471-бапқа түсініктеме. Жергілікті атқарушы органдардың және өзге де уәкілетті мемлекеттік органдардың Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің салық заңнамасында белгіленген міндеттерді орындамауы  

     1. Жергілікті атқарушы органдардың немесе уәкілетті мемлекеттік органдардың осы бөлімде көрсетілген органдардың Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес бюджетке аударуға жататын салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің сомаларын аудармауы, уақтылы немесе толық аудармауы, -

     лауазымды адамдарға отыз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. Жергілікті атқарушы органдардың және өзге де уәкілетті мемлекеттік органдардың мемлекеттік кіріс органдарына ұсыну үшін Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған мәліметтерді ұсынбауы, уақтылы, дәйексіз немесе толық ұсынбауы, -

     лауазымды адамдарға отыз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     3. Уәкілетті мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдардың салықтық бақылау нәтижелері бойынша анықталған және бақылау актісінде көрсетілген бұзушылықтарды жою жөніндегі талаптарды орындамауы, -

     лауазымды адамдарға отыз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     4. Осы баптың бірінші, екінші бөліктерінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекеттер (әрекетсіздік), -

     лауазымды адамдарға алпыс айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.  

     Пікір_____________________________________________

     Түсініктеме берілген бап Жергілікті атқарушы органдардың және өзге де уәкілетті мемлекеттік органдардың мемлекеттік бюджетке жиналған салықтар мен төлемдерді бюджетке толық және уақтылы аудару және Мемлекеттік кірістер органдарына жиналған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер туралы мәліметтерді тиісінше беру жөніндегі Қазақстан Республикасының салық заңнамасында өздеріне жүктелген міндеттерді орындамағаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.

     ӘҚБтК-нің 471-бабында көзделген құқық бұзушылықтардың жалпы объектісі ҚР заңнамасында белгіленген және салық салу саласындағы мемлекет күзететін басқару тәртібі болып табылады.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтардың тікелей объектісі ҚР Салық кодексінде белгіленген және мемлекет бюджетке салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинау және есепке жатқызу, олар бойынша есепті құжаттарды жасау және Мемлекеттік кірістер органдарына ұсыну және салықтық бақылау актілерін орындау тәртібі болып табылады.  

     Қарастырылған құқық бұзушылық субъектілері. 471 ӘҚБтК, бұл туралы түсініктеме берілген баптың санкцияларында тікелей көрсетілуіне байланысты, жергілікті атқарушы органдардың және уәкілетті мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары болып табылады, олар ҚР Салық кодексінің талабы бойынша салық төлеушілерден салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді алуды (алымды), салықтан жиналған ақшаны бюджетке аударуды тікелей жүзеге асыруға міндетті, салық төлеушілерге оның орнына беруге міндетті және Мемлекеттік кіріс органдарына пайдаланылған түбіртектер, жиналған салықтар, олардың сомалары мен төлеушілері туралы есептер ұсынуға міндетті.  

     ӘҚБтК-нің 30-бабына ескертпеге сәйкес ӘҚБтК-дегі лауазымды адамдар әкімшілік құқық бұзушылық жасалған кезде билік өкілінің функцияларын тұрақты, уақытша немесе арнайы өкілеттігі бойынша жүзеге асыратын немесе жүзеге асыратын не әкімшілік құқық бұзушылық жасаған кезде мемлекеттік мекемелерде, квазимемлекеттік сектор субъектілерінде, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында ұйымдық-өкімдік немесе әкімшілік-шаруашылық функцияларды орындайтын немесе орындаған адамдар деп танылады.

     Бұл ретте, ӘҚБтК-нің 30-бабы нормасының талап етуі бойынша лауазымды адам қызметтік міндеттерін орындамауына немесе тиісінше орындамауына байланысты әкімшілік құқық бұзушылық жасалған жағдайда әкімшілік жауаптылыққа тартылады. Бұл мән-жай болмаған кезде әкімшілік құқық бұзушылық жасауға кінәлі лауазымды адам жалпы негіздерде жауапқа тартылуға тиіс.

