380-бапқа түсініктеме. Жеке тұлғалардың ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жекелеген түрлерінде болу тәртібін бұзу Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексі  

     Жеке тұлғалардың мемлекеттік табиғи қорықтардың, мемлекеттік ұлттық табиғи парктердің, мемлекеттік табиғи резерваттардың, мемлекеттік табиғи парктердің аумақтарында арнайы рұқсатсыз және бару үшін бөлінген орындардан тыс болуы –

     ескерту жасауға немесе екі айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Құқық бұзушылықтың түсіндірмелі құрамының объектісі мемлекеттік табиғи қорықтардың, мемлекеттік ұлттық табиғи парктердің, мемлекеттік табиғи резерваттардың, мемлекеттік табиғи парктердің аумақтарына бару үшін арнайы рұқсатсыз және бөлінген орындардан тыс жеке тұлғалардың болуының белгіленген құқықтық режимі болып табылады.  

     Пп-да. 3) "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" 2006 жылғы 7 шілдедегі № 175 ҚР Заңының 1-бабында "ерекше қорғалатын табиғи аумақ" – бұл "ерекше қорғау режимі белгіленген табиғи кешендері мен мемлекеттік табиғи-қорық қорының объектілері бар жер, су объектілері мен олардың үстіндегі әуе кеңістігінің учаскелері"деп көрсетілген.  

     "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" ҚР Заңының 14-бабында ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың санаттары мен түрлері регламенттелген. Мәселен, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мемлекеттік табиғи-қорық қоры объектілерінің маңыздылығына қарай республикалық немесе жергілікті маңызы бар санатқа жатады.

     Қорғау режимін құру мақсаттары мен түріне қарай республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың мынадай түрлері бөлінеді:

     1) мемлекеттік табиғи қорықтар;

     2) мемлекеттік ұлттық табиғи парктер;

     3) мемлекеттік табиғи резерваттар;

     4) мемлекеттік зоологиялық парктер;

     5) мемлекеттік ботаникалық бақтар;

     6) мемлекеттік дендрологиялық парктер;

     7) мемлекеттік табиғат ескерткіштері;

     8) мемлекеттік табиғи қаумалдар;

     9) мемлекеттік қорық аймақтары.

     Құру мақсатына және қорғау режимінің түріне байланысты жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың мынадай түрлері бөлінеді:

     1) мемлекеттік өңірлік табиғи парктер;

     2) мемлекеттік зоологиялық парктер;

     3) мемлекеттік ботаникалық бақтар;

     4) мемлекеттік дендрологиялық парктер;

     5) мемлекеттік табиғат ескерткіштері;

     6) мемлекеттік табиғи қаумалдар.

     Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың өзге де түрлері көзделуі мүмкін. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды Республикалық маңызы бар санатқа жатқызуды уәкілетті органның ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі, уәкілетті органның келісімі бойынша облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдары жергілікті маңызы бар санатқа жатқызады.

     Заңды тұлға мәртебесі бар ерекше қорғалатын табиғи аумақты оның мәртебесінің төмендеуіне әкеп соғатын бір түрден екінші түрге ауыстыру табиғи және (немесе) техногендік сипаттағы төтенше жағдай нәтижесінде оның ерекше құндылығы мен бірегейлігі ішінара немесе толық жоғалған кезде жүргізіледі.

     Заңды тұлға мәртебесі бар ерекше қорғалатын табиғи аумақты оның мәртебесінің төмендеуіне немесе жоғарылауына әкеп соғатын бір түрден екінші түрге ауыстыру туралы шешім мемлекеттік экологиялық сараптаманың жаратылыстану-ғылыми негіздемеге оң қорытындысы негізінде қабылданады:

     1) Республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ бойынша-уәкілетті органның ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі;

     2) жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ бойынша - уәкілетті органмен келісім бойынша облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы.

     Республикалық маңызы бар қалалардың шекараларында орналасқан мемлекеттік табиғат ескерткіштерін қоспағанда, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды "Республикалық маңызы бар" санаттан "жергілікті маңызы бар" санатына ауыстыруға жол берілмейді.

     "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" ҚР Заңының 12-бабына сәйкес жеке тұлғалар:

     1) уәкілетті орган белгілеген тәртіппен ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдалануға;

     2) уәкілетті органға ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мәселелері бойынша ұсыныстар енгізуге;

     3) табиғат қорғау ұйымдарымен бірлесіп мемлекеттік табиғи-қорық қорының объектілерін қорғау, қорғау, қалпына келтіру және пайдалану жөніндегі іс-шараларға қатысуға;

     4) қызметі ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды дамытуға бағытталған қорлар құруға және олардың қызметіне Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қатысуға;

     5) тиісті мемлекеттік органдардан ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мен экологиялық желілердің жай-күйі мен жұмыс істеуі мәселелеріне қатысты қажетті ақпаратты сұратуға және алуға құқылы.

     Жеке тұлғалар Қазақстан Республикасының ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы заңнамасын сақтауға міндетті.

     Осылайша, құқық бұзушылықтың объективті жағы мемлекеттік табиғи қорықтардың, мемлекеттік ұлттық табиғи парктердің, мемлекеттік табиғи резерваттардың, мемлекеттік табиғи парктердің аумақтарында болу үшін арнайы рұқсатсыз және бөлінген орындардан тыс болу жөніндегі іс-қимылдарда көрініс табады.

     Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 1 қыркүйектегі № 555 бұйрығымен бекітілген "жеке тұлғалардың ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға бару қағидаларының" 2-бөлімінде жеке тұлғалардың табиғат қорғау мекемесіне баруы регламенттелген. Жеке тұлғалар үшін (бұдан әрі - келушілер) ерекше қорғалатын табиғи аумақтың (бұдан әрі - ЕҚТА) түріне және күзеттің белгіленген құқықтық режиміне байланысты табиғат қорғау мекемесінің аумағына барған кезде рұқсат етіледі:

     1) жалпыға ортақ пайдаланылатын жолдармен және экскурсиялық маршруттардың арнайы жолдарымен, ЕҚТА топырақ орман және дала жолдарымен механикаландырылған және ат көлігімен жүріп-тұру, қорықтық күзет режимі бар учаскелерден басқа, арнайы жабдықталған орындарда тұру;

     2) ЕҚТА экскурсоводтарының немесе Гид-инспекторларының сүйемелдеуімен белгіленген туристік маршруттар мен соқпақтар бойынша табиғат қорғау мекемесінің әкімшілігімен алдын ала келісілген ұйымдастырылған экскурсиялар мен туристік жорықтарды өткізу;

     3) табиғат қорғау мекемесі әкімшілігінің келісімі бойынша тек моторсыз жүзу құралдарымен су айдындары бойынша жүріп-тұру;

     4) әуесқойлық (спорттық) балық аулау.

     Мемлекеттік табиғи қорықтарда әуесқой балық аулау Заңның 43-1-бабына сәйкес жүзеге асырылады;

     5) жабайы өсетін жемістерді, жидектерді, саңырауқұлақтарды, дәрілік шөптерді Әуесқойлық жинау, қорықтық күзет режимі бар учаскелерден басқа, осы үшін арнайы бөлінген орындарда шөп шабу, отын дайындау және дәстүрлі табиғат пайдаланудың басқа да түрлері;

     6) табиғат қорғау мекемесінің әкімшілігімен келісім бойынша спорттық және экологиялық-ағарту іс-шараларын, туристік слеттерді өткізу;

     7) кәсіби және Әуесқойлық фото-бейнетүсірілім жүргізу;

     8) оқу практикасын өткізу;

     9) қорықтық күзет режимі бар учаскелерден басқа, гербарий жинау, Оқу мақсаттары үшін топырақ үлгілерін іріктеу;

     10) ЕҚТА паспортында көзделген өзге де қызмет.

     Табиғат қорғау мекемесінің аумағында ЕҚТА түріне және күзеттің белгіленген құқықтық режиміне байланысты рұқсат етілмейді:

     1) ЕҚТА пайдаланғаны үшін ақы төлеу туралы растайтын құжатсыз ЕҚТА - да болуы;

     2) жалпыға ортақ пайдаланылатын жолдардан немесе арнайы экскурсиялық соқпақтар мен туристік маршруттардан, ЕҚТА топырақ орман және дала жолдарынан шығуы және өтуі;

     3) автокөлік пен басқа да механикалық құралдардың белгіленген орындардан тыс тұрағы;

     4) су айдындарының жағасында автокөлікті және басқа да механикалық құралдарды тұраққа қою және жуу, Ыдыс жуу, кір жуу, үй жануарларын шомылу;

     5) ЕҚТА күзеті жөніндегі мемлекеттік инспекция пайдаланатын моторлы жүзу құралдарын қоспағанда, моторлы яхталардың, қайықтардың, моторлы қайықтардың, скутерлердің, квадроциклдердің су айдындарында болуы;

     6) арнайы белгіленген және жабдықталған орындардан тыс жерде от жағу, барбекю, ошақ орнату;

     7) тұрақтарды орнату, осы мақсаттар үшін белгіленген орындардан тыс шатырларды орнату;

     8) торлармен және басқа да тыйым салынған құралдармен және құралдармен балық аулау;

     9) жабайы жануарларды тиісті рұқсатсыз алып қою;

     10) жабайы жануарларды қорқыту және азықтандыру;

     11) Ұяларды, шұңқырларды, ұяларды және құмырсқаларды қирату;

     12) ағаштар мен бұталарды кесу, сындыру және зақымдау, тұрмыстық қажеттіліктер үшін сыпырғыштар мен сыпырғыштарға шыбықтарды дайындау;

     13) табиғат, тарих, мәдениет және археология ескерткіштерін қирату және бүлдіру;

     14) рұқсат етілген жинау орындарынан тыс жабайы өсетін ағаш, бұта, шөптесін өсімдіктер мен дәрілік шикізатты жинау және қазу;

     15) жабайы өсетін жемістерді, саңырауқұлақтар мен жидектерді осы үшін арнайы бөлінген орындардан тыс жинау;

     16) көрнекі үгіт құралдарын (стенділерді, панельдерді, аншлагтарды және басқаларды), орман орналастыру, орман шаруашылығы және жерге орналастыру белгілерін сындыру және бүлдіру;

     17) құрылыстарға, ағаштарға, тастар мен жартастарға жазулар мен суреттер салу;

     18) өз бетінше мал жаю, шөп шабу, сүрек дайындау және өзге де заңсыз орман пайдалану;

     19) тұрмыстық қоқыспен және топырақ жамылғысының қалдықтарымен бітелуі;

20) "жасанды шығу тегі шулы және өзге де акустикалық әсер ету нормаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 7 қазандағы № 18-02/899 бұйрығымен бекітілген жасанды шығу тегі шулы және өзге де акустикалық әсер ету нормаларына сәйкес қоршаған ортаға шулы және өзге де акустикалық әсер етуді қолдану (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12387);

     21) мемлекеттік табиғи-қорық қоры объектілерінің және табиғи кешендердің табиғи дамуы мен сақталуын бұзатын өзге де қызмет.

     Келушінің Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес ЕҚТА-ны ғылыми, экологиялық-ағартушылық, туристік, рекреациялық және шектеулі-шаруашылық мақсаттарда пайдаланғаны үшін ақы төлегені туралы растайтын құжатының болуы табиғат қорғау мекемесінің аумағына бару үшін негіз болып табылады.

     ЕҚТА пайдаланғаны үшін төленгенін растайтын құжат келушінің болу соңына дейін сақталуға тиіс.

     Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес елді мекендерде тұрақты тұратын және (немесе) ЕҚТА шекараларында орналасқан саяжай учаскелері бар жеке тұлғалар төлемақы төлеушілер болып табылмайды.

     Рекреациялық жүктеменің рұқсат етілген нормаларына байланысты келушілер ағынын реттеу мақсатында табиғат қорғау мекемесінің әкімшілігі Қағидаларға қосымшаға сәйкес нысан бойынша келушілерді есепке алу журналын (бұдан әрі - Журнал) жүргізеді. Журнал нөмірленеді, тігіледі және табиғат қорғау мекемесінің мөрімен бекітіледі.

     Құқық бұзушылықтың түсініктеме берілген құрамының субъективті жағы бұл әрекеттің өрескел ниет түрінде де, абайсызда да жасалуы мүмкін екендігімен сипатталады.  

     Жалпы құқық бұзушылық субъектісі - жеке тұлғалар.  

     ӘҚБтК-нің 709-бабына сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды және ӘҚБтК-нің 380-бабы бойынша орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті орган әкімшілік жаза қолданады.  

     Пп сәйкес. 2) ӘҚБтК – нің 685-735-баптарында көрсетілген органдардың қарауына жатқызылған әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша ӘҚБтК-нің 804-бабының 3-бөлігі, құқық бұзушылық туралы хаттамаларды осы органдардың осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жасауға құқылы. Бұдан басқа, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаларды орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті органдардың мамандандырылған ұйымдарының лауазымды адамдары жасауға құқылы (ӘҚБтК 380-бабы).

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы