507-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының қызметіне кедергі жасау
Лауазымды адамның қызметтік жағдайын пайдалана отырып, ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының заңды қызметіне кедергі келтіруі, сол сияқты лауазымды адамның өзінің қызметтік жағдайын пайдалана отырып жасаған, олардың құқықтары мен заңды мүдделерінің елеулі бұзылуына әкеп соққан осы қызметке араласуы, -
қырық айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Әкімшілік құқық бұзушылықтың қоғамдық қауіптілігі заңнамада белгіленген ұлттық алдын алу тетігі қызметінің тәртібін бұзудан тұрады.
Ұлттық алдын алу тетігі ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының қызметі арқылы жұмыс істейтін азаптаулардың және басқа да қатыгез, адамгершілікке жатпайтын немесе қадір-қасиетін қорлайтын емдеу мен жазалау түрлерінің алдын алу жүйесі түрінде әрекет етеді.
Әкімшілік құқық бұзушылық объектісі ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының құқықтары мен заңды мүдделері болып табылады.
Адам құқықтары жөніндегі уәкіл, сондай-ақ Үйлестіру кеңесі іріктейтін азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау жөніндегі қызметті жүзеге асыратын қоғамдық бақылау комиссиялары мен қоғамдық бірлестіктердің мүшелері, заңгерлер, әлеуметтік қызметкерлер, дәрігерлер ұлттық алдын алу тетігінің қатысушылары болып табылады.
Адам құқықтары жөніндегі уәкіл ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының қызметін үйлестіреді, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының қажетті әлеуеті мен кәсіби білімін қамтамасыз ету үшін шаралар қабылдайды.
Ұлттық алдын алу тетігінің қызметін тиімді үйлестіруді қамтамасыз ету мақсатында Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің жанынан Үйлестіру кеңесі құрылады.
Адам құқықтары жөніндегі уәкілді қоспағанда, Үйлестіру кеңесінің мүшелерін Қазақстан Республикасының азаматтары арасынан Адам құқықтары жөніндегі уәкіл құратын комиссия сайлайды.
Адам құқықтары жөніндегі уәкіл бекітеді:
1) адам құқықтары жөніндегі уәкіл жанындағы Үйлестіру кеңесі туралы ереже;
2) ұлттық алдын алу тетігіне қатысушыларды іріктеу тәртібі;
3) алдын ала болу үшін ұлттық алдын алу тетігіне қатысушылардан топтар қалыптастыру тәртібі;
4) алдын ала болу бойынша әдістемелік ұсынымдар;
5) алдын ала болу қорытындылары бойынша жыл сайынғы шоғырландырылған баяндаманы дайындау тәртібі.
Үйлестіру кеңесі Біріккен Ұлттар ұйымының Азаптауға қарсы комитетінің азаптаудың және басқа да қатыгез, адамгершілікке жатпайтын немесе ар-намысты қорлайтын қарым-қатынас пен жазаның алдын алу жөніндегі кіші комитетімен өзара іс-қимыл жасайды.
Өз қызметі шеңберінде Ұлттық алдын алу тетігінің қатысушылары:
- жазаны орындайтын мекемелер мен органдар;
- мәжбүрлеп емдеуге арналған ұйымдар (туберкулезге қарсы мамандандырылған ұйымдар, медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдануға арналған психиатриялық стационарлар (мәжбүрлеп емдеуге арналған жалпы үлгідегі психиатриялық стационар, мамандандырылған үлгідегі психиатриялық стационар, қарқынды бақыланатын мамандандырылған үлгідегі психиатриялық стационар);
- бала құқықтарын қорғау жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын ұйымдар;
- мәжбүрлеп емдеуге арналған наркологиялық ұйымдар;
- қоғамнан уақытша оқшаулауды қамтамасыз ететін арнайы мекемелер мен Үй-жайлар;
- кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтары, арнайы білім беру ұйымдары, ерекше режимдегі білім беру ұйымдары;
- осы қатысушылардың келуі үшін Қазақстан Республикасының заңдарында айқындалатын өзге де ұйымдар.
Ұлттық алдын алу тетігінің қатысушысы:
1) алдын ала болуға жататын ұйымдарда ұсталатын адамдардың саны, осындай ұйымдардың саны және олардың орналасқан жері туралы ақпарат алуға;
2) Алдын ала болуға жататын ұйымдарда ұсталатын адамдармен қарым-қатынасқа, сондай-ақ оларды ұстау шарттарына қатысты ақпаратқа қол жеткізуі тиіс;
3) қалыптасқан топтардың құрамында белгіленген тәртіппен алдын ала баруды жүзеге асыруға;
4) алдын ала болуға жататын ұйымдарда ұсталатын адамдармен және (немесе) олардың заңды өкілдерімен куәларсыз, жеке өзі немесе қажет болған жағдайда аудармашы арқылы, сондай-ақ ұлттық алдын алу тетігі қатысушысының пікірі бойынша тиісті ақпарат бере алатын кез келген басқа адаммен әңгімелесу жүргізуге;
5) алдын ала болуға жататын ұйымдарды кедергісіз таңдауға және оларға баруға;
6) азаптаулар мен басқа да қатыгез, адамгершілікке жатпайтын немесе қадір-қасиетін қорлайтын қарым-қатынас пен жаза түрлерін қолдану туралы хабарламалар мен шағымдарды қабылдауға құқылы.
Ұлттық алдын алу тетігінің қатысушысы заңды қызметті жүзеге асыру кезінде тәуелсіз болып табылады.
Мемлекеттік органдар мен олардың лауазымды адамдары ұлттық алдын алу тетігіне қатысушыларға олардың заңды қызметін жүзеге асыруына жәрдем көрсетеді.
Құқық бұзушылықтың объективті жағы ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының қызметіне кедергі жасау, сол сияқты осы қызметке араласу болып табылады.
Кедергі қызметтік жағдайды пайдалана отырып жасалатын қарсылық көрсетуді көздейді. Ол қажетті ақпаратты ұсынбау, алдын-ала келуден уәжсіз бас тарту, басқа проблемалар мен қиындықтар туғызу арқылы көрінуі мүмкін. Мысалы, Шымкент қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының қаулысымен ӘҚБтК-нің 507-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. С. оның жабық типтегі емдеу мекемесінің бас дәрігері бола тұра, 2016 жылғы 4 ақпанда "Адам құқықтары және заңдылықты сақтау жөніндегі Қазақстандық халықаралық бюро" бірлестігінің Оңтүстік Қазақстан филиалының өкілдерін осы мекемеге баруға жіберуден бас тартқаны кінәлі.
Араласу дегеніміз-қызметтік жағдайды пайдалана отырып, қажетті нәтижеге қол жеткізу үшін ұлттық алдын алу механизміне қатысушыларға әсер ету. Ол қорқыту, сендіру, өтініш, бопсалау, басқа қысым көрсету түрінде көрінуі мүмкін. Мұндай араласуды әкімшілік құқық бұзушылық деп тану үшін бұл әрекет ұлттық алдын алу тетігі қатысушыларының құқықтары мен заңды мүдделерін елеулі түрде бұзуға әкеп соқтыруы қажет.
Құқық бұзушылық субъектісі-лауазымды тұлға. Әкімшілік құқық бұзушылық жасалған кезде билік өкілінің функцияларын тұрақты, уақытша немесе арнайы өкілеттік бойынша жүзеге асыратын не әкімшілік құқық бұзушылық жасаған кезде мемлекеттік мекемелерде, квазимемлекеттік сектор субъектілерінде, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында ұйымдық-өкімдік немесе әкімшілік-шаруашылық функцияларды орындайтын немесе орындаған адамдар лауазымды адамдар деп танылады.
Субъективті жағы кінәнің қасақана түрімен сипатталады.
ӘҚБтК-нің 507-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қозғау туралы қаулыны прокурор шығарады (ӘҚБтК-нің 805-бабының 1-бөлігі).
Аталған әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьялары қарайды (ӘҚБтК 684-бабының 1-бөлігі).
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
