке тұлғалар, коммерциялық емес ұйымдар және кәсіпкерлік субъектілері (дара кәсіпкерлер және коммерциялық ұйымдар). Салық төлеушілердің басқа санаттары, сондай-ақ салық құқықтық қатынастарының басқа қатысушылары (салық агенттері, төлем операторлары, салық жинаушылар және салық өкілдері) ӘҚБтК-нің 277-бабы бойынша құқық бұзушылық субъектілері болып табылмайды.

     ӘҚБтК-нің 277-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың құрамы материалдық болып табылады. ӘҚБтК-нің 277-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін салық төлеушіні әкімшілік жауаптылыққа тарту үшін салық төлеушінің салық төлеуден жалтаруы нәтижесінде қалпына келтірілмеген түрінде мемлекетке материалдық зиян келтіру фактісін анықтау қажет.  

     ӘҚБтК – нің 277 – бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықты жасау жеке тұлғалар мен шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – 15 АЕК – ке тіркелген айыппұл салуға, сондай-ақ орта кәсіпкерлік субъектілеріне-30% - ға, ал ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүргізілген есеп айырысу сомасының 50% - на пайыздық айыппұл салуға әкеп соғады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс сотта қаралған жағдайда, өндіріп алуды мемлекеттік кірістер органдары немесе сот қолданады.  

     Жасалған құқық бұзушылық үшін айыппұл салу салық төлеушіні ӘҚБтК-нің 55-бабының 5-бөлігіне сәйкес өз міндеттерін орындаудан, бұзушылықты жоюдан және оның берешегін өтеуден босатпайды.  

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы