525-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексі тауарлардың кету тәртібін бұзу  

     1. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік кіріс органының рұқсатынсыз Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан тауарлардың кету тәртібін бұзу не Еуразиялық экономикалық одақтың және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес кету үшін құжаттарды ұсынбау-ескертуге әкеп соғады.

     2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет, -

     Жеке тұлғаларға - бес, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - он, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - он бес, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жиырма бес айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Түсіндірме мақала тауарлардың кету тәртібін бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.

     ӘҚБтК-нің 525-бабында көзделген құқық бұзушылықтардың рулық объектісі ҚР заңнамасында белгіленген және ҚР-да мемлекет күзететін кедендік реттеу тәртібі болып табылады.  

     ӘҚБтК-нің 525-бабында көзделген құқық бұзушылықтардың тікелей объектісі тауарлардың ЕАЭО шегінен тыс жерге кетуінің және кеден органдарына бұл үшін қажетті құжаттарды ұсынудың мемлекет белгілеген және күзететін тәртібі болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 525-бабында көзделген құқық бұзушылық субъектілері тауарларды ЕАЭО шегінен тыс әкетуді жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар болып табылады.  

     ӘҚБтК – нің 525-бабында көзделген құқыққа қайшы әрекеттердің субъективті жағы құқық бұзушы-жеке тұлғалар үшін қасақана не абайсыздық түріндегі кінәсімен сипатталады. Адамның кінәсі оның жасаған заңсыз әрекеттеріне және олардың зиянды салдарына психикалық қатынасы арқылы анықталады.  

     Субъектілері заңды тұлғалар болып табылатын құқық бұзушылықтардың субъективті жағы тек жеке тұлғаларға қатысты әкімшілік жауаптылыққа тарту шарты ретінде кінәні белгілеу туралы заңнамалық талаптың болуы салдарынан белгіленуге жатпайды. ҚР әкімшілік жауапкершілік туралы заңнамасы бойынша заңды тұлғалар осы әрекетті жасаған заңды тұлғаның лауазымды адамдарының кінәсін ескермей, ӘҚБтК-де әкімшілік жауаптылық көзделген құқыққа қайшы әрекетті не әрекетсіздікті жасау фактісі үшін ғана әкімшілік жауаптылықта болады.

     ӘҚБтК-нің 525-бабының 1 және 2-бөлімдерінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтардың құрамы ресми болып табылады. Олар бойынша әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін құқық бұзушының мемлекетке немесе үшінші тұлғаларға материалдық зиян келтіру фактісін анықтау талап етілмейді.  

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі ҚР Мемлекеттік кіріс органының рұқсатынсыз ЕАЭО кедендік аумағынан тауарлардың кету тәртібін бұзғаны не ЕАЭО және (немесе) ҚР кеден заңнамасына сәйкес кету үшін құжаттарды ұсынбағаны үшін әкімшілік жауаптылықты белгілейді.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы адамның тауарларды әкету, тасымалдау, жөнелту түріндегі құқыққа қарсы (ал жеке тұлғалар үшін, оның ішінде дара кәсіпкерлер үшін де кінәлілер үшін) іс-әрекеттер жасауымен, оларды ҚР Мемлекеттік кіріс органының тиісті рұқсатынсыз ЕАЭО кеден аумағынан кету не органға ұсынбау түріндегі құқыққа қарсы әрекетсіздікпен сипатталады ЕАЭО және (немесе) ҚР кеден заңнамасына сәйкес тауарлардың кетуіне арналған құжаттардың мемлекеттік кірістері.

     "ҚР-дағы кедендік реттеу туралы" ҚР Кодексінің 158-бабы 9 - тармағы нормасының императивті талабы бойынша тауарлардың ЕАЭО кедендік аумағынан кетуіне кеден органының рұқсатымен ғана жол беріледі. Жеке пайдалануға арналған тауарларды қоспағанда, кеден органының ЕАЭО кедендік аумағынан тауарлардың кетуіне рұқсаты кеден органының ақпараттық жүйесін пайдалана отырып және кеден органының тиісті белгілерін кедендік декларацияға не оның көшірмесіне не ЕАЭО кедендік аумағынан тауарларды әкетуге жол беретін өзге де құжатқа және көлік (тасымалдау) құжаттарына қою арқылы ресімделеді.

     Егер тауарлардың ЕАЭО кедендік аумағынан кетуі үшін "ҚР Кедендік реттеу туралы" ҚР кодексінің ережелеріне сәйкес кедендік декларация ұсынылмаса, онда кеден органының ЕАЭО кедендік аумағынан тауарлардың кетуіне рұқсаты кеден органының ақпараттық жүйесін пайдалана отырып және көлік (тасымалдау) құжаттарына кеден органының тиісті белгілерін қою арқылы ресімделеді. Көлік (тасымалдау) құжаттарын электрондық түрде беру кезінде кеден органының ақпараттық жүйесі мен тасымалдаушының ақпараттық жүйесінің өзара іс-қимылы болған жағдайда, кеден органының ЕАЭО кедендік аумағынан тауарлардың кетуіне рұқсатты ресімдеу тасымалдаушыға осындай рұқсат туралы хабарламаны электрондық нысанда жіберу арқылы жүзеге асырылады. Мұндай тауарларды шығару кеден органының ЕАЭО кедендік аумағынан еріп жүретін багажда өткізілетін жеке пайдалануға арналған тауарлардың кетуіне рұқсаты болып табылады.

     Пп сәйкес.14) "ҚР-дағы кедендік реттеу туралы" ҚР Кодексінің 3-бабының 1-тармағы, жеке пайдалануға арналған тауарлар-бұл жеке, отбасылық, үй және кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес өзге де жеке тұлғалардың қажеттіліктеріне арналған, халықаралық почта жөнелту жолымен ілеспе немесе ілеспе емес багажбен ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы өткізілетін тауарлар немесе өзге тәсілмен жіберіледі.

     "ҚР-дағы кедендік реттеу туралы" ҚР Кодексінің 158-бабы 1, 6 және 8-тармақтарының нормаларының талабы бойынша тауарлардың ЕАЭО кедендік аумағынан кетуі үшін тасымалдаушы кеден органына дәйексөзде көзделген құжаттар мен мәліметтерді ұсынуға міндетті. Халықаралық почта жөнелтімдері ЕАЭО кедендік аумағынан кеткен кезде осындай почта жөнелтілімдеріне қатысты тасымалдаушы оларды тасымалдау кезінде Дүниежүзілік почта одағының актілерінде айқындалған халықаралық почта жөнелтілімдерін сүйемелдейтін құжаттарды және келтірілетін Кодекстің ережелеріне сәйкес мәліметтерді ұсынады. Тасымалдаушының атынан тауарлардың кетуіне кеден органының рұқсатын алу үшін қажетті құжаттар мен мәліметтерді кеден өкілі не тасымалдаушының тапсырмасы бойынша әрекет ететін өзге де тұлғалар ұсына алады. Тауарларды су көлігімен тасымалдау кезінде тауарлардың кетуіне кеден органының рұқсатын алу үшін қажетті құжаттар мен мәліметтерді декларант немесе экспедитор ұсынуы мүмкін.

     Аталған адамдардың "ҚР-дағы кедендік реттеу туралы" ҚР Кодексімен өздеріне жүктелген міндеттерді орындамауы түсіндірме баптың 1-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың аяқталған құрамын құрайды.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылық адам тауарларды осы үшін қажетті мемлекеттік кірістер органының рұқсатын алмай, олардың кетуі мақсатында ЕАЭО кедендік аумағынан өткізу жөнінде іс жүзінде өзіне байланысты барлық іс-әрекеттерді жасаған не адам мемлекеттік кірістер органына кетуге рұқсат алу үшін қажетті құжаттар мен мәліметтерді ұсынбаған сәтте жасалған болып есептеледі құжаттар мен мәліметтерді осындай ұсыну үшін белгіленген нысанда, тәртіппен және мерзімдерде тауарлар.

     ӘҚБтК-нің 525-бабының 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін ескерту түрінде әкімшілік жаза белгіленді.  

     Бұл жаза құқық бұзушыларға оны әкімшілік жаза қолдану туралы қаулыда көрсету және оны міндетті түрде жариялау, сондай-ақ қаулының көшірмесін құқық бұзушыға тапсыру немесе жіберу арқылы қолданылады. Мұндай жағдайда құқық бұзушының болашақта біртекті құқық бұзушылықтар жасаған кездегі одан әрі іс-әрекеттерін саралау мақсатында адам оған қаулы тапсырылған (жіберілген) кезден бастап әкімшілік жазаға тартылды деп есептеледі.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі бойынша әкімшілік жазаны, егер істі қарау сотта жүзеге асырылған жағдайда, құқық бұзушыға Мемлекеттік кірістер органдары немесе сот қолданады.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде түсініктеме берілген баптың 1-бөлімінде көзделген кез келген әрекетті қайталап жасағаны үшін неғұрлым қатаң жаза белгілейді.  

     Бұл ретте түсіндірме баптың 2-бөлімінде көзделген құқық бұзушылық құрамының объектісі, субъективті жағы және субъектілері өзінің сипаттамасында ӘҚБтК 525-бабының 1-бөлімінде көзделген құқық бұзушылық құрамының объектісімен, субъективті тарапымен және субъектілерімен сәйкес келеді.  

     ӘҚБтК-нің 525-бабының 2-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті тарапының сипаттамасында түсініктеме берілген баптың 1-бөлімінде көзделген кез келген әрекетке қайталану белгісі қосылады.  

     Егер адам ӘҚБтК-нің 525-бабының 1-бөлігінің кез келгенін бұрын жасаған болса, ол үшін әкімшілік жазаға тартылған болса және адам әкімшілік жазаға тартылған деп есептелетін бір жылдық мерзім әлі аяқталмаған болса, құқық бұзушылық қайтадан жасалды деп есептеледі.

     Құқық бұзушылықты қайталап жасау ӘҚБтК-нің 525-бабының 2-бөлігі бойынша құқық бұзушылықтың дербес құрамы ретінде құқыққа қайшы әрекетті саралауға әкеп соғатын дербес саралау белгісі болып табылады.  

Біліктілік белгісі ретінде қайталану құқық бұзушының бір жыл ішінде жасаған құқыққа қайшы әрекеттерінің саны мен сипатын анықтау арқылы ғана емес, сонымен қатар заңды түрде – ӘҚБтК-нің 525-бабының 1-бөлігінде көзделген кез келген әрекетті жасағаны үшін осы адамды әкімшілік жауаптылыққа тарту фактісін, уәкілетті мемлекеттік органның немесе соттың заңды күшіне енген қолдану туралы қаулысының болуы арқылы белгіленеді 1-бап бойынша әкімшілік жаза. ӘҚБтК-нің 525-і, оны жариялау, құқық бұзушыға тапсыру немесе жіберу және жаза қолданылған сәттен бастап бір жылдық мерзім өтпеу фактісі.

     Егер адам құқыққа қайшы әрекетті бірнеше рет жасаған болса немесе оны жасау басталғаннан кейін және ол анықталған сәтке дейін жалғастырса, бірақ осы уақытқа дейін ол ӘҚБтК-нің 525-бабының 1-бөлігі бойынша бұрын әкімшілік жауапкершілікке тартылмаған болса, онда бұл жағдайда оны ӘҚБтК-нің 525-бабының 2-бөлігі бойынша жауапкершілікке тарту мүмкін емес, өйткені қайталанудың біліктілік белгісі жоқ. Мұндай жағдайда адам әкімшілік жауапкершілікке тартылуы және 1-бап бойынша жазалануы тиіс. ӘҚБтК-нің 525-і, тіпті егер бір жыл ішінде бұзушылықты қайталаудың және жасалған бұзушылықтардың біртектілігінің белгілері болса да.  

     Жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде ӘҚБтК-нің 525-бабының 1-бөлігінде көзделген кез келген әрекетті қайталап жасағаны үшін құқық бұзушы айыппұл түрінде жазаға тартылады.

     ӘҚБтК-нің 525-бабының 2-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұл мөлшері құқық бұзушының құқықтық мәртебесіне қарай сараланған болып табылады, ал егер құқық бұзушы кәсіпкерлік субъектісі болып табылса, сондай-ақ ол кәсіпкерлік субъектілерінің қай санатына жататынына байланысты болады. Көрсетілген байланыста құқық бұзушыны әкімшілік жауаптылыққа тартатын орган адамды жауапқа тартпас бұрын осы адамның құқықтық жағдайын және ол жататын кәсіпкерлік санатын алдын ала белгілеуі қажет.  

     Құқық бұзушының құқықтық жағдайына және ол жататын кәсіпкерлік санатына байланысты айыппұл мөлшері:  

     - жеке тұлғалар үшін-5 АЕК,  

     - шағын кәсіпкерлік субъектілері немесе коммерциялық емес ұйымдар үшін - 10 АЕК,  

     - орта кәсіпкерлік субъектілері үшін-15 АЕК,  

     - ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін-25 АЕК.

     Айыппұлдардың мөлшері тіркелген болып табылады және оларды салатын орган өзгертуге жатпайды.  

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі бойынша әкімшілік жазаны, егер істі қарау сотта жүзеге асырылған жағдайда, құқық бұзушыға Мемлекеттік кірістер органдары немесе сот қолданады.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы