Тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы шешімді заңсыз деп тану туралы
№6001-22-00-6ап/1198 26.10.2023 ж.
Талапкер: "М" ЖШС (бұдан әрі - Серіктестік)
Жауапкер: "Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің бас диспетчерлік басқармасы" РММ (бұдан әрі – РММ)
Даудың мәні: тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы шешімді заңсыз деп тану туралы
Жауапкердің кассациялық шағымы бойынша қайта қарау
ФАБУЛА: 2022 жылғы 12 шілдеде талапкер "Астана-1 "кедендік және салықтық әкімшілендірудің автоматтандырылған жүйесі" ақпараттық жүйесі (бұдан әрі - "Астана-1" АЖ) арқылы тауарларға (маринадталған зімбір) декларация берді, алайда осы тауарға қатысты тәуекел бейіні іске қосылды.
2022 жылғы 14 шілдеде жауапкер "Астана-1" АЖ арқылы мәміле шарттарын, тауардың сипаттамаларын, оның мақсатын, сондай-ақ өзге де мән-жайларды ескере отырып, тексерілетін құжаттарды және (немесе) мәліметтерді негізге ала отырып, қосымша құжаттар мен мәліметтерді ұсыну туралы сұрау салуды қалыптастырды.
2022 жылғы 7 қыркүйекте талапкер жауапкердің атына сұрау салуға қатысты тауарлардың кедендік құнын айқындаудың дұрыстығын растау үшін құжаттар мен жазбаша түсініктемелер жолдады. Келісімшарттар мен инвойстарда көрсетілген мәліметтер тауарлардың кедендік құнын растау үшін жеткіліксіз болып табылды.
Қолда бар мәліметтер негізінде кедендік құнды анықтаудың резервтік әдісі қолданылды. Жауапкер 2022 жылғы 13 қыркүйектегі тауарларға декларацияда (бұдан әрі - ТД) мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы шешім (бұдан әрі - шешім) шығарды, кеден органының қарамағындағы мәліметтер негізінде кедендік құнды айқындаудың резервтік әдісі (6-әдіс) қолданылды.
Серіктестік талапкердің кедендік тазарту үшін, сондай-ақ сұрау салу шеңберінде мәлімделген кедендік құнды растауда назарға алынбаған құжаттар ұсынылғанына талаптарды дәлелдей отырып, сотқа талап арызбен жүгінді. Тауарлардың құны келісімшартқа, инвойсқа, келісімшартқа қосымша келісімге, сатушының төлем сомасын алғаны туралы хатқа сәйкес сатушыдан сатып алу бағасы бойынша мәлімделген.
Сот актілері:
1-ші инстанция: сот удовлетвор қанағаттандырылды. Заңсыз деп танылды және шешімнің күші жойылды.
Апелляция: сот шешімі өзгеріссіз қалды.
Кассация: сот актілері күшінде қалды.
Қорытындылар: жауапкер жөнелтуші елдің кедендік декларациясын және теміржол жүкқұжатын Қытай Халық Республикасының алдын ала ақпаратының мәліметтерімен салыстыру барысында мәліметтердің кедендік құн бойынша алшақтығын анықтады, бұл өз кезегінде құжаттар мен мәліметтерді тексеру нысанында кедендік құнға кедендік бақылауды жүргізу үшін негіз болды.
Жергілікті соттар шағымданған әкімшілік актінің күшін жойып, мынадай қорытындыға келді:
1) талапкер 1-әдісті қолдану үшін жеткілікті құжаттар пакетін ұсынған, алайда кеден органы шешім шығарған кезде оларды есепке алмаған;
2) шешімде электрондық-цифрлық қолтаңба жоқ, бұл оның заңдылығын жоққа шығарады. Сонымен қатар, АӨК-нің 80-бабы бірінші бөлігінің 5) тармақшасында жазбаша (қағаз және (немесе) электрондық) нысанда қабылданған әкімшілік актіде лауазымды адамның қолы көрсетілетіні айқындалған.
"Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабында Осы Заңның талаптарына сәйкес келетін және оған қол қоюға өкілеттігі бар адамның электрондық - цифрлық қолтаңбасы (бұдан әрі-ЭЦҚ) арқылы куәландырылған электрондық құжаттың қағаз жеткізгіштегі қол қойылған құжатқа тең екендігі белгіленген.
Іс материалдарынан кедендік декларациялау және "тауарларды кедендік тазарту" түріндегі мемлекеттік қызмет "Астана-1" АЖ арқылы электрондық құжат айналымы арқылы ұсынылатыны шығады.
Алайда, даулы шешім электрондық құжат нысанында қалыптасқанына қарамастан, оған қол қоюға құқығы бар лауазымды тұлғаның ЭЦҚ-сы жоқ. Бұл ретте жауапкердің құжатты лауазымды адамның қолы қойылған қағаз нысанда қалыптастырмағаны анықталды.
Бұл электрондық құжатқа қойылатын заң талаптары оның деректемелерінде көрсетілген лауазымды адамның қолымен тиісті тексерусіз оның заңдылығын жоққа шығаратынын білдіреді.
Даулы хабарлама қалыптастырылып, шығарылып, талапкерге электронды түрде жіберілгендіктен, оның жоғарыда аталған заңнама талаптарына сәйкес келмеуі елеулі бұзушылық болып табылады.
Жоғарыда айтылғандардың контекстінде сот алқасы хабарламаның мәнін талқылауға кірмей, соттардың талап қоюды қанағаттандыру туралы тұжырымдарын заңды және негізделген деп санайды.
АІЖК-нің 427-бабының үшінші бөлігінде тек ресми себептер бойынша соттың мәні бойынша дұрыс шешімінің күшін жою мүмкін емес деп көзделген. Осыған байланысты хабарламаның мәнін бағалау берілген соттардың қорытындылары сот актілерінің дәлелді бөлігінен шығарылуға жатады.
Мұндай жағдайларда сот актілері күшіне енеді, ал кассациялық шағым қанағаттандырусыз қалдырылады.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
