Есірткі контрабандасына ірі мөлшерде қастандық жасау
Оңтүстік Қазақстан облысы Сарыағаш аудандық сотының 2017 жылғы 20 сәуірдегі үкімімен: Н. бұрын сотталмады, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 286-бабы 2-бөлігінің 5) тармағы бойынша мүлкі тәркіленіп, 7 жылға бас бостандығынан айырылды, ҚК 296-бабы 3-бөлігі бойынша 50 айлық айыппұл мөлшерінде айыппұл салынды 113 450 теңге сомасына есептік көрсеткіштер. ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігі негізінде неғұрлым қатаң жазаны сіңіру арқылы мүлкі тәркіленіп, орташа қауіпсіздіктегі қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 7 жылға бас бостандығынан айыру түпкілікті тағайындалды. Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2017 жылғы 12 шілдедегі қаулысымен үкім өзгеріссіз қалды. Сот Н. "Хашиш" есірткі құралын ірі мөлшерде заңсыз сатып алғаны, тасымалдағаны және өткізгені үшін, сондай-ақ оны Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы мен ҚР Мемлекеттік шекарасы арқылы кедендік және шекаралық бақылаудан жасыру жолымен заңсыз өткізгені үшін кінәлі деп танылды. Бас прокурордың м. а.наразылығы Н. - ға қатысты сот актілерін өзгертуге жазаның дұрыс тағайындалмауына әкеп соқтырған есірткі затын контрабандалық айыптау бөлігінде оның әрекеттерін дұрыс сараламау салдарынан енгізілді. Сотталған адамның іс-әрекетін ҚК-нің 286-бабының 2-бөлігінің 5) тармағынан ҚК-нің 24-бабының 3-бөлігіне, ҚК-нің 286-бабының 2-бөлігінің 5) тармағына қайта саралау, ол бойынша ҚК-нің 56-бабының 3-бөлігінің, 55-бабының 2-бөлігінің қағидаларын қолдана отырып, 6 жыл бас бостандығынан айыру түріндегі жаза тағайындау, 3-бөлігі бойынша айыптаудан шығару туралы мәселе қойылады Қылмыстық кодекстің 296-бабы "Есірткі затын заңсыз сатып алу және тасымалдау" біліктілік белгілері, сондай-ақ мүлікті тәркілеу түріндегі қосымша жаза. Н. - ның кінәсін дәлелдеу туралы сот қорытындылары. өткізу мақсатынсыз ірі мөлшерде есірткі затын заңсыз сақтау сот отырысында зерттелген дәлелдемелер жиынтығына негізделген.
Есірткі контрабандасына ірі мөлшерде қастандық жасау
Осы эпизод бойынша сотталған адамның әрекеттері ҚК-нің 296-бабының 3-бөлігі бойынша дұрыс сараланған. Сонымен бірге, наразылықта дұрыс көрсетілгендей, Қазақстан Республикасы қылмыстық іс жүргізу кодексінің 113-бабына қайшы, іс бойынша оқиғаны және қылмыстық құқық бұзушылық құрамының заңда көзделген белгілерін дәлелдеу қажеттілігі туралы, осы іс бойынша Н. есірткі затын сатып алу және тасымалдау мән-жайлары белгіленбеген, сондықтан бұл саралаушы белгілер негізсіз есептелген ретінде алып тасталуға жатады. Н. - ның іс-әрекеттерін дұрыс құқықтық бағалау туралы наразылық дәлелдері. есірткі затын контрабандаға айыптау бойынша да негізді болып табылады, осыған байланысты ҚК-нің 286-бабы бойынша Н. - ны соттау бөлігінде сот үкімі мынадай негіздер бойынша өзгертілуге жатады. Қылмыстық кодекстің 286-бабының диспозициясына сәйкес қылмыстық жауапкершілік Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы есірткі заттарын заңсыз өткізу кезінде туындайды. "Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы туралы" 2013 жылғы 16 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 19-бабының 5, 9-тармақтарына сәйкес, адамдарды өткізу пункттерінде, сондай-ақ мемлекеттік шекара арқылы өткізу жүзеге асырылатын өзге де орындарда өткізу кезінде мемлекеттік шекара ретінде паспорттық бақылау желісі әрекет етеді. Мемлекеттік шекара арқылы өткізу шекаралық бақылау рәсімі аяқталғаннан кейін және адамның, көлік құралының шығуы немесе жүктерді және тауарларды өткізу пунктінің шегінен, сондай-ақ мемлекеттік шекара арқылы өткізу жүзеге асырылатын өзге де жерден әкету кезінде аяқталды деп есептеледі. Сот 2017 жылғы 3 наурызда Н. Кеден одағының кедендік шекарасы мен Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өту кезінде "Жібек Жолы" бақылау-өткізу пунктінде ұсталғанын анық анықтады. Жеке тексеру барысында жалпы салмағы 9,6755 грамм, ірі мөлшердегі "гашиш" есірткі заты табылып, тәркіленді. Оқиға орнын тексеру хаттамасына сәйкес Н. шекаралық және паспорттық бақылау желісіне дейін ұсталды. Белгіленген мән-жайлар болған кезде Жоғарғы Соттың сот алқасы наразылық дәлелдерімен келісе отырып, Н. шекаралық бақылау рәсімін аяқтамағанын, демек, ҚР Мемлекеттік шекарасын кесіп өтпегенін және есірткі затын Қазақстаннан Өзбекстанға ауыстыруға бағытталған өзінің ниетін соңына дейін жеткізбегенін мойындайды. Тікелей ниетпен жасалған, қылмыс жасауға тікелей бағытталған және оған байланысты емес мән-жайлар бойынша соңына дейін жеткізілмеген Н. - ның баяндалған әрекетін ескере отырып, ҚК-нің 24-бабының 3-бөлігі, 286-бабының 2-бөлігінің 5) - тармағы бойынша есірткі затын контрабандаға ірі мөлшерде қастандық ретінде саралауға жатады.
ҚК-нің 56-бабының 3-бөлігінің талаптарына сәйкес қылмысқа оқталғаны үшін жазаның мерзімі немесе мөлшері аяқталған қылмыс үшін осы Кодекстің Ерекше бөлігінің тиісті бабында көзделген жазаның негізгі түрінің ең жоғары мерзімінің немесе мөлшерінің төрттен үшінен аспауға тиіс. ҚК-нің 286-бабының 2-бөлігінің санкциясы 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру түріндегі жазаның максималды мерзімін көздейді, тиісінше осы мерзімнің төрттен үш бөлігі 9 жылды құрайды. Аяқталмаған қылмыс үшін жаза тағайындау кезінде " қылмыстық жаза тағайындаудың кейбір мәселелері туралы "Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2015 жылғы 25 маусымдағы № 4 нормативтік қаулысының 7-тармағына сәйкес, ҚК-нің 55-бабының екінші және үшінші бөліктерінде көзделген негіздер болған кезде ҚК-нің 56-бабында белгіленген шектерді негізге ала отырып, мерзімнің еселігін есептеу керек. Сотталған Н. - ға қатысты сот ауырлататын мән-жайларды белгілеген жоқ. Қылмыстық жауапкершілік пен жазаны жеңілдететін мән-жайлар кінәні шын жүректен мойындау, жасаған ісіне өкіну, бірінші рет қылмыс жасау және оның отбасылық жағдайы деп танылды. Демек, ҚК-нің 55-бабы 2-бөлігінің 2) - тармағының талаптарын ескере отырып, тағайындалған Н. жазаның мөлшері ең жоғары мерзімнің немесе мөлшердің үштен екісінен аспауы тиіс, бұл 9 жылдан бастап 6 жылды құрайды. Осылайша, ҚК-нің 24-бабының 3-бөлігі, ҚК-нің 286-бабының 2-бөлігінің 5) - тармағы бойынша ҚК-нің 56-бабының 3-бөлігінің және ҚК-нің 55-бабының 2-бөлігінің 2) - тармағының талаптары негізінде Н. - ның жазасы 6 жылдан аспауға тиіс. Бұдан басқа, ҚР Жоғарғы Сотының 2015 жылғы 25 маусымдағы № 4 "қылмыстық жаза тағайындаудың кейбір мәселелері туралы" (2017 жылғы 22 желтоқсандағы өзгерістермен) нормативтік қаулысының 20-тармағына сәйкес, егер іс бойынша мүліктің шығу тегінің қылмыстық сипаты туралы мәліметтер болмаса не мүлік мүлде белгіленбесе, мүлікті тәркілеу тағайындалмайды, оның ішінде қылмыстық кодекстің Ерекше бөлігінің қосымша жазаның осы түрін міндетті түрде тағайындауды көздейтін баптары бойынша.
Іс бойынша Н. мүлкінің пайда болуының қылмыстық сипаты туралы не оның Қылмыстық жолмен алынған қаражатқа мүлікті сатып алуы туралы мәліметтер белгіленбеген. Осыған байланысты ҚК-нің 6-бабының негізінде мүлікті тәркілеу түріндегі қосымша жазаны қолдану алып тастауға жатады. Баяндалғанның негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы Н. қатысты жергілікті соттардың сот актілеріне мынадай өзгерістер енгізді: - ҚК-нің 296-бабының 3-бөлігі бойынша айыптаудан "сатып алу және тасымалдау"біліктілік белгілерін алып тастады; - ҚК-нің 286-бабының 2-бөлігінің 5) тармағынан 24-бабының 3-бөліміне қайта біліктілігін берді және ҚК-нің 56-бабының 3-бөлігінің, ҚК-нің 55-бабының 2-бөлігінің 2) тармағының негізінде 6 (алты) жыл бас бостандығынан айыру түрінде жаза тағайындады; - ҚК-нің 296-бабының 3-бөлігі бойынша соттау бөлігінде өзгеріссіз қалды; - Қылмыстық кодекстің 58-бабының 3-бөлігінің негізінде неғұрлым қатаң жазаны неғұрлым қатаң сіңіру жолымен қылмыстардың жиынтығы бойынша орташа қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 6 (алты) жыл бас бостандығынан айыруды тағайындады; - ҚК 6-бабының негізінде мүлікті тәркілеу түрінде қосымша жаза қолдануды алып тастады. Қалған бөлігінде сот актілері өзгеріссіз қалады. Бас прокурордың м.а. наразылығы қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