     Заңнамалық ұйғарым бойынша жергілікті атқарушы орган (әкімдік) – өз құзыреті шегінде тиісті аумақта жергілікті мемлекеттік басқаруды және өзін-өзі басқаруды жүзеге асыратын, облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) әкімі басқаратын алқалы атқарушы орган. Тиісінше, қаладағы ауданның, аудандық маңызы бар қаланың, кенттің, ауылдың, ауылдық округтің әкімі тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында тиісті аудандық (қалалық) әкімдіктің (жергілікті атқарушы органның) лауазымды адамы болып табылады және мемлекеттік органдармен, ұйымдармен және азаматтармен өзара қарым-қатынаста оның атынан сенімхатсыз әрекет етеді. Әкімдер жергілікті атқарушы органдардың лауазымды адамдары ретінде олар үшін ҚР заңнамасында көзделген құзырет шегінде салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинауға жәрдемдеседі.

     Салық жинауды жергілікті атқарушы органдар Мемлекеттік кірістер органдары жоқ әкімшілік-аумақтық бірліктерде ұйымдастырады. Бұл қызметте жергілікті атқарушы органдар мемлекет атынан және оның мүддесі үшін әрекет ететін салық жинаушылар ретінде әрекет етеді.  

     Бұл ретте жергілікті атқарушы органдар жеке тұлғалардың барлық салықтарын емес, тек салық төлеушілер – жеке тұлғалар дербес төлеуі тиіс салықтарды жинауды ұйымдастырады. ҚР Салық кодексіне сәйкес мұндай салықтарға мүлік салығы, көлік құралдарына салынатын салық және жер салығы жатады. Көрсетілген салықтарды жергілікті атқарушы органдар қолма-қол ақшамен төлеген жағдайда ғана алады. Жергілікті атқарушы органдарға басқа да салықтарды, сондай-ақ салық төлеушілер банк және оларға теңестірілген есеп айырысу-кассалық ұйымдар арқылы мемлекеттік бюджетке қолма-қол ақшасыз аудару жолымен дербес төлейтін салықтарды жинауға уәкілеттік берілмейді.  

     Жоғарыда көрсетілген салықтардан басқа, Мемлекет ҚР Салық кодексінде жекелеген мемлекеттік органдарға салық төлеушілерден алымдардың, төлемдердің және мемлекеттік баждардың белгілі бір түрлерін төлеуге қолма-қол ақша алуға тікелей өкілеттік береді.

     Тиісінше, мұндай уәкілетті мемлекеттік органдарға ҚР Салық кодексінде қолма-қол ақшаны қабылдау және оларды кейіннен мемлекеттік бюджетке осы үшін ҚР Салық кодексінде белгіленген мерзімдер мен тәртіппен аудару міндеті жүктеледі.

     Алымдарды, төлемдерді және мемлекеттік бажды жинаудың және кейіннен мемлекеттік бюджетке аударудың заңнамалық көзделген жағдайларына мыналар жатады: 1) автокөлік құралдарының ҚР аумағы арқылы өтуі үшін алым; 2) мемлекеттік баж; 3) консулдық алым; 4) орманды пайдаланғаны үшін төлемақы; 5) ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін төлемақы.

     Тиісінше, автомобиль көлігі саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік орган, нотариаттық іс-әрекеттерді, тіркеу іс-әрекеттерін, құжаттар, рұқсаттар беруді жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органдар, Сыртқы істер министрлігі, Дипломатиялық өкілдіктер немесе консулдық мекемелер, мемлекеттік орман иелері, табиғат қорғау ұйымдары бюджетке осындай міндетті төлемдерді жинау жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органдар болып табылады.

     Жалпы ереже бойынша, жеке тұлғалар мемлекеттік баждың, консулдық алымның, ҚР аумағы бойынша жол жүргені үшін алымның және бюджетке төленетін басқа да төлемдердің сомасын қолма-қол ақшамен төлеген кезде мұндай төлем сомалары қатаң есептілік бланкілерінің негізінде қабылданады және уәкілетті мемлекеттік органдар келесі операциялық күннен кешіктірмей екінші деңгейдегі банктерге немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға тапсырады ақшаны кейіннен бюджетке есепке алу үшін қабылдау жүзеге асырылған күннен бастап. Егер қолма-қол ақшаның күнделікті түсімдері АЕК мөлшерінің 10 еселенген мөлшерінен аз болған жағдайда, ақшаны тапсыру ақша қабылданған күннен бастап үш операциялық күнде бір рет жүзеге асырылады.

     Бұл ретте салық төлеушілерден салық жинауды және бюджетке салықтарды есептеуді жүзеге асыру міндеті жүктелген жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдардың өздері (олар заңды тұлғалар болған кезде) түсініктеме берілген бап бойынша әкімшілік жауапкершілік субъектілері болып табылмайды.  

     Жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдардың басшылары түсініктеме берілген бап бойынша лауазымды тұлғалар ретінде ҚР Салық кодексі бойынша талап етілетін міндеттерді орындау тікелей олардың құзыретіне кіретін жағдайларда, сондай-ақ егер олар ҚР заңнамасында белгіленген тәртіппен жинауға және жинауға жауапты өзіне бағынысты нақты лауазымды тұлғалар алдын ала айқындалмаған жағдайларда әкімшілік жауаптылықта болады салықтарды және бюджетке төленетін басқа да төлемдерді аудару, Мемлекеттік кірістер органдарына жиналған және аударылған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер туралы, сондай-ақ салықтық бақылау нәтижелері бойынша Мемлекеттік кірістер органдары анықтаған бұзушылықтарды жою жөніндегі талаптарды орындағаны үшін мәліметтер беру.

     Тиісінше, түсініктеме берілген норма салық құқықтық қатынастарының басқа қатысушыларына (салық төлеушілерге, салық агенттеріне, төлем операторларына, салық өкілдеріне және Мемлекеттік кірістер органдарының лауазымды адамдарына) қолданылмайды.  

ӘҚБтК-нің 471-бабында көзделген әрекеттердің субъективті жағы құқық бұзушылық жасаған лауазымды адамдардың ниеті немесе абайсыздығы түріндегі кінәсімен сипатталады.  

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі жергілікті атқарушы органдардың немесе уәкілетті мемлекеттік органдардың осы органдардың Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес бюджетке аударуға жататын салық және бюджетке төленетін төлемдер сомаларын аудармағаны, уақтылы немесе толық аудармағаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.

     ӘҚБтК-нің 471-бабының 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы құқық бұзушының жиналған салықтар мен төлемдерді бюджетке уақтылы немесе толық аудармау не жиналған салықтар мен төлемдерді бюджетке аудармау түріндегі кінәлі құқыққа қарсы әрекеттерді жасауы болып табылады.

     Салық төлеушілерден салық жинау және бюджетке салықтарды аудару, салық төлеушілерге жиналған салықтар туралы түбіртектерді беру және салық органдарына бұл туралы есептерді ұсыну бойынша заңды міндет жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдардың салық жинаушылар ретіндегі субъективті міндеті болып табылады. Бұл міндет ҚР Салық кодексінде тікелей көрсетілген жағдайларда ұйымдастырушылық (рәсімдік) салықтық құқықтық қатынастар шеңберінде салық жинаушыларда туындайды.  

     Салық төлеушілерден жиналған салықтарды жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары мемлекеттік бюджетке осыған уәкілеттік берілген банктік және оларға теңестірілген ұйымдар арқылы ол үшін ҚР Салық кодексінде белгіленген мерзімде толық көлемде аударуға тиіс. Жиналған салықтарды мемлекеттік бюджетке аударуды кешіктіру (бұл үшін ҚР Салық кодексінде белгіленген мерзімдерден тыс аудару), сондай-ақ оларды толық аудармау (жиналған салықтардың бір бөлігін аудару) кейіннен жиналған салықтардың бюджетке аударылуына қарамастан, түсініктеме берілген баптың 1-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың дербес аяқталған құрамын құрайды.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартудың міндетті шарты жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамының салық төлеушілерден қолма-қол ақшаны алдын ала алу және оларды кейіннен аудармау не бюджетке толық немесе уақтылы аудармау фактісін анықтау болып табылады.  

     Салық төлеушілерден оларды алмау себебінен салықтарды бюджетке аудармау ӘҚБтК 471-бабының 1-бөлігі бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық құрамын құрмайды. Салық төлеуші салықтардың және басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлерін қолма-қол ақшасыз нысанда тікелей мемлекеттік бюджетке осыған уәкілеттік берілген банктік және оларға теңестірілген ұйымдар арқылы, сондай-ақ қолма-қол нысанда жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдар арқылы Қазақстан Республикасының Салық кодексінде тікелей көзделген жағдайларда аталған органдардың уәкілетті лауазымды адамдарына ақша беру арқылы төлеуге құқылы. Салық төлеуші өзінің салық міндеттемесін қолма-қол ақшасыз нысанда орындаған жағдайда, салықтар тікелей мемлекеттік бюджетке төленген болып есептеледі және тиісінше жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдардың бұл салықтар мен төлемдерді қолма-қол нысанда жинауға міндеттемесі мен өкілеттігі болмайды. Салық төлеуші мемлекет алдындағы өзінің салық міндеттемелерін орындамаған жағдайда, жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдар да түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі бойынша жауапты болмайды.

     Түсіндірме баптың 1-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың құрамы ресми болып табылады. Құқық бұзушыға түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі бойынша айыппұл есептеу және салу үшін мемлекетке аударылмаудан, жиналған салықтар мен төлемдерді бюджетке толық немесе уақтылы аудармаудан келтірілген залалдың фактісі мен мөлшерін белгілеудің қажеті жоқ. Алайда, әкімшілік жауапкершілікке тартылған кезде. Түсіндірілетін баптың 1-тармағында мемлекетке аударылмаудан, салықтан жиналған ақшаны бюджетке толық немесе уақтылы аудармаудан залал келтіру фактісі анықталған жағдайда, мұндай залал құқық бұзушыға ӘҚБтК-нің 59-бабының қағидалары бойынша өтеуге ұсынылуы тиіс. ӘҚБтК-нің 55-бабы 5-бөлігінің жалпы ережесі бойынша әкімшілік жаза қолдану адамды орындамағаны үшін аталған жаза қолданылған міндеттерді орындаудан, жол берілген бұзушылықтарды жоюдан және залалды өтеуден босатпайды.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның салықтан жиналған қолма-қол ақшаны мемлекеттік бюджетке толық және уақтылы аударуға жауапты лауазымды адамы айыппұл түрінде жазаланады. Айыппұл жергілікті атқарушы органның лауазымды адамынан немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамынан оның жеке қаражаты есебінен өндіріп алынады және жергілікті атқарушы органнан немесе уәкілетті мемлекеттік органнан өндіріп алынбайды немесе олардың есебінен төленбейді.

     ӘҚБтК-нің 471-бабының 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұлдың мөлшері тіркелген болып табылады, 30 АЕК-ті құрайды және оны жүктейтін орган өзгертуге жатпайды.  

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс сотта қаралған жағдайда, Мемлекеттік кірістер органдары немесе сот айыппұл салады.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі мемлекеттік кіріс органдарына ҚР салық заңнамасының талап етуі бойынша ұсынылуға жататын мәліметтерді ұсынбағаны, уақтылы, дұрыс емес немесе толық ұсынбағаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.

     ӘҚБтК-нің 471-бабының 2-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы құқық бұзушының жиналған салықтар және оларды төлеушілер туралы мәліметтерді Мемлекеттік кіріс органдарына толық немесе уақтылы ұсынбау не бұл туралы анық емес мәліметтерді ұсыну, сондай-ақ оларды ұсыну міндеті ҚР салық заңнамасында белгіленген кезде мұндай мәліметтерді ұсынбау түріндегі әрекетсіздік түрінде құқыққа қарсы кінәлі әрекеттерді жасауында көрінеді.  

     Мемлекеттік кірістер органдарына жиналған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер және олардың төлеушілері туралы мәліметтерді ұсыну жөніндегі заңды міндет жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдардың салық жинаушылар ретіндегі субъективті міндеті болып табылады. Бұл міндет ҚР Салық кодексінде тікелей көзделген жағдайларда ұйымдастырушылық (рәсімдік) салықтық құқықтық қатынастар шеңберінде салық жинаушыларда туындайды.  

     Салық төлеушілерден жиналған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер туралы мәліметтерді жергілікті атқарушы органдар мен уәкілетті мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары ҚР Салық кодексіне сәйкес уәкілетті орган белгілеген есептілік нысаны бойынша Мемлекеттік кірістер органдарына толық көлемде және уақтылы ұсынуға тиіс. Жиналған салықтар туралы мәліметтерді Мемлекеттік кірістер органдарына ұсынудың кешіктірілуі (бұл үшін ҚР Салық кодексінде белгіленген мерзімдерден тыс мәліметтерді ұсыну), сондай-ақ оларды толық ұсынбау (жиналған салықтар және оларды төлеушілер туралы барлық немесе толық емес мәліметтерді ұсыну) кейіннен түсініктеме берілген баптың 2-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың аяқталған дербес құрамын құрайды Мемлекеттік кірістер органдарына жиналған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер туралы барлық мәліметтерді ұсыну.

     Жиналған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер туралы мәліметтер де шындыққа сәйкес келуі керек. Есептерде қамтылған және Мемлекеттік кіріс органдарына берілген мәліметтердің анықностьстігі (олардың шындыққа сәйкес келмеуі) түсіндірме баптың 2-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың дербес аяқталған құрамын құрайды.

     Жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамының іс-әрекеттерінде бір мезгілде мәліметтерді Мемлекеттік кіріс органдарына толық емес, уақтылы және дұрыс ұсынбау белгілері болған жағдайда (тиісті есептер түрінде), егер мұндай құқыққа қарсы іс-әрекеттерде бір әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі бойынша лауазымды адам жазалануы тиіс, егер мұндай құқыққа қарсы іс-қимылдарда бір ғана әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны құқық бұзушылықтар (түсініктеме берілген баптың 4-бөлігіндегі түсініктемені қараңыз). Бұл жағдайда лауазымды адамның іс-әрекетін құқыққа қайшы деп саралау кезінде ол жасаған, түсініктеме берілген баптың 2-бөлігінде көзделген барлық іс-әрекеттер әкімшілік құқық бұзушылықтың бір құрамында біріктіріледі және оның объективті тарапымен қамтылады.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың құрамы ресми болып табылады. Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі бойынша әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін мәліметтерді ұсынбаудан, толық емес, уақтылы ұсынбаудан немесе жиналған және аударылған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер туралы дұрыс емес мәліметтер беруден мемлекетке келтірілген залалдың фактісі мен мөлшерін белгілеудің қажеті жоқ. Әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін. 2 түсіндірме бап салықтан жиналған ақшаны аударудан, толық емес немесе бюджетке уақтылы аударудан келтірілген залалды белгілеудің қажеті жоқ.  

Салықтан жиналған ақшаны аудармау немесе мемлекеттік бюджетке толық немесе уақтылы аудармау фактісі анықталған жағдайда, жиналған салықтар туралы мәліметтерді ұсынбау немесе толық, уақтылы және (немесе) дұрыс ұсынбау фактісін анықтаумен қатар, лауазымды тұлғаның іс-әрекеттерінің біліктілігі және оны жауапқа тарту ӘҚБтК-нің 58-бабының 1-тармағының ережесі бойынша бір мезгілде Б. бойынша жүргізілуі тиіс. Бір-біріне қатысты дербес әкімшілік құқық бұзушылықтар жасағаны үшін түсініктеме берілген баптың 1 және 2-бөлігі.  

     Егер мәліметтерді ұсынбау, сондай-ақ жиналған салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер туралы толық емес және (немесе) дұрыс емес мәліметтерді ұсыну және салықтарды бір мезгілде бюджетке аудармау немесе толық аудармау оларды лауазымды тұлға беру мақсатында жасалса, онда мұндай жағдайда берілген ақша сомасына байланысты бұл әрекет ҚК-нің басқа да тиісті баптары бойынша саралануы тиіс немесе ӘҚБтК.  

     Салық төлеушілерден салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді алмаған жағдайда олар бойынша мәліметтер мемлекеттік кіріс органдарына берілмеуге тиіс. Тиісінше, мұндай жағдайларда мәліметтерді ұсынбау түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық құрамын құрмайды. Алайда, егер лауазымды тұлға мәліметтерді Мемлекеттік кірістер органдарына берген болса және мұндай ұсынылған мәліметтер салық төлеушілерден салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер іс жүзінде алынбаған жағдайларда шындыққа сәйкес келмесе, әкімшілік жауапкершілік. Түсініктеме берілген баптың 2-тармағы жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамының кінәсі анықталған кезде анық емес мәліметтер бергені үшін басталады. Бұл лауазымды тұлғаның кінәсі болмаған жағдайда, ол түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылмауға тиіс.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін лауазымды адам айыппұл түрінде жазаланады. Айыппұл жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамының өзінен оның жеке қаражаты есебінен өндіріп алынады және жергілікті атқарушы органнан немесе уәкілетті мемлекеттік органнан немесе олардың есебінен өндіріп алынбайды.

     ӘҚБтК-нің 471-бабының 2-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұлдың мөлшері тіркелген болып табылады, 30 АЕК-ті құрайды және оны жүктейтін орган өзгертуге жатпайды.  

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс сотта қаралған жағдайда, Мемлекеттік кірістер органдары немесе сот айыппұл салады.

     Түсініктеме берілген баптың 3-бөлігі әкімшілік құқық бұзушылықтың дербес құрамын қамтиды, оның объективті жағы жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамының салықтық бақылау нәтижелері бойынша өздері анықтаған және тиісті бақылау актілерінде көрсетілген бұзушылықтарды жою туралы Мемлекеттік кіріс органдарының талаптарын орындамауынан көрінеді.  

     Уәкілетті мемлекеттік органдардың қызметін бақылау төлемдерді есептеудің дұрыстығы, өндіріп алудың толықтығы және бюджетке уақтылы аудару, сондай-ақ мәліметтерді салық органдарына берудің дұрыстығы мен уақтылығы мәселелері бойынша жүзеге асырылады. Жергілікті атқарушы органдардың қызметін бақылау төлемдерді есептеудің дұрыстығы, өндіріп алудың толықтығы және бюджетке уақтылы аудару, мүлік салығы, көлік құралдары, жер салығы және салық органдарына төлемдер бойынша мәліметтердің дұрыстығы мен уақтылы ұсынылуы мәселелері бойынша жүзеге асырылады. Мұндай бақылау мемлекеттік кірістер органының тиісті шешімі негізінде жүзеге асырылады. Бақылауды жүргізу мерзімі уәкілетті мемлекеттік органға бақылауды тағайындау туралы шешім тапсырылған күннен бастап отыз жұмыс күнінен аспауға тиіс. Көрсетілген мерзімді бақылауды тағайындаған мемлекеттік кіріс органы елу жұмыс күніне дейін ұзарта алады. Уәкілетті мемлекеттік органдардың қызметіне бақылау жылына бір реттен жиі емес жүзеге асырылады.

     Тиісінше, бақылау аяқталғаннан кейін Мемлекеттік кіріс органы бақылау актісін жасайды, ол жергілікті атқарушы органға немесе уәкілетті мемлекеттік органға тапсырылады. Бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар болған кезде Мемлекеттік кіріс органдары ҚР Салық заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы талап қояды. Мемлекеттік кіріс органы бақылау актісінде көрсетілген бұзушылықтарды жою қажеттілігі туралы Жергілікті атқарушы органға немесе уәкілетті мемлекеттік органға қағаз жеткізгіште жіберген хабарлама Қазақстан Республикасының салық заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы талап деп танылады. Мұндай талапты жергілікті атқарушы органның немесе ол ұсынылған уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамы міндетті түрде орындауға тиіс. Мұндай талапты орындамау оны орындамаған лауазымды адам үшін түсініктеме берілген баптың 3-бөлігі бойынша әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады.

     Мемлекеттік кірістер органдарының салықтық бақылау актілерін және оларда қойылатын ҚР Салық заңнамасын бұзушылықтарды жою туралы талаптарды уәкілетті органдар мен лауазымды адамдар мүдделі тұлғалардың өтініштері (шағымдары) бойынша осы үшін көзделген тәртіппен өзгеше белгіленбейінше заңды түрде көздейді. Мемлекеттік кірістер органдары талаптарының және олардың актілерінің заңсыздығын белгілеу жоғары тұрған органда немесе сотта құқықтары мен мүдделері осындай актілермен және талаптармен қозғалатын мүдделі тұлғалардың шағымы (өтініші) бойынша жүргізілуге тиіс. Осы үшін ҚР заңнамасында белгіленген тәртіппен мемлекеттік органдар актілері мен талаптарының заңсыздығы фактісі анықталғанға дейін, егер оларға заңда белгіленген тәртіппен шағым жасалмаса, мұндай актілер мен талаптарды олар жіберілген лауазымды адамдар орындауға тиіс. Жалпы ереже бойынша мүдделі тұлғалардың жоғары тұрған мемлекеттік органға немесе сотқа жеке қолданылатын құқықтық актінің күшін жою, өзгерту, толықтыру немесе қолданылуын тоқтата тұру туралы өтініш беруі құқықтық актінің қолданылуын тоқтата тұрады.  

