481-бапқа түсініктеме. Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде, арнаулы мекемелерде ұсталатын адамдарға Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің тыйым салынған заттарын, бұйымдары мен заттарын беру
1. Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде, арнаулы мекемелерде, алкогольдік ішімдіктерде, дәрілік және басқа да заттарда ұсталатын адамдарға осы мекемелерде сақтауға және пайдалануға тыйым салынған ақшаны, азық-түлікті, бұйымдарды және басқа да заттарды қарап тексеруден жасырып беру немесе кез келген тәсілмен беруге тырысу, –
әкімшілік құқық бұзушылық жасау құралы не нысанасы болып табылған затты тәркілей отырып, он айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде ескерту жасауға немесе айыппұл салуға әкеп соғады.
2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, –
жиырма айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға не әкімшілік құқық бұзушылық жасау заты болған затты тәркілей отырып, отыз тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.
1 бөлім. Әкімшілік құқық бұзушылықтың қоғамдық қауіптілігі қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде, арнаулы мекемелерде ұстаудың белгіленген тәртібін бұзудан тұрады.
Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде жазаларды және өзге де қылмыстық-құқықтық ықпал ету шараларын орындау және өтеу тәртібі мен шарттары Қазақстан Республикасының Қылмыстық-атқару заңнамасын белгілейді. Ол ҚР Конституциясына және халықаралық құқықтың жалпыға бірдей танылған қағидаттары мен нормаларына негізделеді және УСК, заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілерден тұрады.
УСК 3-бабының 4-тармағына сәйкес қылмыстық - атқару (пенитенциарлық) жүйесі-қылмыстық жазалардың орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі атқарушы және өкімдік функцияларды жүзеге асыратын органдар мен мекемелердің, сондай-ақ аталған органдар мен мекемелердің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін ұйымдардың жүйесі.
Қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемесі (бұдан әрі - мекеме) - бас бостандығынан айыру, сондай-ақ өлім жазасына сотталғандарды ұстау түріндегі жазаларды орындауға арналған мемлекеттік мекеме (ҚК 3-бабының 5-тармағы).
Қоғамнан уақытша оқшаулауды заңды негізде қамтамасыз ететін арнаулы мекемелер қызметінің құқықтық негіздерін "адамдарды қоғамнан уақытша оқшаулауды қамтамасыз ететін арнаулы мекемелерде, арнаулы үй – жайларда ұстау тәртібі мен шарттары туралы" заң (бұдан әрі-заң) айқындайды. Заң сонымен қатар олардағы адамдардың құқықтары мен міндеттерін белгілейді.
Заңның 2-бабының 2-тармағына сәйкес арнайы мекемелер-тергеу изоляторы, уақытша ұстау изоляторы, қабылдағыш-таратушы, арнайы қабылдағыш.
Тергеу изоляторы-ұстауға арналған арнайы мекеме:
- оларға қатысты бұлтартпау шарасы ретінде қамауда ұстау сайланған қылмыс жасады деген күдіктілер мен айыпталушылар;
- қамауға алынғандар;
- бас бостандығынан айыруға сотталғандар;
- бас бостандығынан айыруға сотталған, шаруашылық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды орындау үшін қалдырылған не жіберілген;
-Қазақстан Республикасының Қылмыстық-атқару кодексіне сәйкес мекемелерден келген сотталғандар (Заңның 2-бабының 11-тармағы).
Уақытша ұстау изоляторы-қылмыстық құқық бұзушылық жасады деген күдікпен ұсталған адамдарды, сондай-ақ әкімшілік қамауға алынған адамдарды қамауда ұстауға арналған арнайы мекеме (Заңның 2-бабының 12-тармағы).
Қабылдаушы-бөлуші-олардың іс-әрекеттерінде қылмыстық және әкімшілік құқық бұзушылық белгілері болмаған және олардың жеке басын өзге тәсілдермен анықтау мүмкін болмаған кезде белгілі бір тұрғылықты жері және (немесе) жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ адамдарды қабылдауға және ұстауға арналған ішкі істер органдарының арнаулы мекемесі (Заңның 2-бабының 8-тармағы).
Арнайы қабылдағыш-әкімшілік қамауға алынған адамдарды қабылдауға және ұстауға арналған ішкі істер органдарының арнайы мекемесі (Заңның 2-бабының 1-тармағы).
Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелеріндегі, арнайы мекемелердегі режим ережелері құқық бұзушылық объектісі болып табылады.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық-атқару заңнамасында белгіленген, сотталғандарды күзетуді және оқшаулауды, оларды тұрақты қадағалауды қамтамасыз ететін жазаны орындау мен өтеудің тәртібі; оларға жүктелген міндеттерді орындау, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін іске асыру; сотталғандар мен персоналдың қауіпсіздігі; сотталғандардың белгілі бір санаттарын бөлек ұстау, сотталғандардың жекелеген санаттарына байланысты ұстаудың әртүрлі шарттары мекемелерде жазаны өтеу режимі болып табылады. мекеменің түрі; жазаны өтеу шарттарын өзгерту. Арнайы мекемелерде күдіктілер мен айыпталушылардың құқықтарының сақталуын, олардың өз міндеттерін орындауын, оларды оқшаулауды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінде көзделген міндеттердің орындалуын қамтамасыз ететін режим белгіленеді.
Құқық бұзушылықтың объективті жағы қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде, арнаулы мекемелерде, тыйым салынған заттарда, бұйымдар мен заттарда ұсталатын адамдарға тексеруден жасырынып беруге немесе кез келген тәсілмен беруге бағытталған іс-әрекетте көрінеді.
"Адамдарды қоғамнан уақытша оқшаулауды қамтамасыз ететін арнайы мекемелерде, арнайы үй-жайларда ұстаудың тәртібі мен шарттары туралы" Заңның 24-бабына сәйкес күдіктілер мен айыпталушыларға адамдардың өміріне немесе денсаулығына қауіп төндіретін немесе қылмыс құралы ретінде не ұстау мақсаттарына кедергі жасау үшін пайдаланылуы мүмкін заттарды, заттар мен тамақ өнімдерін беруге тыйым салынады қамауда.
Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінің ішкі тәртіп ережелерінде сотталғандардың өздерімен бірге алып жүруіне, сәлемдемелерде, сәлемдемелерде, бандерольдерде алуға және мекемелердің дүкендерінен сатып алуға рұқсат етілетін заттар мен заттардың тізбесі қамтылады. Осы тізбеге кірмейтін заттар тыйым салынғандарға жатады. УСК-нің 97-бабына сәйкес мекемелердің ішкі тәртіп ережелерінде көзделмеген ақша мен бағалы қағаздарды, сондай-ақ өзге де заттарды, құжаттарды, заттарды, бұйымдарды, заттарды, тамақ өнімдерін сақтауға және пайдалануға тыйым салу жазаны өтеу режимінің негізгі талаптарының бірі болып табылады.
Сот практикасынан келесі жағдай осы құқық бұзушылықты жасаудың типтік мысалын көрсетеді. Мәселен, Алматы қаласы Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының судьясының 2015 жылғы 13 шілдедегі қаулысымен Р. Ажиматова ӘҚБтК-нің 481-бабының 1-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды және мемлекет кірісіне 19 820 теңге сомасында 10 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде үш дана SIM-карта тәркіленіп, әкімшілік айыппұл түрінде әкімшілік жазаға тартылды "Beeline". Істі сот қараған кезде Р. Ажиматова анықталды. 26.06.2015 жылы сағат 09.45 шамасында №2 КПП-дағы ЛА-155/18 мекемесінде х.т. Сулаймановқа тапсыру бөлмесі арқылы қол сөмкесін тексеру барысында тексеруден жасырылған үш "Билайн" сим-картасы табылды, оларды Р. Ажиматова тергеу тобына беруге тырысты. Х. т. Сулайманова осылайша, Р.Ажиматова ӘҚБтК-нің 481-бабының 1-бөлімінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық жасады.
Құқық бұзушылықтың субъектісі он алты жасқа толған есі дұрыс жеке тұлға болып табылады.
Субъективті жағынан әрекет әдейі жасалады. Кінәлі адам өзінің іс-әрекетінің заңсыз сипатын мойындады, оның зиянды салдарын алдын-ала білді және осы салдардың басталуын қалады немесе саналы түрде мойындады немесе оларға немқұрайлы қарады.
Түсініктеме берілген баптың екінші бөлігі, ӘҚБтК-нің 481-бабының бірінші бөлігі бойынша әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде осыған ұқсас құқық бұзушылықтың қайталап жасалуын саралау белгісімен айқындайды.
ӘҚБтК-нің 481-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды ішкі істер органдарының, түзеу мекемелерінің немесе тергеу изоляторларының осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жасауға құқылы (ӘҚБтК-нің 804-бабы).
Аталған әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьялары қарайды (ӘҚБтК 684-бабының 1-бөлігі).
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
