Түсініктеме 608-бабына.  Алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі жүргізушінің көлік құралын басқаруы, сондай-ақ көлік құралын алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі адамға басқаруға беру туралы Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің

1. Алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі жүргізушінің көлік құралын басқаруы, сондай-ақ көлік құралын алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі адамға басқаруға беру —

көлік құралын басқару құқығынан үш жыл мерзімге айыруға әкеп соғады.

2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, авариялық жағдай туғызуға әкеп соққан әрекеттер —

көлік құралын басқару құқығынан төрт жыл мерзімге айыруға әкеп соғады.

3. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, жәбірленушінің денсаулығына қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері жоқ зиян келтіруге не көлік құралдарының, жүктердің, жол және өзге де құрылыстардың немесе өзге мүліктің бүлінуіне әкеп соққан әрекеттер —

көлік құралын басқару құқығынан бес жыл мерзімге айыруға әкеп соғады.

4. Осы баптың бірінші, екінші және үшінші бөліктерінде көзделген, әкімшілік жазаның мерзімі өткеннен кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекеттер —

он бес тәулікке әкімшілік қамаққа алуға және көлік құралын басқару құқығынан алты жыл мерзімге айыруға әкеп соғады.

5. Осы баптың төртінші бөлігінде көзделген, осы баптың төртінші бөлігінде көзделген әкімшілік жазаның мерзімі өткеннен кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекеттер —

отыз тәулікке әкімшілік қамаққа алуға және көлік құралдарын басқару құқығынан он жыл мерзімге айыруға әкеп соғады.

6. Осы баптың бірінші, екінші және үшінші бөліктерінде көзделген, көлік құралдарын басқару құқығы жоқ адамдар жасаған әрекеттер —

жиырма тәулікке әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.

7. Осы баптың алтыншы бөлігінде көзделген, осы баптың алтыншы бөлігінде көзделген әкімшілік жазаның мерзімі өткеннен кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекеттер —

отыз тәулікке әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.

8. Осы баптың алтыншы және жетінші бөліктерінде көзделген, осы Кодекстің 50-бабының екінші бөлігіне сәйкес әкімшілік қамақ қолданылмайтын адамдар жасаған әрекеттер —

екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

ТҮСІНІКТЕМЕ

Құқық бұзушылықтың жалпы объектісі жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі қоғамдық қатынастар болып табылады. Құқық бұзушылықтың тектік объектісі жүргізушілердің жол жүрісі қағидаларында белгіленген міндеттерді сақтауына байланысты туындайтын қоғамдық қатынастар болып табылады.

Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективтік жағы жол жүрісі қауіпсіздігін бұзатын құқыққа қарсы әрекеттер арқылы көрініс табады, атап айтқанда:

1. алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі жүргізушінің көлік құралын басқаруы;
2. көлік құралын алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі адамға басқаруға беру.

Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 17 сәуірдегі № 194 «Жол жүрісі туралы» Заңының 54-бабында механикалық көлік құралы меншік иесінің және жүргізушінің құқықтары мен міндеттері бекітілген. Осы бапқа сәйкес жүргізушіге мыналарға тыйым салынады:

1. масаң күйде (алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық) көлік құралын басқаруға; реакциясы мен зейінін нашарлататын дәрілік препараттардың әсерімен көлік құралын басқаруға; жол жүрісі қауіпсіздігіне қатер төндіретін ауру немесе шаршаған күйде көлік құралын басқаруға (3-тармақтың 2) тармақшасы);
2. көлік құралын масаң күйдегі, реакциясы мен зейінін нашарлататын дәрілік препараттардың әсеріндегі, ауру немесе шаршаған күйдегі адамдарға басқаруға беруге (3-тармақтың 7) тармақшасы).

Осындай тыйымдар Жол жүрісі қағидаларының 2.4.2 және 2.4.7-тармақтарында да бекітілген. Жол жүрісі қағидаларының 2.1.4-тармағында жүргізушілердің ішкі істер органдары қызметкерінің талабы бойынша масаң күйін анықтау үшін куәландырудан өту міндеті көзделген.

2014 жылға дейін тәжірибеде масаң күйдегі көлік құралдарының жүргізушілері жол-көлік оқиғасынан кейін медициналық куәландырудан өткенге дейін алкогольдік ішімдіктерді әдейі ішіп, айласын асыруға жиі баратын. Бұл олардың кінәсін дәлелдеуді қиындататын. Мұндай жағдайларда жүргізушінің көлік құралын басқарғанға дейін масаң күйде болғанын дәлелдеу мүмкін болмайтын.

Жол жүрісі қағидаларының 2.4.11-тармағында жүргізушілер үшін жаңа тыйым енгізу арқылы бұл мәселе шешілді, атап айтқанда алкогольдік ішімдіктерді, есірткі немесе психотроптық заттарды тұтынуға мынадай жағдайларда тыйым салынды:

1. өзі қатысы бар жол-көлік оқиғасынан кейін;
2. көлік құралы ішкі істер органдары қызметкерінің талабы бойынша тоқтатылғаннан кейін, уәкілетті лауазымды адам масаң күйді анықтау мақсатында куәландыру жүргізгенге дейін;
3. уәкілетті лауазымды адам осындай куәландыру жүргізуден босату туралы шешім қабылдағанға дейін.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2017 жылғы 13 шілдедегі № 504 бұйрығымен бекітілген Медициналық куәландыру жүргізу қағидаларының № 3 қосымшасында масаңдықтың мынадай дәрежелері көзделген:

қандағы алкоголь мөлшерінің сандық көрсеткіші мен куәландырылатын адамның клиникалық жай-күйін бағалаудың стандартталған арақатынасы.

Яғни, кестеден көрініп тұрғандай, адамның қанындағы алкогольдің және өзге де психобелсенді заттардың мөлшері жеңіл дәрежедегі масаңдыққа әкеп соқпайтын төмен деңгейде болған жағдайда, атап айтқанда, қандағы алкоголь мөлшері 0,5% болған кезде, ӘҚБтК-нің «Алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі жүргізушінің көлік құралын басқаруы, сондай-ақ көлік құралын алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі адамға басқаруға беру» туралы 608-бабында көзделген құқық бұзушылық құрамы болмайды.

Егер куәландыру нәтижелері жеңіл дәрежедегі масаңдықты көрсетпесе, мұндай жағдай масаң күй құқық бұзушылық құрамының саралаушы белгісі немесе әкімшілік жауаптылықты ауырлататын мән-жайы болып табылатын өзге де әкімшілік құқық бұзушылықтар бойынша масаң күй деп танылмайды.

Қарастырылып отырған баптың екінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективтік жағы бір саралаушы белгімен, атап айтқанда осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, авариялық жағдай туғызуға әкеп соққан құқыққа қарсы әрекеттермен сипатталады.

Өкінішке қарай, Қазақстан Республикасының «Жол жүрісі туралы» Заңында да, заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерде де «авариялық жағдай» ұғымына анықтама берілмеген. Сондықтан ӘҚБтК-нің 606-бабының 1-бөлігінің мазмұнына сүйене отырып, авариялық жағдай деп жол жүрісіне қатысушының жол жүрісі қағидаларын бұзуы салдарынан жол жүрісінің өзге қатысушылары үшін мынадай теріс салдарлардың туындауын түсіну керек:

1. қозғалыс жылдамдығының күрт өзгеруі;
2. қозғалыс бағытының күрт өзгеруі.

Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 17 сәуірдегі № 194 «Жол жүрісі туралы» Заңының 1-бабының 15) тармақшасына сәйкес жол жүрісіне қатысушы — жаяу жүргінші, жолаушы немесе жүргізуші ретінде жол жүрісі процесіне тікелей қатысатын адам.

Айта кету керек, алкогольдік, есірткілік және (немесе) уытқұмарлық масаң күйдегі жүргізушінің авариялық жағдай туғызуы ӘҚБтК-нің 606-бабы бойынша қосымша саралауды талап етпейді.

Талданып отырған баптың үшінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективтік жағы бір саралаушы белгімен, атап айтқанда осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, мынадай теріс салдарға әкеп соққан құқыққа қарсы әрекеттермен сипатталады:

1. жәбірленушінің денсаулығына қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері жоқ зиян келтіру;
2. көлік құралдарын, жүктерді, жол және өзге де құрылыстарды немесе өзге мүлікті бүлдіру.

Баптың мазмұнынан әкімшілік құқық бұзушылық құрамының материалдық сипатқа ие екендігі туралы қорытынды жасауға болады, өйткені осы құқық бұзушылық салдарынан жол жүрісіне қатысушылардың қауіпсіз қозғалу құқықтары бұзылады.

Түсініктеме беріліп отырған баппен бәсекелес норма болып, егер жәбірленушінің денсаулығына абайсызда орташа ауырлықтағы зиян келтірілсе, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 346-бабының 2-бөлігі табылады. Денсаулыққа орташа ауырлықтағы зиян келтіру — адамның өміріне қауіпті емес, денсаулығының ұзақ уақыт бұзылуына (жиырма бір күннен астам мерзімге) немесе жалпы еңбекке қабілеттілігінің үштен бірінен аз мөлшерде тұрақты айтарлықтай жоғалуына әкеп соққан денсаулыққа келтірілген зиян.

Жәбірленушіге келтірілген зиянның ауырлығын анықтау үшін сот-медициналық сараптама тағайындалады.

Көлік құралдарын, жүктерді, жол және өзге де құрылыстарды немесе өзге мүлікті бүлдіру кезінде келтірілген залалдың мөлшері ӘҚБтК-нің 608-бабының үшінші бөлігі бойынша құқық бұзушылықты саралау үшін маңызға ие емес.

Осындай түсіндірмелер Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2017 жылғы 6 қазандағы № 7 «Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің Ерекше бөлімінің нормаларын соттардың қолдануының кейбір мәселелері туралы» нормативтік қаулысының 23-тармағында да берілген. Жүргізушінің әрекеттері нәтижесінде жәбірленушінің денсаулығына жеңіл зиян келтірумен қатар, көлік құралдарының немесе өзге де мүліктің бүлінуі түрінде материалдық залал келтірілген жағдайда, кінәлі адам ӘҚБтК-нің 610-бабының екінші бөлігі бойынша ғана, ал жүргізуші масаң күйде болған жағдайда ӘҚБтК-нің 608-бабының үшінші бөлігі бойынша әкімшілік жауаптылыққа тартылады.

ӘҚБтК-нің 59-бабының негізінде әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарайтын судья мүліктік зиян келтірілген жағдайда әкімшілік жаза қолдану мәселесін шешу кезінде, егер оның мөлшеріне қатысты дау болмаса, осындай зиянды бір мезгілде өндіріп алады. Ал әкімшілік құқық бұзушылық салдарынан келтірілген мүліктік зиянның мөлшеріне қатысты дау болған жағдайда, мүліктік зиянды өтеу азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қаралады. Өзге уәкілетті органдар (лауазымды адамдар) қарайтын әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша мүліктік зиянды өтеу кінәлі адам оны ерікті түрде өтеуден бас тартқан жағдайда азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен жүзеге асырылады.

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2018 жылғы 20 сәуірдегі № 5 «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша сот қаулысы туралы» нормативтік қаулысының 22-тармағында әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша сот қаулысын шығару тәртібі түсіндірілген. Қаулының бүкіл мәтінінде судья өндіріп алынуға жататын залалдың нақты мөлшерін көрсетуге тиіс.

Талданып отырған баптың төртінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективтік жағы осы баптың бірінші, екінші және үшінші бөліктерінде көзделген әрекеттердің әкімшілік жаза мерзімі өткеннен кейін бір жыл ішінде қайталап жасалуы түріндегі саралаушы белгілермен сипатталады.

Егер жүргізуші көлік құралын басқару құқығынан айыру түріндегі әкімшілік жазаны орындағаннан кейін белгіленген тәртіппен жүргізуші куәлігін қайта алмаса, онда біртекті құқық бұзушылықтар жасағаны үшін әкімшілік немесе қылмыстық жауаптылықты айқындау мақсатында ол көлік құралын басқару құқығы жоқ жүргізуші ретінде қарастырылуға тиіс.

Егер жүргізуші көлік құралын басқару құқығынан айыру туралы қаулы орындалғаннан кейін заңда белгіленген тәртіппен аталған құқықты қайта алса, онда ӘҚБтК-нің 608-бабының бірінші, екінші және үшінші бөліктерінде көзделген құқық бұзушылықты әкімшілік жазаның мерзімі өткеннен кейін бір жыл ішінде жасағаны үшін ол ӘҚБтК-нің 608-бабының төртінші бөлігі бойынша жауаптылыққа тартылады, ал сол құқық бұзушылықты бір жыл өткеннен кейін жасаған жағдайда тиісінше бірінші, екінші және үшінші бөліктер бойынша жауаптылыққа тартылады.

Қарастырылып отырған баптың бесінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективтік жағы осы баптың төртінші бөлігінде көзделген әрекеттердің аталған төртінші бөлікте көзделген әкімшілік жазаның мерзімі өткеннен кейін бір жыл ішінде қайталап жасалуы түріндегі саралаушы белгілермен сипатталады.

Түсініктеме беріліп отырған баптың алтыншы бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективтік жағы осы баптың бірінші, екінші және үшінші бөліктерінде көзделген әрекеттердің көлік құралдарын басқару құқығы жоқ адамдар тарапынан жасалуы түріндегі саралаушы белгілермен сипатталады.

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2017 жылғы 6 қазандағы № 7 «Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің Ерекше бөлімінің нормаларын соттардың қолдануының кейбір мәселелері туралы» нормативтік қаулысының 24-тармағында көлік құралын басқару құқығы жоқ жүргізушілердің құқыққа қарсы әрекеттерін саралау ерекшеліктері түсіндірілген.

Көлік құралдарының тиісті санатын басқару құқығы жоқ жүргізушілерді көлік құралын басқару құқығы мүлде жоқ жүргізушілерге теңестіруге болмайды, бұған екі субъект те тікелей көрсетілген нормалар кірмейді (мысалы, ӘҚБтК-нің 612-бабының екінші бөлігі).

Сондықтан жүргізуші куәлігінде көлік құралдарының тиісті санатын басқаруға рұқсат болмаған жағдайда көлік құралын алкогольдік масаң күйде басқару ӘҚБтК-нің 608-бабының алтыншы бөлігі бойынша емес, басқа саралаушы белгілер болмаған кезде ӘҚБтК-нің 608-бабының бірінші бөлігі мен 612-бабының екінші бөлігінің жиынтығы бойынша саралануға жатады.

Зерттеліп отырған баптың жетінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективтік жағы осы баптың алтыншы бөлігінде көзделген әрекеттердің алтыншы бөлікте көзделген әкімшілік жазаның мерзімі өткеннен кейін бір жыл ішінде қайталап жасалуы түріндегі саралаушы белгілермен сипатталады.

Зерттеліп отырған баптың алтыншы және жетінші бөліктерінде баламасыз әкімшілік жаза ретінде әкімшілік қамаққа алу көзделгендіктен, ӘҚБтК-нің 797-бабының негізінде құқық бұзушы істі сотта қарағанға дейін әкімшілік ұстап алынуға тиіс, бірақ айықтыру уақытын есептемегенде, жиырма төрт сағаттан аспайтын мерзімге. Ұстап алудың мақсаты — кінәлі адамның әкімшілік жауаптылықтан жалтаруына жол бермеу.

2018 жылғы 2 қарашада Қостанай қаласының мамандандырылған әкімшілік сотына Қазақстан Республикасы ӘҚБтК-нің 608-бабының 6-бөлігі бойынша Дубровин А.В.-ға қатысты әкімшілік іс келіп түсті. Осыған байланысты ӘҚБтК-нің 744-бабының 3-бөлігіне сәйкес, жасалғаны үшін әкімшілік қамаққа алу түріндегі әкімшілік жаза көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарау кезінде әкімшілік жауаптылыққа тартылатын адамның қатысуы міндетті болып табылады.

Ішкі істер органдарында ӘҚБтК-нің 14-бабының 7-бөлігінде көзделген Дубровин А.В.-ны ұстауға арналған жағдайлар болмағандықтан, ол сотқа әкімшілік жауаптылыққа тарту үшін келу қажеттігі туралы ескертіліп, үйіне жіберілді.

Кейіннен Дубровин А.В. үйінде тұрмаған, еш жерде жұмыс істемеген, оның жүрген жерін әкімшілік-құқықтық құралдармен анықтау мүмкін болмаған. Әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін құқық бұзушыны іздестіруге жариялау қолданыстағы заңнамаға сәйкес мүмкін болмаған.

Судья бірнеше рет мәжбүрлеп әкелу туралы ұйғарымдар шығарғанына қарамастан, жоғарыда көрсетілген себептер бойынша мәжбүрлеп әкелу орындалмады.

Дубровин А.В.-ға қатысты № 3928-18-00-3/7193 әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарау кезінде судья 2018 жылғы 22 қарашада полиция қызметкерлерінің Дубровин А.В.-ны сотқа мәжбүрлеп әкелуді орындай алмауына байланысты істі ішкі істер органына қайтару туралы ұйғарым шығарды.

2018 жылғы 5 желтоқсанда ішкі істер органы Дубровин А.В.-ға қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі сотқа қайта жолдады. Сот кабинетінде іске 2018 жылғы 5 желтоқсанда № 3928-18-00-2/7790 жаңа нөмірі берілді және сол күні судья ӘҚБтК-нің 62-бабына сәйкес Дубровин А.В.-ны әкімшілік жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімінің өтуіне байланысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы қаулы шығарды.

Түсініктеме беріліп отырған баптың 4, 5 және 7-бөліктерінде әкімшілік құқық бұзушылықтарды қайталап жасағаны және әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жауаптылық көзделген.

Айта кету керек, әкімшілік жазалар қолдануға уәкілетті лауазымды адамдар құқық бұзушының қайталанған әрекеттерін ӘҚБтК-нің 806-бабында көзделген құқық бұзушылық үшін жауаптылықты ауырлататын мән-жай ретінде емес, тек саралаушы белгі ретінде ескеруге тиіс (57-баптың 2-бөлігі).

Талданып отырған баптың сегізінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылық құрамы ӘҚБтК-нің 608-бабының алтыншы және жетінші бөліктерінде көзделген құқық бұзушылық құрамымен толық сәйкес келеді. Алайда осы бөліктердің санкцияларында әкімшілік қамаққа алуға балама жаза көзделмегендіктен, сегізінші бөлікте ӘҚБтК-нің 50-бабының екінші бөлігіне сәйкес әкімшілік қамақ қолданылмайтын адамдарды жауаптылыққа тартудың ерекшелігі көзделген.

Мұндай адамдарға мыналар жатады:

1. жүкті әйелдер;
2. он төрт жасқа дейінгі балалары бар әйелдер;
3. он сегіз жасқа толмаған адамдар;
4. I және II топтағы мүгедектігі бар адамдар;
5. елу сегіз жастан асқан әйелдер;
6. алпыс үш жастан асқан ер адамдар;
7. он төрт жасқа толмаған балаларды жалғыз тәрбиелеп отырған ер адамдар.

Біздің пікірімізше, ӘҚБтК-нің 608-бабының зерттеліп отырған бөлігінде ӘҚБтК-нің 32-бабында көрсетілген адамдарға, сондай-ақ әкімшілік жауаптылықтан иммунитеті бар өзге де адамдарға әкімшілік қамақ қолданылмайтыны да көрсетілуге тиіс еді.

ӘҚБтК-нің 608-бабының барлық бөліктерінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтардың субъектілері көлік құралдарының жүргізушілері болып табылады.

Түсініктеме беріліп отырған баптың барлық бөліктері бойынша субъективтік жағы кінәнің қасақана да, абайсызда да жасалған нысанымен сипатталады. Абайсыздық менмендік немесе немқұрайлылық түрінде көрінуі мүмкін. Мысалы, құқық бұзушы алкогольдің немесе өзге де есеңгірететін заттардың жеткіліксіз мөлшерін тұтындым деп санаған немесе өзінің масаң күйден арылғанына сенімді болған.

Түсініктеме беріліп отырған бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьялары қарауға құқылы (ӘҚБтК-нің 684-бабының 1-бөлігі).

ӘҚБтК-нің 608-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар жасалған кезде әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасауға құқығы бар адамдар құқық бұзушыларды ұстап алуға, жеткізуге және көлік құралдарын пайдалануға тыйым салуға құқылы. Бұл көлік құралдарын уақытша сақтау үшін арнайы алаңдарға, тұрақтарға немесе көлік бақылауының стационарлық бекетіне іргелес алаңдарға, оның ішінде басқа көлік құралын (эвакуаторды) пайдалану арқылы жеткізуді қамтиды. Мұндай шаралар ұстап алу себептері жойылғанға дейін қолданылады (ӘҚБтК-нің 797-бабының 1-бөлігінің 1) тармақшасы).

Түсініктеме беріліп отырған бап бойынша әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша іс жүргізуді қозғауға құқылы органдар:

1. ішкі істер органдары (ӘҚБтК-нің 804-бабы 1-бөлігінің 1) тармақшасы);
2. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің әскери полиция органдары — Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың әскери қызметшілері, әскери жиындарға шақырылған әскери міндеттілер және көлік құралдарын басқаратын адамдар жасаған құқық бұзушылықтар бойынша (ӘҚБтК-нің 804-бабы 1-бөлігінің 4) тармақшасы);
3. Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің әскери полиция органдары — арнаулы мемлекеттік органдардың көлік құралдарын басқаратын адамдар жасаған құқық бұзушылықтар бойынша (ӘҚБтК-нің 804-бабы 1-бөлігінің 5) тармақшасы);
4. Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының әскери полиция органдары — әскери қызметшілер мен әскери жиындарға шақырылған әскери міндеттілер жасаған құқық бұзушылықтар бойынша (ӘҚБтК-нің 804-бабы 1-бөлігінің 6) тармақшасы).

ӘҚБтК-нің 812-бабының негізінде ӘҚБтК-нің 608-бабының барлық бөліктерінде көзделген құқық бұзушылықтар туралы істер көлік құралдары есепке алынған жер бойынша немесе өзіне қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізіліп жатқан адамның тұрғылықты жері бойынша да қаралуы мүмкін.

Кәмелетке толмағандардың, олардың ата-аналарының немесе оларды алмастыратын адамдардың әкімшілік құқық бұзушылықтары туралы істер өзіне қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізіліп жатқан адамның тұрғылықты жері бойынша қаралады.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (баптар бойынша)

Авторлар ұжымы:

Бачурин Сергей Николаевич, заң ғылымдарының кандидаты, доцент — 48-тарау (Е.М. Хакимовпен бірлесіп);

Габдуалиев Мереке Трекович, заң ғылымдарының кандидаты — 11, 21, 22, 23-тараулар;

Жусипбекова Айнур Маратовна, заң магистрі — 13-тарау (А.В. Карпекинмен бірлесіп); 33, 39-тараулар (О.Т. Сейтжановпен бірлесіп);

Карпекин Александр Владимирович, заң ғылымдарының кандидаты, доцент — 13-тарау (А.М. Жусипбековамен бірлесіп);

Корнейчук Сергей Васильевич — 2-тарау; 6-тарау (О.Т. Сейтжановпен және Е.М. Хакимовпен бірлесіп); 8-тарау; 25-тарау (Е.М. Хакимовпен бірлесіп); 457–470, 488, 488-1, 491–506-баптар; 28, 30, 52-тараулар;

Корякин Илья Петрович, заң ғылымдарының докторы, профессор — 49-тарау;

Кысыкова Гульнара Бауыржановна, заң ғылымдарының кандидаты — 20-тарау;

Омарова Ботагоз Акимгереевна — 17-тарау; 18-тарау (Б.А. Парманкуловамен бірлесіп); 26, 31-тараулар; 32-тарау (Б.А. Парманкуловамен бірлесіп);

Парманкулова Баян Асханбаевна — 18-тарау (Б.А. Омаровамен бірлесіп); 19-тарау; 32-тарау (Б.А. Омаровамен бірлесіп); 43-тарау (А.С. Тукиевпен бірлесіп);

Подопригора Роман Анатольевич, заң ғылымдарының докторы, профессор — 24-тарау, 489, 489-1, 490-баптар;

Порохов Евгений Викторович, заң ғылымдарының докторы — 14, 15, 16, 29-тараулар, 471–475-баптар;

Сейтжанов Олжас Темиржанович, заң ғылымдарының кандидаты, доцент — 4-тарау; 5-тарау (Е.М. Хакимовпен бірлесіп); 6-тарау (С.В. Корнейчукпен және Е.М. Хакимовпен бірлесіп); 9, 10-тараулар (Б.Е. Шаймерденовпен және В.В. Филинмен бірлесіп); 33-тарау (А.М. Жусипбековамен бірлесіп); 36-тарау (Б.Е. Шаймерденовпен бірлесіп); 39-тарау (А.М. Жусипбековамен бірлесіп);

Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы — 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А.С. Тукиевпен бірлесіп); 44-тарау;

Тукиев Аслан Султанович, заң ғылымдарының кандидаты, доцент — 1, 3, 35-тараулар; 38, 40, 42-тараулар (А.С. Смышляевпен бірлесіп); 43-тарау (Б.А. Парманкуловамен бірлесіп); 43-1-тарау (А.С. Смышляевпен бірлесіп); 44-1-тарау (Д.А. Шипппен бірлесіп); 45, 46-тараулар (Д.А. Шипппен бірлесіп); 47-тарау;

Филин Владимир Владимирович, заң ғылымдарының кандидаты, доцент — 10-тарау (О.Т. Сейтжановпен және Б.Е. Шаймерденовпен бірлесіп);

Хакимов Ержан Маратович, заң магистрі — 5-тарау (О.Т. Сейтжановпен бірлесіп); 6-тарау (О.Т. Сейтжановпен және С.В. Корнейчукпен бірлесіп); 7-тарау; 25-тарау (С.В. Корнейчукпен бірлесіп); 34, 41-тараулар; 48-тарау (С.Н. Бачуринмен бірлесіп); 53-тарау;

Шаймерденов Болат Еркенович, заң магистрі — 10-тарау (О.Т. Сейтжановпен және В.В. Филинмен бірлесіп); 12-тарау; 476–487, 507–509-баптар; 36-тарау (О.Т. Сейтжановпен бірлесіп); 37, 50, 51-тараулар;

Шипп Денис Алексеевич — 44-1, 46-тараулар (А.С. Тукиевпен бірлесіп).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020

Актінің қабылданған күні: 01.01.2020

Қабылданған орны: 100050000000

Нормативтік құқықтық актіні қабылдаған орган: 103001000000

Нормативтік құқықтық актінің нормашығармашылық орган берген тіркеу нөмірі: 5

Актінің мәртебесі: new

Құқықтық қатынастар саласы: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000

Актінің нысаны: ТҮСІНІКТЕМЕ / КОДЕКС

Заңдық күші: 1900

Актінің тілі: орыс тілі

Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер орғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Конвенция Келісімшарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Ережелер Бағдарлама Жарғы Мақала Түсініктеме Қарар Регламент Хаттама Жоба Жолдау