130-бапқа түсініктеме. Жергілікті атқарушы органдардың лауазымды адамдарының және (немесе) баланың заңды өкілдерінің Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін сақтау жөніндегі міндеттерін орындамауы  

     1. Жергілікті атқарушы органдардың лауазымды адамдарының және (немесе) баланың заңды өкілдерінің жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін сақтау жөніндегі міндеттерді орындамауы, –

     жүз елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет, –

     екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     1 бөлім. Осы құқық бұзушылықтың қоғамдық қауіптілігі мынада: жергілікті атқарушы органдардың лауазымды адамдарының және (немесе) баланың заңды өкілдерінің Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған міндеттерді орындамауы жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйінің сақталуына қауіп төндіреді.

     Нысан жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйге құқығын іске асыруға байланысты қоғамдық қатынастар болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 129-бабын талдау кезінде "жетім бала", "ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала", "тұрғын үй" ұғымдары қаралды.

     "Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы" Заңға сәйкес әрбір баланың тұрғын үйге құқығы бар.  

     Осы Заңның 14-бабына сәйкес, жетім бала, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған, білім беру ұйымдарында, медициналық және басқа да ұйымдарда, оның ішінде қоғамнан уақытша оқшаулауды қамтамасыз ететін, қорғаншылықта немесе қамқоршылықта, патронаттық тәрбиеде жүрген бала тұрғын үйге меншік құқығын немесе тұрғын үйді пайдалану құқығын сақтайды.

     Мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үй жетім балаларда, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларда олардың білім беру ұйымдарында, медициналық және басқа да ұйымдарда, оның ішінде қоғамнан уақытша оқшаулауды қамтамасыз ететін, қорғаншылықта немесе қамқоршылықта, патронаттық тәрбиеде болған кезеңінде сақталады – олар кәмелетке толғанға дейін. Бұл ретте тұрғын үйге меншік құқығын немесе балалардың тұрғын үйді пайдалану құқығын сақтауды жергілікті атқарушы органдар қамтамасыз етеді.

     Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар, оның ішінде жетім балалар басқа тұрғын үй бермей, өздері тұратын тұрғын үйден шығарыла алмайды.

     Жетім баланың, он төрт жасқа толмаған ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланың тұрғын үйін иеліктен шығару, оның ішінде айырбастау немесе сыйға тарту бойынша мәмілелер жасауға немесе олардың атынан кепілгерлік шартын, тұрғын үйді өтеусіз пайдалануға немесе кепілге тапсыру жөніндегі мәмілелерді, оларға тиесілі мұрагерлік құқықтарынан бас тартуға әкеп соғатын мәмілелерді жасасуға жол берілмейді. заңға, өсиетке, олардың тұрғын үйін бөлу немесе одан үлесті бөлу.

     Бұл құқық бұзушылықтың объективті жағы жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйінің сақталуын қамтамасыз ету жөніндегі заңнамада белгіленген міндетті бұзу болып табылады, ол іс-әрекет түрінде де, әрекетсіздік түрінде де көрсетілуі мүмкін.

     "Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы" Заңның 14-1-бабына сәйкес жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйінің сақталуын қамтамасыз ету үшін жергілікті атқарушы органдарға мынадай міндеттер жүктелген:

     1) жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйінің сақталуын есепке алуды және бақылауды жүзеге асыруға;

     2) жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың қорғаншылыққа немесе қамқоршылыққа, патронаттық тәрбиеге, білім беру ұйымдарына, медициналық және басқа да ұйымдарға орналастырылғанға дейін тұрғын үйінің сақталуын қамтамасыз етуге міндетті;

     3) жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйіне қорғаншылық белгілеуге міндетті.

     Баланың заңды өкілдері жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйінің сақталуын қамтамасыз етуге міндетті. Баланың заңды өкілдері қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органның келісімімен Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін үлгілік шарт негізінде жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалға (жалға) бере алады.

     Тұрғын үйді жалдау (жалға алу) шарты бойынша алынған ақша жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың банк шотына аударылуға жатады.

     Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін сақтау тәртібі "Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы" 2002 жылғы 8 тамыздағы ҚР Заңының 14-1-бабының 2-тармағына сәйкес әзірленген және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 29 қарашадағы қаулысымен бекітілген жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін сақтау қағидаларын айқындайды 2013 жылғы № 1271.

     Жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйінің сақталу ережесі:

     1) жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін есепке алу;

     2) жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйіне қорғаншылық белгілеу;

     3) жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін жалға (жалға) беру;

     4) баланың заңды өкілдерінің жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйін сақтау жөніндегі міндеттерді орындауын бақылауды жүзеге асыру.

     Әкімшілік құқық бұзушылық субъектісі – міндеттеріне жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйінің сақталуын қамтамасыз ету кіретін адам.

     Оларға: міндеттеріне жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың тұрғын үйінің сақталуын қамтамасыз ету кіретін жергілікті атқарушы органдардың лауазымды адамдары; баланың заңды өкілдері жатады.

     ӘҚБтК-нің 30-бабына ескертпеге сәйкес лауазымды адамдар әкімшілік құқық бұзушылық жасалған кезде билік өкілінің функцияларын тұрақты, уақытша немесе арнайы өкілеттік бойынша жүзеге асыратын немесе жүзеге асырған не әкімшілік құқық бұзушылық жасаған кезде мемлекеттік мекемелерде, квазимемлекеттік сектор субъектілерінде, жергілікті атқарушы органдарда ұйымдық-өкімдік немесе әкімшілік-шаруашылық функцияларды орындайтын немесе орындаған адамдар деп танылады өзін-өзі басқару.

     Баланың заңды өкілдері-ата-аналар, бала асырап алушылар, қорғаншы, қамқоршы, патронат тәрбиеші, асырап алушы ата-аналар, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес баланың құқықтары мен мүдделерін қорғауды, білім беруді, тәрбиелеуді, қорғауды жүзеге асыратын оларды алмастыратын басқа да адамдар.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылықтың субъективті жағы кінәнің қасақана немесе абайсыз түрімен сипатталады. Оны жасаған адам өзінің іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) заңсыз сипатын мойындады, оның зиянды салдарын болжады және осы салдардың басталуын қалайтын немесе саналы түрде мойындады немесе оларға немқұрайлы қарады.  

     Немесе бұл адамның немқұрайлылық, немқұрайлылық, өзіне жүктелген міндеттерді тиісінше сақтамауы туралы. Бұл ретте өз міндеттерін орындау кезінде тиісті байқампаздық пен ұқыптылықпен ол өзінің іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамдық қауіптілігін түсініп, қоғамдық қауіпті салдардың туындауына жол бермеуі үшін объективті де, субъективті де алғышарттар бар.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі, ӘҚБтК-нің 130-бабының бірінші бөлігі бойынша әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде осыған ұқсас құқық бұзушылықтың қайталап жасалуын саралау белгісімен айқындайды.

     ӘҚБтК-нің 130-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды ішкі істер органдарының осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жасауға құқылы (ӘҚБтК-нің 804-бабының 1-бөлігі).

     Көрсетілген әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соттардың судьялары қарайды (ӘҚБтК 684-бабының 2-бөлігі).  

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы