Жұмыстан босату туралы бұйрықты заңсыз деп тану және бұрынғы лауазымына қайта орналастыру, қолда бар сыныптық біліктілігімен арнаулы атағын қалпына келтіру туралы
2026 жылғы 10 ақпанда №5510-25-00-2/8365 іс бойынша Павлодар облысының Павлодар қаласының азаматтық істер жөніндегі ауданаралық соты құрамында: төрағалық етуші судья К Б.С., сот отырысының хатшысы Танжарикова Д.Е. қатысуымен, ашық сот отырысында талап қою бойынша азаматтық істі қарады:
ТАЛАП ҚОЮШЫ: МКХ
ЖАУАПКЕР: Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Павлодар облысының полиция департаменті» мемлекеттік мекемесі
ТАЛАП ҚОЮШЫНЫҢ ТАЛАПТАРЫ:
- Жұмыстан босату туралы бұйрықты заңсыз деп тану туралы;
- Бұрынғы лауазымына жұмысқа қайта орналастыру туралы;
- Жеке ісіне өзгерістер енгізу, жұмыстан босату туралы мәліметтерді алып тастау туралы;
- Қолда бар сыныптық біліктілігімен арнаулы атағын қалпына келтіру туралы;
- Мәжбүрлі бос жүрген уақыты үшін жалақыны өндіріп алу туралы.
М К.Х. «Павлодар облысының полиция департаменті» мемлекеттік мекемесінде (бұдан әрі – ММ) қызмет өткерген.
2022 жылғы 19 қазаннан бастап М К.Х. Павлодар облысының полиция департаментінің жергілікті полиция қызметі басқармасының бастығы (бұдан әрі – ЖПҚБ ПД) лауазымына тағайындалған. 2025 жылғы 26 мамырда талап қоюшыға еңбекке уақытша жарамсыздық парағы ашылған.
2025 жылғы 20 маусымда жабылған.
2025 жылғы мамырда 2025 жылғы 03 сәуірдегі №255500121000015 қылмыстық іс шеңберінде Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 301-бабының 2-бөлігі – 262-бабының 2-бөлігі бойынша 2025 жылғы 29 мамырда ПД ЖПҚБ бастығы Ма К.К.-ның тұрғылықты жері бойынша санкцияланбаған тінту жүргізілгені туралы баянат келіп түскен. Тінту барысында оның жұбайы Мой А.Б.-ға тиесілі «Lenovo», «Asus», «HP» маркалы 3 ноутбук, сондай-ақ «SamsungS20» маркалы ұялы телефон тәркіленген.
2025 жылғы 04 маусымдағы қызметтік тергеп-тексеру қорытындысымен талап қоюшыны ішкі істер органдарынан шығару түріндегі тәртіптік жауаптылыққа тарту туралы ұсыныс енгізілген.
Талап қоюшы қорытындымен таныстырылмаған. 2025 жылғы 05 маусымдағы №13 тәртіптік комиссия отырысының хаттамасымен талап қоюшыны ішкі істер органдарынан шығару түріндегі тәртіптік жауаптылыққа тарту ұсынылған. Талап қоюшы Тәртіптік комиссияның шешімімен таныстырылмаған.
«Павлодар облысының полиция департаменті» ММ-нің 2025 жылғы 05 маусымдағы №612 ж/қ бұйрығымен М К.Х. ішкі істер органдарынан шығару түріндегі тәртіптік жауаптылыққа тартылып, «Полиция подполковнигі» арнаулы атағынан айыру туралы ұсыныс жолданған.
2025 жылғы 09 маусымдағы ілеспе хатпен бұйрықтан үзінді Ма К.Х.-ның мекенжайына жолданған. Талап қоюшы бұйрықпен 2025 жылғы 20 маусымда танысқан.
2025 жылғы 27 қарашада Павлодар қаласының азаматтық істер жөніндегі ауданаралық сотының ұйғарымымен Ма К.Х.-ның Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің «Павлодар облысының полиция департаменті» ММ-не қатысты жұмыстан босату туралы бұйрықты заңсыз деп тану, бұрынғы лауазымына қайта орналастыру, жеке ісіне өзгерістер енгізу және одан мәліметтерді алып тастау туралы талап қоюы қараусыз қалдырылған.
2025 жылғы 28 қарашада Павлодар облысы бойынша ҰҚКД Тергеу департаментінің сотқа дейінгі тергеп-тексеру басқармасының аға тергеушісі Б.Б.Б. қаулысымен №255500131000028 сотқа дейінгі тергеп-тексеру материалдары бойынша іс жүргізу Ма К.Х.-ның ҚК-нің 366-бабының 2-бөлігінде көзделген қылмысты жасағанына қатыстылығы дәлелденбегендіктен, Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚПК) 35-бабы 1-бөлігінің 2) тармақшасында көзделген негіз бойынша (іс-әрекетте қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты) тоқтатылған.
2025 жылғы 05 маусымдағы бұйрықпен келіспеген талап қоюшы жоғарыда көрсетілген талап қоюмен жауапкерге жүгінген.
Өз талаптарын негіздей отырып, жұмыс берушінің құқық қорғау органының беделіне нұқсан келтіретін теріс қылық жасау, яғни қызметтік жағдайын жеке басының пайдакүнемдік мақсаттарында пайдалану және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасау туралы тұжырымдары негізсіз екенін көрсеткен.
Жұмыстан босату мерзімінен бұрын жүргізілген, өйткені бұйрық шығарылған кезде сот үкімі болмаған және қылмыстық іс сотқа дейінгі тергеп-тексеру сатысында болған.
Қызметтік тергеп-тексеру жүргізу барысында оның құқықтары бұзылған, себебі ол қызметтік тергеп-тексеру материалдарымен таныстырылмаған және тиісті актілерге қол қоймаған.
Бұдан басқа, жұмыстан босатылған кезде оның еңбекке уақытша жарамсыздық парағы ашық болған.
Талап қоюшы 2025 жылғы 05 маусымдағы жұмыстан босату туралы бұйрықты заңсыз деп тануды, «Павлодар облысының полиция департаменті» ММ-дегі қызметіне қайта орналастыруды, жеке ісіне өзгерістер енгізуді және Қазақстан Республикасының «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңының (бұдан әрі – Заң) 80-бабы 1-тармағының 13), 14) тармақшалары бойынша жұмыстан босатылғаны туралы мәліметтерді алып тастауды, «Полиция подполковнигі» арнаулы атағын қалпына келтіруді, сондай-ақ қызметіне нақты қалпына келтірілген күнге дейінгі мәжбүрлі бос жүрген уақыты үшін жауапкерден 3 885 000 теңге мөлшерінде жалақы өндіруді сұраған.
«Павлодар облысының полиция департаменті» ММ өкілі пікірде және оған берілген толықтыруда талап қоюшының құқық қорғау қызметінің беделіне нұқсан келтіретін әрекеті және қызметтік әдеп талаптарын бұзғаны үшін жұмыстан босатылғанын көрсеткен.
Қылмыстық істің тоқтатылуы талап қоюшыны ақтамайды, өйткені қылмыстық іс ақтамайтын негіздер бойынша тоқтатылған.
Сотқа дейінгі тергеп-тексеру материалдарына сәйкес, 2024 жылғы қарашадан бастап 2025 жылғы 20 мамырға дейінгі кезеңде М К.Х. «С.Ж.Ж.» жеке кәсіпкерлігінің директоры С.Д.Д.-ға темекі шекпей тұтынатын темекі өнімдерін, электрондық тұтыну жүйелерін (вейптерді) заңсыз таратуға және сатуға заңсыз ақшалай сыйақы, яғни пара алу есебінен қамқорлық көрсеткен.
Кадр қызметінің 2025 жылғы 09 қазандағы жауабына сәйкес, Ма К.Х.-ның мұрағаттық жеке ісінде 2025 жылғы мамыр-маусым айларына арналған еңбекке уақытша жарамсыздық парақтары жоқ.
Даулы бұйрық шығарылған кезде талап қоюшының еңбекке уақытша жарамсыздық парағын ашқаны туралы жауапкерге белгілі болмаған.
Еңбекке уақытша жарамсыздық парағы жабылған кезде ішкі істер органдарының медициналық ұйымдарында тіркелмеген, оның түпнұсқасы кадр аппаратына тапсырылмаған.
Ма К.Х.-ны тәртіптік жауаптылыққа тарту Заң талаптарын сақтай отырып жүзеге асырылған.
Жұмыстан босату туралы бұйрық шығарылғаннан кейін жұмыс беруші еңбек қатынастарын тоқтатуға байланысты құжаттарды қызметкерге табыстау үшін заңда көзделген барлық шараларды қабылдаған.
2025 жылғы 09 маусымда және 16 маусымда қызметкердің құжаттарды алу үшін кадр аппаратына келуі қажеттігі туралы жазбаша хабарламалар жолданған.
Талап қоюшы М К.Х. және оның өкілі О.С.С. сот отырысында талап қоюды қолдап, онда көрсетілген уәждерге сілтеме жасай отырып, оны толық көлемде қанағаттандыруды сұраған. Сондай-ақ сотқа жүгіну мерзімін қалпына келтіру туралы өтінішхат берген.
Жауапкердің өкілі И.Б.К. сот отырысында талап қоюмен келіспей, ұсынылған пікірде көрсетілген уәждермен негіздей отырып, оны толық көлемде қанағаттандырудан бас тартуды сұраған.
Талап қоюшыдан жазбаша түсініктеме ауызша түрде талап етілгенін түсіндірген. Сондай-ақ талап қою мерзімін қолдануды сұраған.
Прокурор Д. А.М. талап қоюды қанағаттандырудан бас тарту туралы қорытынды берген.
Куә ретінде жауап алынған К. Д.Р. сотқа 2025 жылы департамент бастығының орынбасары, бірінші орынбасары болып жұмыс істегенін көрсеткен. Ол Ма К.Х.-ның тікелей жетекшісі болған. 2025 жылғы 25–26 мамыр күндері талап қоюшы оған еңбекке уақытша жарамсыздық парағының ашылғаны туралы хабарлаған.
Куә С.Д.А. сотқа Ма К.Х.-ға қатысты қызметтік тергеп-тексеруді Махмудова Д.А. жүргізгенін, оның талап қоюшыны түсініктеме беру және тәртіптік комиссия отырысына қатысу үшін шақырғанын көрсеткен.
К., Н., Иіс, К., К., өзінің және М. Д.А.-ның қатысуымен Му К.Х.-ға тінту жүргізілуі, қызметтік тергеп-тексеру жүргізілуі және тәртіптік комиссия отырысы туралы түсініктемелер берілген.
Талап қоюшы басқармаға бірнеше рет келген, қызметтік тергеп-тексеру қорытындысымен келіспеген. Ұзақ уақыт өтуіне байланысты нақты күн мен уақытты есіне түсіре алмайтынын көрсеткен.
Сондай-ақ түсініктеме беруден бас тарту туралы актіге және тәртіптік комиссия отырысына қатысудан бас тарту туралы актіге қай күні, қай уақытта қол қойғанын есіне түсіре алмайтынын айтқан.
Куә М.Д.А. сотқа басшылықтың тапсырмасы бойынша Ма К.Х.-ға қатысты қызметтік тергеп-тексеру жүргізгенін көрсеткен.
Талап қоюшыға жазбаша түсініктеме беру қажеттігі туралы хабарлама жібермегенін, бұл туралы басқарма бастығы мен оның орынбасары хабарлаған болуы мүмкін екенін түсіндірген, өйткені К., Н., К., өзінің және С.Д.А.-ның қатысуымен Му К.Х.-ға тінту жүргізілуі, қызметтік тергеп-тексеру жүргізілуі және тәртіптік комиссия отырысы туралы түсініктемелер берілген.
Ұзақ уақыт өтуіне байланысты күн мен уақытты есіне түсіре алмайтынын көрсеткен.
Түсініктеме беруден бас тарту туралы акті және тәртіптік комиссия отырысына қатысудан бас тарту туралы акт бір күнде жасалған.
№1, 2, 3, 4 талаптар бойынша
Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің (бұдан әрі мәтін бойынша – ЕК) 144-бабына сәйкес, құқық қорғау органдары қызметкерлерінің еңбегі осы Кодекспен, сондай-ақ қызметке кірудің, оны өткерудің және тоқтатудың, еңбек жағдайларының, еңбекақы төлеу талаптарының ерекше шарттары мен тәртібін, қосымша жеңілдіктерді, артықшылықтар мен шектеулерді белгілейтін Қазақстан Республикасының арнайы заңдарында және өзге де нормативтік құқықтық актілерінде көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып реттеледі.
ЕК-нің 65-бабының 2-тармағында тәртіптік жаза қолданылғанға дейін жұмыс беруші қызметкерден жазбаша түрде (қағаз жеткізгіште немесе электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылған электрондық құжат нысанында) не қызметкердің авторизациясы мен сәйкестендірілуін қамтамасыз ете отырып, электрондық түрде түсініктеме талап етуге міндетті екендігі көзделген.
Жасалған тәртіптік теріс қылық фактісі бойынша түсініктеме беру туралы талап жазбаша түрде (қағаз жеткізгіште немесе электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылған электрондық құжат нысанында) ресімделеді және қызметкерге жеке өзі немесе курьерлік пошта байланысы, пошта байланысы, факсимильдік байланыс, электрондық пошта және өзге де ақпараттық-коммуникациялық технологиялар арқылы, жұмыс беруші талабының алынғанын растай отырып, табыс етіледі.
Қызметкер талапты алудан жалтарған немесе бас тартқан жағдайда жұмыс берушінің өкілі тиісті акт жасайды.
Заңның 57-бабының 3-тармағына сәйкес, қызметкер тәртіптік теріс қылық жасаған кезде одан жазбаша түсініктеме талап етіледі.
Егер жазбаша түсініктемеде қызметкер өзінің осы тәртіптік теріс қылықты жасаған фактісімен келіссе, онда құқық қорғау органының басшысы немесе уәкілетті басшы қызметтік тергеп-тексеру жүргізбестен тәртіптік жаза қолдануға құқылы.
Сотта жауапкердің талап қоюшыдан құқық қорғау органының беделіне нұқсан келтіретін теріс қылық жасау, яғни қызметтік жағдайын жеке басының пайдакүнемдік мақсаттарында пайдалану және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасау фактісі бойынша түсініктеме талап еткенін растайтын дәлелдемелер ұсынылмаған.
Бұдан басқа, сот отырысында жауапкердің өкілі түсініктеме беру туралы талаптың кадр қызметінің қызметкерлері тарапынан ауызша түрде қойылғанын растаған.
Сонымен бірге, қызметтік тергеп-тексеруді жүргізген куә М.Д.А. талап қоюшыға түсініктеме беру туралы талапты жолдамағанын түсіндірген.
Бұдан басқа, талап қоюшы 2025 жылғы 26 мамырдан бастап еңбекке уақытша жарамсыздық парағы ашылуына байланысты жұмыс орнында болмаған, оның телефоны сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында тәркіленген.
Жұмыс берушінің түсініктеме беруден бас тарту туралы және тәртіптік комиссия отырысына қатысудан бас тарту туралы актілерін сот назарға алмайды, өйткені оларда жасалған күні көрсетілмеген.
Сондай-ақ талап қоюшы осы іс бойынша тәртіптік жазаның еңбекке уақытша жарамсыздық кезеңінде қолданылғанын негіз ретінде көрсеткен.
Қазақстан Республикасы «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 77-бабы 1-бөлігінің 3) тармақшасына сәйкес, Қазақстан Республикасының азаматтары дәрігер мен медициналық ұйымды еркін таңдауға құқылы.
Сонымен бірге, «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңның 70-бабына сәйкес, қызметкерлерге медициналық көмек көрсету ішкі істер органдарының медициналық ұйымдарында Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады.
Құқық қорғау қызметін өткеру орны немесе қызметкерлердің тұрғылықты жері бойынша ішкі істер органдарының медициналық ұйымдары немесе олардағы тиісті бөлімшелер, мамандар не арнайы жабдықтар болмаған жағдайда, медициналық көрсетілімдер бойынша қызметкерлерге медициналық көмекті денсаулық сақтау субъектілері:
- Кодекске сәйкес кепілдік берілген тегін медициналық көмектің көлемі шеңберінде;
- «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңға сәйкес міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде көрсетеді.
Денсаулық туралы кодекстің 11-бабы 1-бөлігінің 4) тармақшасына сәйкес, әскери-медициналық (медициналық), сот-медициналық, сот-наркологиялық, сот-психиатриялық бөлімшелері бар орталық атқарушы органдар мен өзге де орталық мемлекеттік органдар өз құзыреті шегінде әскери-медициналық (медициналық) қамтамасыз ету қағидаларын әзірлейді және бекітеді.
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2020 жылғы 16 қарашадағы №781 бұйрығымен Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының әскери-медициналық (медициналық) бөлімшелерінде әскери-медициналық (медициналық) қамтамасыз етуді ұйымдастыру қағидалары (бұдан әрі – №781 қағидалар) бекітілген.
№781 қағидалардың 12-тармағына сәйкес, ішкі істер органдарының медициналық ұйымдары көрсетпейтін медициналық көмекті ТМККК шеңберінде және МӘМС жүйесінде алу үшін тиісті контингент тұрақты немесе уақытша тұратын жері бойынша денсаулық сақтау субъектілеріне, алғашқы медициналық-санитариялық көмек ұйымын еркін таңдау құқығын ескере отырып, тіркеледі.
№781 қағидалардың 25-тармағына сәйкес, құқық қорғау органдары қызметкерлерінің, әскери қызметшілердің басқа денсаулық сақтау ұйымдары берген еңбекке уақытша жарамсыздық парақтары немесе анықтамалары емдеу аяқталғаннан кейін төрт күн ішінде ішкі істер органдарының медициналық ұйымдарында тіркелуге жатады.
Осылайша, құқық қорғау органы қызметкеріне ішкі істер органдарының медициналық ұйымдарынан басқа медициналық мекемелерге жүгінуге тыйым салынбайды, алайда ол емдеу аяқталғаннан кейін төрт күн ішінде еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын ішкі істер органдарының медициналық ұйымында тіркеуге міндетті.
Бұл талапты құқық қорғау органдары қызметкерлері үшін белгіленген шектеулердің бірі ретінде қарастыруға болады.
Сот 2025 жылғы 05 маусымда, яғни талап қоюшыны тәртіптік жауаптылыққа тарту және оған тәртіптік жаза қолдану туралы бұйрық шығару күні Мым К.Х.-ға 2025 жылғы 26 мамырдан бастап 2025 жылғы 20 маусымға дейінгі кезеңге еңбекке уақытша жарамсыздық парағы ашылғанын анықтады. Бұл «D.» ЖШС берген №101000152993239 электрондық еңбекке уақытша жарамсыздық парағымен расталады.
Бұдан басқа, талап қоюшы емделіп жатқанын өзінің тікелей басшысы К. Д.А.-ға хабарлаған.
Осылайша, талап қоюшыны Заңның 80-бабы 1-тармағының 13), 14) тармақшалары бойынша тәртіптік жауаптылыққа тарту тәртібінің бұзылғаны анықталды.
Талап қоюшының емделу аяқталғаннан кейін еңбекке уақытша жарамсыздық парағын ішкі істер органдарының медициналық ұйымдарында тіркемегені туралы уәждері негізді, өйткені ол сол уақытта ішкі істер органдарынан жұмыстан босатылған болатын.
Жоғарыда баяндалғандарға байланысты, Ма К.Х.-ның 2025 жылғы 05 маусымдағы №612 ж/қ тәртіптік жаза қолдану туралы бұйрықты заңсыз деп тану және оның күшін жою, қызметіне қайта орналастыру, жеке ісіне өзгерістер енгізу және Заңның 80-бабы 1-тармағының 13), 14) тармақшалары бойынша жұмыстан босатылғаны туралы мәліметтерді алып тастау, «Полиция подполковнигі» арнаулы атағын қалпына келтіру туралы талап қою талаптары қанағаттандырылуға жатады.
№5 талап бойынша
ЕК-нің 121-бабына сәйкес, жұмыс беруші қызметкерге басқа жұмысқа заңсыз ауыстырылған, жұмыс орнына жіберілмеген, еңбек шартының талаптары біржақты тәртіппен өзгертілген, жұмыстан шеттетілген немесе еңбек шарты заңсыз бұзылған жағдайда алынбаған жалақысы мен өзге де тиесілі төлемдерін өтеуге міндетті.
ЕК-нің 161-бабына сәйкес, бұрынғы жұмысына қайта орналастырылған қызметкерге мәжбүрлі бос жүрген уақыты үшін орташа жалақысы төленеді, бірақ алты айдан аспауға тиіс.
Осы жағдайда мәжбүрлі бос жүрген кезең 2025 жылғы 05 маусымнан бастап жұмысқа қайта орналастырылған күнге дейін 8 ай 4 күнді құрайды.
Сот жұмыстан босатуды заңсыз деп тану және талап қоюшыны қызметіне қайта орналастыру туралы қорытындыға келгендіктен, ЕК-нің 161-бабына сәйкес жауапкерден талап қоюшының пайдасына мәжбүрлі бос жүрген уақыты үшін алты айлық жалақы өндіріп алынуға жатады.
Жауапкер ұсынған жалақы туралы анықтамаға сәйкес, жұмыстан босатылғанға дейінгі 12 айдағы, яғни 2024 жылғы мамырдан 2025 жылғы мамырға дейінгі кезеңдегі Ма К.Х.-ның жалақысы 9 367 095 теңгені құраған.
9 367 095:12 есебімен орташа айлық жалақы 780 591 теңгені, ал орташа күндік жалақы 26 020 теңгені құраған.
Осыған байланысты талап қоюшыға жұмыстан босатылғаннан кейінгі алты ай үшін орташа айлық жалақысы негізге алына отырып, 4 683 546 теңге (780 591 х 6 ай) мөлшерінде жалақы төленуге жатады.
Мәжбүрлі бос жүрген 2 ай 4 күн үшін 1 665 261 теңге мөлшерінде жалақы өндіру туралы талапты қанағаттандырудан бас тарту қажет.
Азаматтық процестік кодекстің 243-бабында жұмысына қайта орналастыру және қызметкерге үш айдан аспайтын кезең үшін жалақы тағайындау бөлігіндегі сот шешімі дереу орындалуға жататыны регламенттелген.
Осылайша, талап қоюшыға үш ай үшін 2 341 773 теңге мөлшерінде жалақы тағайындау туралы сот шешімі дереу орындалуға жатады.
Жауапкердің өтініші бойынша талап қоюшының талап қою мерзімін өткізіп алу салдарын қолдану туралы мәселе жөнінде сот төмендегіні атап өтеді.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі – АК) 177-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес, талап қою мерзімі – тұлғаның бұзылған құқығын немесе заңмен қорғалатын мүддесін қорғау туралы талап қоюы қанағаттандырылуы мүмкін уақыт кезеңі.
Талап қою мерзімдері және оларды есептеу тәртібі заңмен белгіленеді және тараптардың келісімімен өзгертілуі мүмкін емес.
АК-нің 178-бабының 2, 3-тармақтарына сәйкес, талаптардың жекелеген түрлері үшін заңнамалық актілермен жалпы мерзіммен салыстырғанда қысқартылған немесе неғұрлым ұзақ арнайы талап қою мерзімдері белгіленуі мүмкін.
Егер заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, АК-нің 177, 179–186-баптарының қағидалары арнайы талап қою мерзімдеріне де қолданылады.
ЕК-нің 160-бабына сәйкес, осы Кодекске сай жеке еңбек дауларын қарау жөніндегі келісу комиссиясына жүгінбей сотқа жүгінуге құқылы еңбек қатынастарының қатысушылары үшін мынадай мерзімдер белгіленеді: жұмысына қайта орналастыру туралы даулар бойынша – еңбек шартын тоқтату туралы жұмыс беруші актісінің көшірмесі табыс етілген немесе табыс етілгені туралы хабарламасы бар тапсырысты хатпен пошта арқылы жіберілген күннен бастап үш ай.
Іс материалдарынан бұйрықтан үзінді 2025 жылғы 09 маусымда жолданғаны, қолхаттың мазмұнына сәйкес талап қоюшының бұйрықпен 2025 жылғы 20 маусымда танысқаны, жауапкерге алғашқы рет 2025 жылғы 24 қыркүйекте талап қоюмен жүгінгені, ал талап қоюдың 2025 жылғы 27 қарашада қараусыз қалдырылғаны көрінеді.
Талап қоюшы осы талап қоюмен 2025 жылғы 04 желтоқсанда, 2025 жылғы 27 қарашадағы сот ұйғарымы заңды күшіне енгенге дейін жүгінген.
Демек, талап қоюшы үшін талап қою мерзімі 2025 жылғы 09 маусымнан бастап есептеледі және 2025 жылғы 09 қыркүйекте аяқталған.
Талап қоюшы мерзімді қалпына келтіру туралы өтінішхат берген.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 13-бабында әрбір азамат пен заңды тұлғаның өз құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін сот арқылы қорғауға құқығы бар екені көзделген.
Сот ұсынылған еңбекке уақытша жарамсыздық парақтарын талдай отырып, жұмыстан босату еңбекке уақытша жарамсыздық кезеңінде жүргізілгенін, қызметтік тергеп-тексеру материалдары мен процестік құжаттарды беруден бас тартылғанын, сондай-ақ сотқа дейінгі тергеп-тексеруді тоқтату туралы 2025 жылғы 28 қарашадағы қаулының бар екенін ескере отырып, талап қою мерзімінің дәлелді себеппен өткізіліп алынғаны туралы қорытындыға келеді.
Осындай мән-жайларда сот талап қою мерзімін өткізіп алудың салдарын қолданудан бас тарту туралы қорытындыға келеді.
Азаматтық процестік кодекстің 270-бабының 1-бөлігіне сәйкес, сот отырысында заңдылықтың бұзылу жағдайлары анықталған кезде жеке ұйғарым шығару соттың құқығы болып табылады.
Азаматтық істі қарау барысында сот жеке ұйғарым шығару үшін негіздер анықтамаған.
Азаматтық процестік кодекстің 117-бабының 1-бөлігіне сәйкес, талап қоюшы төлеуден босатылған мемлекеттік баж сот шығындарын төлеуден босатылмаған жауапкерден толық көлемде немесе талап қоюдың қанағаттандырылған бөлігіне мөлшерлес мемлекет кірісіне өндіріп алынады.
Талап қоюшы еңбек дауы бойынша талап қою берген кезде мемлекеттік баж төлеуден босатылғандықтан, жауапкерден мемлекет кірісіне 54 699 теңге мөлшерінде мемлекеттік баж өндіріп алынуға жатады.
Бұл ретте талап қоюшыға артық төленген 38 750 теңге мөлшеріндегі мемлекеттік бажды қайтару қажет.
Азаматтық процестік кодекстің 223–226-баптарын басшылыққа ала отырып, сот
ШЕШТІ:
Ма К.Х.-ның Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің «Павлодар облысының полиция департаменті» мемлекеттік мекемесіне қатысты жұмыстан босату туралы бұйрықты заңсыз деп тану, бұрынғы лауазымына жұмысқа қайта орналастыру, жеке ісіне өзгерістер енгізу және жұмыстан босату туралы мәліметтерді алып тастау, қолда бар сыныптық біліктілігімен арнаулы атағын қалпына келтіру, мәжбүрлі бос жүрген уақыты үшін жалақы өндіру туралы талап қоюы ішінара қанағаттандырылсын.
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің «Павлодар облысының полиция департаменті» мемлекеттік мекемесінің 2025 жылғы 05 маусымдағы Ма К.Х.-ға қатысты №612 ж/қ «Тәртіптік жаза қолдану туралы» бұйрығы заңсыз деп танылсын және күші жойылсын.
Ма К.Х. Павлодар облысының полиция департаментінің жергілікті полиция қызметі басқармасының бастығы бұрынғы лауазымына қайта орналастырылсын.
Жеке ісіне өзгерістер енгізіліп, Қазақстан Республикасының «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңының 80-бабы 1-тармағының 13), 14) тармақшалары бойынша жұмыстан босатылғаны туралы мәліметтер алып тасталсын.
Ма К.Х. қолда бар сыныптық біліктілігімен «Полиция подполковнигі» арнаулы атағына қайта келтірілсін.
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің «Павлодар облысының полиция департаменті» мемлекеттік мекемесінен М.К.Х.-ның пайдасына мәжбүрлі бос жүрген уақыты үшін 4 683 546 (төрт миллион алты жүз сексен үш мың бес жүз қырық алты) теңге мөлшерінде жалақы өндірілсін.
1 665 261 (бір миллион алты жүз алпыс бес мың екі жүз алпыс бір) теңге мөлшерінде жалақы өндіру туралы талап қоюды қанағаттандырудан бас тартылсын.
Ма К.Х.-ны жұмысқа қайта орналастыру және үш ай үшін 2 341 773 (екі миллион үш жүз қырық бір мың жеті жүз жетпіс үш) теңге мөлшерінде жалақы өндіру бөлігіндегі шешім дереу орындалуға жатады.
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің «Павлодар облысының полиция департаменті» мемлекеттік мекемесінен мемлекет кірісіне мемлекеттік баж бойынша 54 699 (елу төрт мың алты жүз тоқсан тоғыз) теңге мөлшерінде шығын өндірілсін.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