     Түсіндірме баптың 3-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың құрамы ресми болып табылады. Түсініктеме берілген баптың 3-бөлігі бойынша лауазымды адамды әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін Мемлекеттік кірістер органдарының салықтық бақылау нәтижелері бойынша анықталған және бақылау актісінде көрсетілген бұзушылықтарды жою туралы талаптарын орындамаудан мемлекетке келтірілген залалдың фактісі мен мөлшерін белгілеудің қажеті жоқ.  

     Түсініктеме берілген баптың 3-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамы айыппұл түрінде жазаланады. Айыппұл жергілікті атқарушы органның лауазымды адамынан немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамынан оның жеке қаражаты есебінен өндіріп алынады және жергілікті атқарушы органнан немесе уәкілетті мемлекеттік органнан немесе олардың есебінен өндіріп алынбайды.

     ӘҚБтК-нің 471-бабының 3-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұлдың мөлшері тіркелген болып табылады, 30 АЕК-ті құрайды және оны жүктейтін орган өзгертуге жатпайды.  

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс сотта қаралған жағдайда, Мемлекеттік кірістер органдары немесе сот айыппұл салады.

     Түсініктеме берілген баптың 4-бөлігі жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамының түсініктеме берілген баптың 1, 2 немесе 3-бөлімдерінде көзделген кез келген әрекетті әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасағаны үшін неғұрлым қатаң жаза белгілейді.  

     Бұл ретте түсіндірме баптың 4-бөлімінде көзделген құқық бұзушылық құрамының объектісі, субъективті жағы және субъектілері өз сипаттамасында ӘҚБтК 471-бабының 1, 2 немесе 3-бөлімдерінде көзделген құқық бұзушылық құрамдарының объектісімен, субъективті тарапымен және субъектілерімен сәйкес келеді.  

     ӘҚБтК-нің 471-бабының 4-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті тарапының сипаттамасында түсініктеме берілген баптың 1, 2 немесе 3-бөлімдерінде көзделген кез келген әрекетке қайталану белгісі қосылады.  

     Егер жергілікті атқарушы органның немесе уәкілетті мемлекеттік органның нақты лауазымды адамы ӘҚБтК-нің 471-бабының 1, 2 немесе 3-бөлімдерінде көзделген әрекеттердің кез келгенін бұрын жасаған болса, ол үшін әкімшілік жазаға тартылса және адам әкімшілік жазаға тартылды деп есептелетін бір жылдық мерзім әлі аяқталмаған болса, құқық бұзушылық қайтадан жасалды деп есептеледі.

     Құқық бұзушылықтың қайталануы ӘҚБтК 471-бабының 4-бөлігі бойынша құқық бұзушылықтың дербес құрамы ретінде құқыққа қайшы әрекеттің саралануына әкеп соғатын дербес саралау белгісі болып табылады.  

     Бұл ретте лауазымды адам әкімшілік жауаптылыққа тартылғаннан кейін бір жыл ішінде екінші рет түсініктеме берілген баптың 1, 2 немесе 3-бөлімдерінде көзделген құқыққа қайшы әрекеттердің (әрекетсіздіктердің) қайсысын жасағаны маңызды емес. Олардың кез-келгенін жасау, тіпті егер бір жыл бұрын лауазымды адам ӘҚБтК-нің 471-бабының 1, 2 немесе 3-бөлімдерінде көзделген мүлдем басқа құқыққа қайшы әрекет жасаса және ол үшін әкімшілік жазаға тартылса да, қайталануды білдіреді.

ӘҚБтК-нің 471-бабының 1, 2 немесе 3-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтардың кез келгенін жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасағаны үшін құқық бұзушы айыппұл түрінде жазаға тартылады. Айыппұл жергілікті атқарушы органның лауазымды адамынан немесе уәкілетті мемлекеттік органның лауазымды адамынан оның жеке қаражаты есебінен өндіріп алынады және жергілікті атқарушы органнан немесе уәкілетті мемлекеттік органнан немесе олардың есебінен өндіріп алынбайды.

     ӘҚБтК-нің 471-бабының 4-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұлдың мөлшері 60 АЕК құрайды, тіркелген болып табылады және оны жүктейтін орган өзгертуге жатпайды.  

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс сотта қаралған жағдайда, Мемлекеттік кірістер органдары немесе сот айыппұл салады.  

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы