Қылмыстық істегі эпизод бойынша заң талаптарына сәйкес алынбаған дәлелдемелер алқабилердің қарауына заңсыз ұсынылған.
Атырау облысы қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының алқабилердің қатысуымен шығарылған 2010 жылғы 3 тамыздағы үкімімен:К., бұрын сотталмаған, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 259 - бабы 3 бөлігінің «б» тармағымен мүлкі тәркіленіп, 10 жылға бас бостандығынан айыруға, жазаны қатаң режимдегі түзеу колониясында өтеуге сотталған. Атырау облыстық соты кассациялық сот алқасының 2010 жылғы 13 қыркүйектегі қаулысымен сот үкімі өзгеріссіз қалдырылған. Сот үкімімен К. есірткі затын бірнеше рет заңсыз өткізгені үшін кінәлі деп танылған. Сотталған К. өтінішінде сот үкімімен келіспейтінін, бұл қылмысқа қатысы жоқ екенін көрсетіп, сот үкімін өзгертуге, өзінің қылмыстық әрекетін ҚК-нің 259-бабы 3-бөлігінің «б» тармағынан осы баптың 1-1 бөлігіне қайта саралап, тағайындалған жазасын жеңілдетуді сұраған. Қадағалаушы сот алқасы прокурордың сот қаулыларын өзгертуді сұраған пікірін тыңдап, қылмыстық істегі дәлелдемелерді жан-жақты тексеріп, К. жөніндегі сот актілері төмендегі мән-жайлардың негізінде өзгертілуге жатады деп есептейді. ҚІЖК-нің 128-бабы 1-бөлігіне сәйкес, әрбiр дәлелдеме қатыстылығы жол берiлушiлiгi, дұрыстығы, ал барлық жиналған дәлелдемелер жиынтығында қылмыстық iстi шешу үшiн жеткiлiктілігi тұрғысынан бағалануға тиiс.
Сонымен қатар, ҚІЖК-нің 576-бабына сай, алқабилер қатысқан соттың заңды күшіне енген үкімдері мен қаулылары туралы істер бойынша қадағалау сатысында осы Кодекстің 459-бабының бірінші және екінші бөлігінің тармақтарында көзделген негіздер бойынша іс жүргізілуі мүмкін екендігі көрсетілген. Алқабилердің қатысуымен қабылданған соттың, яғни К.-ны ҚК-нің 259-бабы 3-бөлігінің «б» тармағымен кінәлі деп тану туралы тұжырымы заң талаптарына негізделмеген. Сот ҚІЖК-нің 24-бабының талаптарын бұзып, iстi дұрыс шешуге қажеттi және жеткiлiктi мән-жайларды жан-жақты толық және объективтi зерттеу үшiн заңда көзделген барлық шараларды қолданбаған, сондай-ақ қылмыстық іс жүргізу заңының бірқатар ережелерін бұзуға жол берген. Сотта зерттелген дәлелдемелерге қарағанда сотталған К.-ның салмағы 44,97 гр., болатын есірткі заты - кептірілген марихуананы Б.-ға 2010 жылы 8 қаңтарда (20 000 теңгеге) өткізгені туралы эпизод алқабилердің қатысуымен өткен сот отырысында дәлелденіп бекітілген. Сонымен қатар, сотталған К.-ның 2010 жылдың 13 қаңтарында салмағы 3,24 гр. кептірілген марихуананы Б.-ға (3000 теңгеге) өткізгені туралы эпизод бойынша дәлелдемелер заң талаптарына сай алынбаған және алқабилердің қарауына заңсыз ұсынылған.ҚІЖК-нің 549-бабының 3-бөлігіне және 116-бабына сәйкес, заң талаптарын бұзу арқылы алынған дәлелдемелер алқабилердің қатысуымен қарауға берілмейді, сондай-ақ бірінші сатыдағы сот іс материалдарынан мұндай дәлелдемелерді тараптардың өтініші бойынша немесе өз бастамасымен алып тастай алатындығы көрсетілген. Алайда, істі қарау барысында заңның бұл талаптары орындалмаған. «Есірткі, психотроптық, және улы заттарды заңсыз айналымға түсіру жөніндегі істер бойынша заңдарды қолдану туралы» Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 1998 жылғы 14 мамырдағы № 3 нормативтік қаулысының 9-1-тармағында, жедел-іздестіру іс-шараларын жүзеге асыру кезінде азаматтарды құқық бұзушылықтарды жасауға итермелеуге және арандатуға тыйым салынатындығы қарастырылған. ҚІЖК-нің 117-бабының талаптарына сай, қылмыстың жасалу мәнжайлары, атап айтқанда осы іске қатысты есірткі затын өткізудің әрбір фактісі жасалғанда өзінің сатуға деген дербес пиғылымен қамтылған сатудың әрбір фактілері дәлелденуге жатады.
Көрсетілген заңның талаптары К.-ға қатысты орындалмаған және Заңның жедел-іздестіру шараларын тоқтату мен К.-ның одан әрі қылмыс жасауын болдырмау туралы талаптарына қарамастан, полиция қызметкерлері заңда көрсетілген негіздерді келтірмей, бір тұлғадан қайталап жедел сатып алуды жүргізген. Бұл ретте, 2010 жылдың 8 қаңтарында болған бірінші сатып алуды қайталайтын кейінгі, яғни осы жылдың 13 қаңтарындағы қайталап жедел сатып алудың қандай мақсатта жүргізілгені іс бойынша анықталмаған және істің құжаттарына қарағанда ол тергеу қажеттілігіне байланысты болмаған. Анықталған заң бұзушылықтарға қарағанда, Қ.-ның әрекетінде есірткі затын бірнеше рет өткізген деген саралау белгілері орын алмаған. Сондықтан К.-ға қатысты 2010 жылдың 13 қаңтарында есірткі затын өткізгені туралы эпизод қысқартылуға жатады. Жоғарыда көрсетілгендердің негізінде қадағалаушы сот алқасы Қ.-ның қылмыстық әрекетін ҚК-нің 259-бабы 3-бөлігінің «б» тармағынан ҚК-нің 259-бабының 2-бөлігіне қайта саралап, ол бойынша мүлкін тәркілеп, 6 (алты) жылға бас бостандығынан айыруға, жазасын түзеу колониясының жалпы режимінде өтеуге белгіледі.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
